Malta'nın Momentum Partisi, Maliye Bakanı Clyde Caruana'nın Bütçe 2027 konuşmasının ardından yaptığı açıklamada, bütçenin bir dizi olumlu önlem içerdiğini ancak Malta'yı sarsan yapısal, çevresel ve yönetişim krizlerine sonuçta çözüm getirmediğini belirtti.
Parti açıklamasında, “Malta'daki işletmeler için gerçekten eşit rekabet koşulları sağlanmalı” diyerek bazı adımların olumlu olduğunu kabul etti. Çocuklu çiftler için gelir vergisinin düşürülmesini ve cirosu bir milyon euronun altında olan şirketlerde kurumlar vergisinin yüzde 25'e indirilmesini örnek gösterdi. Ancak bu adımların yeterince ileri gitmediğini savundu. Partiye göre, kurumlar vergisindeki bu indirimin, yabancı şirketlere uygulanan vergilerin artırılmasıyla birlikte yapılması gerekiyordu.
Momentum ayrıca hükümetin yönetişim konusunda örnek olmakta çarpıcı biçimde başarısız olduğunu söyledi. Partiye göre, bakanların istihdam ettiği 567 güven görevlisinin sayısında hiçbir azaltma yapılmıyor. Bu kadroların mükellefe yıllık yaklaşık 20 milyon euroya mal olduğu belirtildi.
Momentum, bu bütçenin temel başarısızlığının üçüncü ülke vatandaşlarına (TCN) yönelik derinden adaletsiz yaklaşım olduğunu vurguladı. Parti, ücretsiz kamu ulaşımının kaldırılmasını, 400 euroluk altyapı ücretinin getirilmesini ve izin başvuru ücretlerinin 800 euroya çıkarılmasını düşük gelirliler için dayanılmaz bir yük olarak niteledi. Partiye göre asgari ücretle çalışan bir TCN, kira ve yemek giderlerinden önce bile yıllık 772 euro yeni masrafla karşılaşacak. Bu da temel gelirinin üç haftadan fazlasını eritecek.
Momentum Genel Sekreteri Mark Camilleri Gambin, yabancı işçilere yönelik yeni önlemleri kınadı. Gambin, “TCN'leri zor durumda bırakmak, hiçbir yapısal sorunu çözmeyen anlamsız bir yaklaşım. Beş yıldan kısa süredir burada bulunanların ücretsiz çocuk bakımının kaldırılması, bu kişilerin çalışamaması ya da aile kuramaması anlamına geliyor. Ülkenin ihtiyaç duyduğu temel çalışanlara böyle mi karşılık vereceğiz? Unutmayalım ki bu insanlar da bizler gibi vergilerini ve sosyal sigorta primlerini zaten ödüyor” dedi.
Momentum, “daha adil bir alternatif” önerdi. Partiye göre altyapı ücreti, işgücünün yüzde 30 veya daha fazlasını TCN'lerin oluşturduğu, 50'den fazla çalışanı olan işletmelerden alınmalı. Momentum, mevcut düzenin açık bir çifte standart ortaya koyduğunu savundu.
Parti, TCN'lerin hiçbir istişare yapılmadan anında ve ağır yüklerle karşılaştığını, buna karşın hava sahası vergisinden kaçanlara yalnızca bir uyarı verildiğini ve değişikliklerin istişareye tabi olduğunun söylendiğini hatırlattı. Momentum'a göre köklü iki partili siyasi düzeni finanse eden müteahhitler bütçeyi dikte etmeye devam ediyor.
Momentum, sağlık alanında bütçenin büyük bir geriye adım olduğunda ısrar etti. Partiye göre 1400 özel hastane acil servis anlaşmasının görünüşte iptal edilmesi, Mater Dei Hastanesi'nin yeniden ciddi kalabalıklaşma durumuna dönmesi tehlikesini doğuruyor. Momentum, acil hattın yanıtsız kaldığına dair bildirimler aldığını belirtti. Parti, “son derece yararlı bu hizmetin, yüzeysel ikramiyeleri finanse etmek için sessizce askıya alınmış olabileceği” konusunda ciddi kaygılar taşıdığını söyledi.
Momentum Lideri Arnold Cassola, bütçenin daha geniş demografik ve çevresel eksikliklerine de değindi. Cassola, “Hükümet emeklilere 10 euroluk bir artış sunuyor, ancak bu paranın 6,41 eurosunun tüm nüfusa verilen standart yaşam maliyeti artışı (COLA) olduğunu özellikle gizliyor. Bu cömertlik yanılsaması. Bu arada çevremiz ve altyapımız çökmeye terk ediliyor. 2026 için öngörülen 4,5 milyon turiste hiçbir sınır konulmuyor. 5 euroluk Comino ekolojik katkı payı da ziyaretçi sayısına sıkı günlük sınırlar getirilmedikçe işe yaramaz” dedi.
Cassola, “Turizm ekolojik katkı payındaki artış, sayıları azaltmaya yardımcı olacak olumlu bir adım. Ancak bu fonların önemli bir bölümü, aşırı turizmden etkilenen yerel konseylere doğrudan aktarılmalı. Dil okulu öğrencilerinin bu vergiden muaf tutulması ise hükümetin kaliteli turizm çekme söylemiyle doğrudan çelişiyor” ifadelerini kullandı.
Cassola, bütçenin günlük trafik krizini hafifletmek için kesinlikle sıfır yatırım sunduğuna dikkat çekti. Bu durumun sakinleri haftada saatlerce trafik tıkanıklığında mahkûm ettiğini söyledi. Cassola'ya göre bütçede Gozo feribotlarının sıfır emisyonlu hibrit ya da elektrikli gemilere geçirilmesinden söz edilmiyor. Araştırma ve İnovasyon için finansman da yetersiz. Yurtdışında yaşayan genç Malta vatandaşlarını ülkeye dönmeye teşvik edecek yeni bir girişim de bulunmuyor.
Momentum açıklamasını, “adil bir ekonomi, gerçek çevre koruması ve tüm sakinlerin refahını birkaç seçkinin çıkarlarının önünde tutan bir yönetişim modeli için baskı yapmaya devam edeceğimiz” sözleriyle tamamladı.
