Meclis Başkanı Anġlu Farrugia, geçen hafta Adrian Delia'ya gönderilen mesajın açıkça "ciddi tehditler" içerdiğine ve milletvekilliği görevini baltalamaya yönelik olduğuna hükmetti.
Farrugia, Salı günü açıkladığı kararında mesajın parlamento ayrıcalığının ihlali niteliğinde olduğunu belirtti. Bu karar, mesajı gönderen kişinin tehditleri "tamamen geri çekmemesi" halinde davanın ayrıcalıklar komitesine sevk edileceği anlamına geliyor.
Delia, Pazartesi günü Meclis Başkanı'ndan konuyu araştırmasını talep etmişti.
Delia parlamentoda yaptığı açıklamada, bir büyükelçi adayının partnerinin kendisine adayın atamasına karşı oy kullandıktan sonra tehdit mesajı gönderdiğini söyledi.
Söz konusu kişinin, geçen hafta kamu atamaları komitesi tarafından Liechtenstein fahri büyükelçisi olarak onaylanan Roseanne Camilleri'nin partneri Anthony DeBono olduğu anlaşılıyor.
Delia, parlamento sorgusunun ardından "adaylardan birinin" partnerinden "Şeytan bile kutsal kitaptan alıntı yapabilir" konu başlıklı ve tehdit içeren bir mesaj aldığını belirtti.
Delia, bu durumun parlamento ayrıcalığının ihlali olduğunu çünkü mesajın kendisini görevini yapmaktan alıkoymaya yönelik olduğunu ifade etti. Meclis Başkanı, yazışmaların kendisine iletilmesini isteyerek soruşturma talebini kabul etti.
Mesajda ne yazıyordu?
Farrugia, Salı günü kararını açıklarken WhatsApp mesajını okudu ancak mesajda adı geçen birkaç kişinin ismini gizledi.
Mesajı gönderen kişi, Delia'nın daha önce yollarının kesiştiği birkaç kişiyi arayarak onu şikâyet edeceğini ima ediyordu.
Son olarak mesajda, birinin "ekipleriyle konuşarak Delia'nın bir sonraki seçime katılmamak için bahane bulmasını kolaylaştıracağı" ifadesi yer alıyordu.
Farrugia, mesajın açıkça tehdit içerdiğini belirleyerek göndereni ilk bakışta (prima facie) parlamento ayrıcalığını ihlal etmekten suçlu buldu.
Farrugia kararında, "Mesaj, Delia'ya yönelik ciddi tehditler ve onu milletvekilliği görevlerinde etkileyen ya da etkileyebilecek baskı unsurları içermektedir" dedi.
Farrugia, mesajı gönderen kişinin tehditleri tamamen ve koşulsuz olarak geri çekmesi halinde kararını yeniden değerlendirmeye hazır olduğunu belirtti.
Adrian Delia, bu karar için Meclis Başkanı'na teşekkür etti.
Malta hukukunda parlamento ayrıcalığının ihlali, meclisin ve milletvekillerinin dış müdahale veya baskı olmaksızın görevlerini yerine getirmesini güvence altına alır.
Parlamento ayrıcalığının ihlali olarak tanımlanan eylemler arasında milletvekiline fiziksel saldırı, müdahale, parlamento faaliyetleriyle ilgili tehdit mektubu gönderme ve milletvekiline veya Meclis Başkanı'na hakaret ya da saygısızlık yer alır. Bu ihlal, milletvekilinin o sırada mecliste bulunmadığı durumlarda bile geçerlidir.
Delia atamaya neden itiraz etmişti?
Delia, geçen hafta yapılan parlamento sorgusunda Camilleri'yi 2022-2023 yılları arasında Birkirkara ve Qormi sağlık merkezlerindeki işler için verilen doğrudan siparişler konusunda sıkıştırmıştı.
Times of Malta gazetesi geçen yıl bu konunun ayrıntılarını ortaya koymuştu. Buna göre Qormi sağlık merkezinde 56.000 € maliyeti öngörülen tadilat işleri 1 milyon €'ya, Birkirkara sağlık merkezinde ise 264.000 € olarak planlanan benzer işler yaklaşık yarım milyon €'ya ulaşmıştı.
İç soruşturma, projelerin fahiş fiyatlandırma, eksik evrak, mükerrer ödemeler, gizli maliyetler ve onaysız işlerle dolu olduğunu ortaya koydu.
Tüm bunlar, Camilleri'nin Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri CEO'su olarak görev yaptığı dönemde yaşandı.
Soruşturma, son derece kötü planlama, mali yönetim zaafiyetleri ve kamu ihale mevzuatının ihlallerini gün yüzüne çıkardı.
Soruşturmacılar yolsuzluk veya suç ortaklığı kanıtı bulamasa da başarısızlıkların "en iyi ihtimalle ağır ihmal, en kötü ihtimalle ciddi görevi kötüye kullanma" olduğu sonucuna vardı. Hem Camilleri'nin hem de dönemin mali kontrolörünün sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini belirttiler.
Camilleri ise herhangi bir yanlış yapmadığını her zaman savundu.