Geçen yıl tüm ülke HSBC'nin uzun süren satış sürecine odaklanmışken, Malta'nın bir diğer büyük bankası MeDirect sessiz sedasız el değiştirdi. Banka, geçtiğimiz Eylül ayında Çek şirketi Creditas Group'a satıldı.
Times of Malta, Creditas Group CEO'su Jiří Hrouda ile anlaşmanın nasıl gerçekleştiğini, MeDirect'in geleceğine yönelik planları ve Malta'daki olası yeni yatırımları konuştu.
Mutlu bir tesadüf
Hrouda, MeDirect ile ilk kez 2024 yazında Malta'da tatildeyken "tesadüfen" karşılaştığını anlattı. Tatil sırasında bankanın satışa çıktığını bilen bir arkadaşından telefon almış.
"Meslektaşlarım her zaman benimle dalga geçer; 'Sen ne zaman tatile gitsen bir banka satın alıyorsun' derler. Bu sadece iki kez oldu," diye gülümsedi Hrouda.
Creditas, operasyonlarını genişletmek için yeni fırsatlar arıyordu ancak o ana kadar Malta radarlarında değildi.
"Odak noktamız Batı Avrupa'ydı ama Fransa ve Almanya gibi büyük ekonomilerden kaçınmak istiyorduk," diye açıkladı Hrouda. "Ayrıca düzenleyici ortamın yabancı satın almalara pek elverişli olmadığını düşündüğümüz bazı ülkeleri de listeden çıkardık."
Hrouda, grubun "yatırıma odaklı ve teknoloji ağırlıklı" bir yapı aradığını söyledi.
"Neredeyse tesadüfen MeDirect'i bulduk ve tüm kriterlerimizi karşılıyordu."
Hrouda'ya göre Malta, MeDirect'in uzmanlaşmayı hedeflediği "kişiye özel bankacılık" modeli için ideal bir konumda.
"Tıpkı bir terziye gidip takım elbise diktirmek gibi," diye açıklıyor Hrouda. "Geleneksel bankalar genellikle standart ürün hatlarına sahiptir. Ancak biraz farklı ihtiyaçları olan bir müşteriyseniz, geleneksel bir bankadan hizmet almanız çoğu zaman zordur."
Hrouda, "Bu tam olarak Malta gibi bir ülke için ideal bir iş modeli" dedi. "Burada çok sayıda yetenekli girişimci var, pek çok fikirleri var ama bizim bakış açımızdan yeterli bankacılık hizmeti alamıyorlar."
Hrouda, Malta'nın son yıllardaki itibar sorunlarının ve 2021'deki kısa süreli FATF gri listesinin anlaşma için bir dezavantaj oluşturabileceği önerisini reddetti.
Grup, anlaşma döneminde "pek fazla dezavantaj görmediklerini" söyleyen Hrouda, şaka yollu ekledi: "Malta ile Prag arasında çok fazla uçuş yok, asıl sorun bu."
"Müşterilerimize 48 saat gibi bir sürede hesap açma imkânı sunacak bir sistem getirmeyi hedefliyoruz."
Satılan ilk Malta sistemik bankası
Ancak Hrouda, grubun "pek hoşlanmadığı" bir konu olduğunu belirtti: MeDirect'in sistemik banka olarak sınıflandırılması. Bu durum, satışın tamamlanabilmesi için Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) onayını gerektiriyordu.
MeDirect, bu incelemeden geçen ilk Malta bankası oldu. Malta'nın üç sistemik bankasından biri olan HSBC de şu anda satış sürecinde aynı ECB denetiminden geçiyor. Üçüncü sistemik banka ise BOV.
Hrouda, ek ECB denetimini "zorunlu bir kötülük" olarak nitelendirdi ve bunun "satın almaya ek karmaşıklıklar getirdiğini" söyledi.
Yine de sürecin sorunsuz ilerlediğini ve diğer satın almalara kıyasla "çok hızlı" tamamlandığını belirtti.
"Süreç Ağustos 2024'te başladı. İşlem ve durum tespiti süreci Kasım sonuna kadar sürdü," dedi. "Ardından Aralık 2024'ten Haziran 2025'e kadar süren karmaşık düzenleyici süreç başladı."
Tüm resmi işlemler Ağustos 2025'te tamamlandı — "başladığımız tarihten neredeyse tam bir yıl sonra" — ve banka resmi olarak Eylül'de el değiştirdi.
"Uzun bir süre gibi görünebilir ama bize nispeten hızlı olduğumuzu söylediler," dedi Hrouda. Ancak grup başlangıçta bazı şüpheciliklerle de karşılaştı.
"Kulağa kötü gelebilir ama biz hâlâ gelişmiş Avrupa yerine Doğu Avrupalı olarak algılanıyoruz," dedi. "Bu yüzden önemli bir Avrupa bankasının yeni hissedarı olmamız konusunda bir miktar temkinlilik vardı."
Bankacılık, gayrimenkul ve enerji
Hrouda, MeDirect'in Malta'nın bankacılık ekosistemine yeni bir hız ve esneklik getirmeyi hedeflediğini söyledi. Banka, Malta'nın büyük bankalarından farklı bir şey sunmayı planlıyor.
Örnek olarak bir banka hesabı açmanın ne kadar uzun sürdüğünü gösterdi.
"Müşterilerimize 48 saat gibi bir sürede hesap açma imkânı sunacak bir sistem getirmeyi hedefliyoruz. Rakiplerimize kıyasla bu büyük bir söz."
Yurt dışında gayrimenkul ve enerji kolları da bulunan grup, Malta'da bankacılığın ötesine geçmeyi de planlıyor.
Creditas, Malta'daki bazı gayrimenkul fırsatlarını aktif olarak değerlendirdiğini söyledi.
"Bugünkü niyetimiz burada bir inşaat şirketi kurmak değil," dedi Hrouda. "Ancak konut geliştirme alanında ortaklarla birlikte yatırım fırsatlarını keşfetmekten mutluluk duyarız."
Creditas'ın batarya depolama sistemlerinde uzmanlaştığı enerji sektöründe de fırsatlar olabileceğini belirten Hrouda, Malta'nın bu alanda potansiyel taşıdığını vurguladı.
