Avrupa'da SLAPP'lere Karşı Koalisyon (CASE), Daphne Caruana Galizia'nın öldürülmesinin dokuzuncu yıl dönümünde Başbakan Robert Abela'ya bir mektup yazdı. Koalisyon, hükümetten Malta'nın SLAPP karşıtı mevzuatını güçlendirmesini istiyor. Bunun için korumanın ülke içi davalara da genişletilmesini ve hakaret davalarının mirasçılara devredilmesinin kaldırılmasını savunuyor.
Daphne Caruana Galizia, 16 Ekim 2017'de Bidnija'daki evinin birkaç metre ötesinde bir araba bombasıyla öldürüldü. Ölümü sırasında 43 hukuki hakaret davası ve beş ceza davasıyla karşı karşıyaydı. Bu davalar, ailesine miras kaldı ve aile yas tutarken davalarla mücadele etmek zorunda kaldı.
CASE'in mektubunda şöyle deniliyor: “Daphne'nin cinayeti bir boşlukta gerçekleşmedi. Onu hedef almanın yollarından biri de Kamuya Katılıma Karşı Stratejik Davalar, yani SLAPP'ler oldu.”
Malta, AB'nin SLAPP karşıtı direktifini, çoğu zaman “Daphne Yasası” olarak anılıyor, 31 Temmuz 2024'te 177 numaralı Yasal Bildirim ile iç hukuka aktardı. Böylece bunu yapan ilk üye devlet oldu. Ancak bu aktarım, “asgari düzeyde” bir uygulama olarak eleştirildi.
Direktif asgari standartlar koydu. Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi ise devletlere ülke içi davaları da kapsayarak daha ileri gitmelerini açıkça tavsiye etti. Polonya, Belçika ve Fransa gibi birkaç üye devlet bunu yaptı. Malta ise yapmadı.
Sivil toplum grupları o dönemde uyarıda bulunarak şunları söyledi: “Daphne Yasası'nın doğmasına ilham veren ülke, kapsamlı bir koruma sağlama ve diğer ülkelere olumlu bir örnek olma fırsatını kaçırdı.”
Yasa yalnızca sınır ötesi davaları kapsıyor. Malta ile ilgili davaların çoğunluğunu oluşturan ülke içi SLAPP'ler ise koruma dışında kalıyor. Cezalar ise 10.000 euro ile sınırlı. Eleştirmenlere göre bu tutar, zengin kişi ve şirketleri caydırmaya yetmeyecek. Milliyetçi Parti'nin ülke içi davaları kapsama alanına almaya ve cezaları artırmaya yönelik değişiklik önergeleri, hükümet tarafından oylamada reddedildi.
Mektupta, bildirildiğine göre önümüzdeki haftalarda Meclis'e sunulması beklenen medya reformu yasa tasarısının, değişiklikler için “elverişli bir fırsat” sunduğuna dikkat çekiliyor. CASE, “Mevcut eksiklikleri gidermek ve sokaklara çıkanların seslerini dinlemek, Malta hükümetinin artık gözlerini kaçırmayacağına dair güçlü ve kaçınılmaz bir mesaj verecek” ifadelerini kullandı.
Koalisyon, Daphne'nin ailesi ve Malta halkıyla dayanışma içinde olduğunu söyledi. Açıklamada şöyle denildi: “Adalet gecikmesi, adaletin reddi demektir. Yine de SLAPP karşıtı yasayı iyileştirecek adımlar atarak Malta, Malta'daki adaletin yalnızca Valletta'da ve ülke genelinde sokaklara çıkan protestocuların pankartlarında değil, Malta demokrasisinin kalbinde yer almasını sağlayabilir.”
CASE Koalisyonu üyeleri: Daphne Caruana Galizia Foundation; Index on Censorship; SLAPP Watch Coalition Turkey; Frente Cívica (Portekiz); Bulgarian Anti-SLAPP Coalition; Association of European Journalists-Bulgaria; Institute for Mass Media (Kıbrıs); European Federation of Journalists (EFJ); Trade Union of Croatian Journalists; The Good Lobby Italia; Association Justice and Environment; Environmental Management and Law Association; Foundation Atelier for Community Transformation – ACT (BiH); The Peace Institute Ljubljana (Slovenya); Human Rights Centre Ghent University; South East Europe Media Organisation (SEEMO); Free Press Unlimited (FPU); Civic Initiatives (Sırbistan); Croatian Journalists' Association (HND); International Press Institute (IPI); Grup de Periodistes Ramon Barnils; FIBGAR Baltasar Garzón International Foundation; Xnet, Institute for Democratic Digitalisation; Rettet den Regenwald (Almanya); Umweltinstitut München (Almanya); Wikimedia Europe (WMEU); Committee to Protect Journalists (CPJ); German Journalists Union (dju in ver.di) (Almanya); Blueprint for Free Speech e.V. (Almanya); Civil Liberties Union for Europe; Presseclub Concordia (Avusturya); Whistleblowing International Network (WIN); NGO Shipbreaking Platform (Belçika); The Bureau of Investigative Journalism (Birleşik Krallık); Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT); European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF); Reporters Without Borders (RSF).
