Malta Maliye Bakanı Clyde Caruana, uluslararası istikrarsızlığın kötüleşmesinin sonunda resesyona yol açabileceği uyarısında bulundu; ancak hükümetin elektrik ve yakıt fiyatlarını "ne pahasına olursa olsun" desteklemeye devam edeceğini vurguladı.
Saviour Balzan'ın sunduğu TVM'deki Xtra programına konuşan Caruana, enerji desteklerini kaldırmaktansa istifa etmeyi tercih edeceğini söyledi; böyle bir adımın Malta ekonomisi üzerinde ciddi sonuçları olacağını belirtti.
Söyleşi, Caruana'nın altıncısı olacak bütçeye üç hafta kala yapıldı. Bakan, hem sorumluluğun hem de verilen sözlerin tutulmasının önemine dikkat çekti.
Geleceğe dair konuşan bakan, İşçi Partisi'nin seçim bildirgesinde vaat edilen her önlemin beş yıllık yasama dönemi boyunca hayata geçirileceği sözünü verdi ve bir kez daha şunu tekrarladı: "Tanrı'nın bile dünyayı yaratması altı gün sürdü."
Enerji destekleri 'ne pahasına olursa olsun' sürecek
Caruana, uluslararası istikrarsızlığın kötüleşmesinin sonunda resesyona yol açabileceği uyarısında bulunmasına rağmen, hükümetin elektrik ve yakıt fiyatlarını "ne pahasına olursa olsun" desteklemeyi sürdüreceğini söyledi.
Son seçimden önce bile, enerji fiyatlarındaki artış beklentisiyle Malta'nın mali "savaş sandığından" söz ettiğini hatırlattı.
Bununla birlikte Orta Doğu'daki çatışmanın başlangıçta öngörülenden çok daha uzun sürdüğünü kabul etti. "Ayrıca kimsenin beklediğinden de kötü" diye konuştu.
Caruana, uluslararası durum kötüleşmeye devam ederse, talepteki değişiklikler ya da bir resesyon yoluyla sonunda bir şeylerin kırılacağı uyarısında bulundu.
Buna rağmen enerji desteklerini sürdürme kararlılığını yineledi; hükümetin bunları geri çekip mali yükü tüketicinin sırtına yüklemesindense istifa etmeyi yeğleyeceğini söyledi.
2022'de Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesiyle küresel enerji piyasalarının yaşadığı büyük baskıyla paralellik kurdu.
"Beş yıl önce, diğer ülkeler geride kalırken biz yaptığımızı yapmaya devam ettik" dedi Caruana. "Bu sınamaları geçen yasama döneminde de yaşadık ve herkese bir yanıt verdik. Şimdi de aynısını yapacağız."
Caruana, desteklerin kamu kaynaklarında bir miktar israfa yol açabileceğini kabul etti; bunun, sosyal adalete inanan bir siyasetçi ve bir iktisatçı olarak kendisini rahatsız ettiğini söyledi.
Ancak destekleri azaltma girişiminin belirsizlik yaratacağı ve hükümetin enerji fiyatlarını artırmaya hazırlandığı korkusunu tetikleyeceği uyarısında bulundu.
Böyle bir belirsizliğin tüketici güvenini sarsabileceğini, insanların daha az harcamasına ve potansiyel olarak daha büyük ekonomik zarara yol açabileceğini anlattı.
"Belki 10 ya da 20 milyon euro israf ediyor olabiliriz, ama ekonomik hava bozulursa bundan çok daha fazlasını kaybetmekten fazlasıyla korkarım" dedi.
Uluslararası durumun halka anlatılmasının önemini de vurguladı; gerçekler ortaya konursa insanların hükümetin kararlarının gerekliliğini anlayacağını savundu.
"İnsanların aptal olduğuna inanmıyorum; aptal olmadıkları için anlattığımızda anlayacaklardır" dedi Caruana. "2022'de bizi anladılar, çünkü anlattık; bugün de anlayacaklarından eminim."
Maltalıların yurt dışındaki gelişmelerden gayet haberdar olduğunu belirtti; ister uluslararası haberlerden, ister seyahatten, ister yurt dışında yaşayan akrabalarından.
Fransa'daki duruma işaret eden Caruana, ülkenin halkın karşı karşıya olduğu mali yükler nedeniyle protestolarla "yerle bir edildiğini" söyledi ve Malta'nın desteklerinin tüketicileri benzer baskılardan koruduğunu savundu.
"Malta'daki insanlara, bu yüklerin buraya asla gelmeyeceğini bilmenin huzuru veriliyor" diye vurguladı.
Altyapı ve kamu harcamaları
Malta'nın altyapısının durumuna dair artan şikâyetler ortamında Caruana, hükümetin geçmiş yıllarda yeterince yatırım yapmadığını kabul etti ve şimdi yapılmayanların telafi edilmesi gerektiğini söyledi.
Yaklaşan bütçede ülkenin altyapı ihtiyaçlarını karşılamak için "ciddi bir tutar" ayrılacağını belirtti.
Caruana ayrıca bütçenin, özellikle harcamaları aşırıya kaçan bakanlıklarda ve kamu kurumlarında, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik düzenlemeler getireceğini söyledi.
Maliye bakanlığının eylül ayı boyunca tek tek bakanlıklarla toplantılar yaparak ilerlemelerini değerlendirdiğini ve ayrılan fonların iyi kullanılıp kullanılmadığını belirlediğini anlattı.
"Onlara şunu diyebilirim: 'İki yıldır, üç yıldır bundan söz ediyorsunuz ve hâlâ hiçbir şey yapmadınız. Artık bunun için size para vermeyeceğiz.'"
Caruana, maliye bakanlığının kamu harcamaları konusunda sert olması gerektiğini, ancak her bakanlığın etkin çalışması için gereken kaynağa sahip olmasını da sağlaması gerektiğini vurguladı.
İnşaat sektörü 'yaptığını çok gürültülü duyuruyor'
Balzan'ın Malta'nın inşaat sektörüne ilişkin sorusuna Caruana, ülkenin bu sektöre aşırı bağımlı olduğu ya da herkesin sektörden faydalandığı iddialarını reddetti.
Diğer sektörlerin aksine inşaatın "yaptığını çok gürültülü duyurduğunu" ve bu yüzden kamuoyu tartışmalarında daha görünür olduğunu savundu.
Konuyla ilgili kişisel görüşü sorulduğunda Caruana, görüşlerini ifade etmekten hiç kaçınmadığını, ancak sektöre dair kararların kendisine değil, bir bütün olarak hükümete ait olduğunu vurguladı.
Vergi kaçakçıları postada bir mektup bekleyebilir
Vergi kaçakçılığına ilişkin soruya Caruana, vergi kaçakçılarının önümüzdeki günlerde maliye bakanlığından "evlerine gönderilecek bir mektup" bekleyebileceği uyarısını yineledi.
Vergi kaçakçılığıyla bu kadar güçlü mücadele eden ilk maliye bakanı olduğunu öne sürdü ve bu yaklaşımının kendisine dost kazandırmadığını kabul etti.
Caruana'nın KM Airlines konusunda ayaklarında 'demir çiviler' var
KM Airlines'a gelince Caruana, eski başbakan Joseph Muscat'ın Yorgen Fenech'in beraatinin ardından söylediği, durumla ilgili "ayağında çakıl taşları olduğu" sözlerine atıfta bulundu.
Caruana, bir başka İncil göndermesiyle, ulusal havayolu söz konusu olduğunda "ayak tabanlarına demir çiviler çakıldığını" söyledi; konu hakkında söyleyecek çok şeyi olduğunu ama doğru anı beklediğini ima etti.
"Bu hassas bir dönem ve şimdilik yorum yapmaktan kaçınacağım" dedi. "Zamanı geldiğinde konuşacağım. Hatta Muhalefeti de bir tartışmaya davet edeceğim. Söyleyeceklerim için bir saatten çok daha fazlasına ihtiyacım var."
Çekincelerine rağmen Caruana, havayolunun geleceğine güven duyduğunu dile getirdi.
KM Airlines'a bahis oynayan birinin parasını nereye koyması gerektiği sorulduğunda şu yanıtı verdi: "Yapmanız gereken bahis, şirketin bir geleceği olduğudur."
Turizm: 'Valletta'da yürüyemiyorsunuz'
Caruana, Malta'daki turizme dair kaygılara da değindi; yaz aylarında Valletta ve diğer popüler destinasyonlarda yaşanan aşırı kalabalığı kabul etti.
"Bu sorunun farkında olmamam imkânsız" dedi.
Çözüm olarak Caruana, turist gelişlerinin yaz aylarında yoğunlaşmasına izin vermek yerine yıl geneline daha dengeli yayılmasını önerdi.
Nitelikli turistlerin, plajda havlu serecek yerin bile zor bulunduğu aşırı kalabalık nedeniyle neden yoğun yaz sezonunda Malta'yı tercih edeceğini sorguladı.
