Melvin Theuma, Joseph Muscat'ın tavsiyesi üzerine cumhurbaşkanlığı affı aldı. Bu affın şartları hiç yayımlanmadı.
Cumhurbaşkanlığı Ofisi, kopyasını temin etmeye yönelik girişimleri reddetti. Theuma'nın ne için affedildiği ya da ortağı ve onun kızının da affedilip edilmediği kimse tarafından bilinmiyor – Yorgen Fenech hariç. Mahkemede ortaya çıkan delillere göre polis, Theuma'nın affının bir kopyasını Fenech'in telefonunda buldu.
Polis, sızıntıyı 2021'den beri biliyor, yine de sorumlunun kim olduğunu bilmediklerini iddia ediyor. Fenech de bunu biliyor. Polise, kendisine affı gönderen kişinin Keith Schembri olduğunu söyledi.
Bu uzun ve iğrenç olayın gerçek kazananı Theuma. Tüm suçları sihirli bir şekilde silindi.
Theuma, büyük ölçekli yasa dışı kumar, yasa dışı piyango işletme ve at yarışında yasa dışı bahis alma suçunu kabul etti. Para aklama iddiasıyla tutuklandı. Theuma, 2006 ile 2018 arasında 250 bin euro kazandığını iddia etti, ancak mali müfettişler en az 2,23 milyon euroluk işlem tespit etti.
Theuma'ya ayrıca tefecilik ve faizcilik suçlaması yöneltildi.
Theuma, Kasım 2007 HSBC Balzan soygunu, Şubat 2010 Casino di Venezia soygunu ve Haziran 2010 HSBC Qormi merkez soygununun ardından yaşanan gelişmelerde de yer aldı.
Theuma, yılda yaklaşık 22 bin euro kazandığını iddia etti ancak tutuklandığı sırada 11 mülkten oluşan devasa bir gayrimenkul imparatorluğu kurmuştu. Belgelerde 19 farklı mülk ya da mülk işlemine atıf yapılıyordu. Mülklerinin değeri 1,25 milyon euroydu. Theuma'nın mülklerinde 790 bin eurodan fazla nakit para ile altın ve mücevher bulundu.
Ayrıca Mercedes, Jaguar ve taksileri dahil olmak üzere çok sayıda araç sahibiydi. Yorgen Fenech davasındaki savunma, Theuma'nın servetini 4 milyon euro olarak gösterdi.
Bu devasa servetin büyük bölümü dürüst yolla kazanılmadı. Theuma, yasa dışı faaliyetleri, vergi kaçakçılığı, beyan edilmemiş kazançlar ve tefecilik yoluyla ülkeyi aldattı ve soydu. Yıllardır yasa dışı hareket ediyor. Kendini itiraf etmiş bir suçlu.
Ama en büyük suçu Daphne Caruana Galizia'nın suikastındaki rolü. Kendini itiraf etmiş aracı, sadece ülkeyi mali açıdan aldatmakla kalmadı; Caruana Galizia ailesini sevdiklerinden etti. Ülkeyi, İşçi Partisi'nin yaygın yolsuzluğunu ortaya çıkaran en etkili araştırmacı gazeteciden mahrum bıraktı. Ve Theuma, Daphne'yi hayatından etti.
Yine de Theuma'ya af verildi. Bu af, doğruyu söyleyerek tanıklık etmesi şartına bağlıydı. Ama Theuma bunu yapmadı.
Keith Schembri ve Sandro Craus'a yönelik sahte iş davasında tanıklık etmeyi reddetti, en az iki kez – 7 Ekim 2022'de ve 25 Mayıs 2023'te – ve böylece beraatlerini sağladı. Sulh ceza hâkimi Monica Vella, Theuma'nın tanıklık etme yükümlülüğü olduğuna hükmetti. Kovuşturma dokunulmazlığı vardı ve kendini suçlama riski taşımıyordu. Yine de tanıklık etmeyi reddetti ve af şartlarını ihlal etti.
Bundan sonra Theuma defalarca yalan söyledi. Bazen buna "blöf" dedi, bazen "zihnimdeki delilik" dedi. Başlangıçta polise Schembri'nin gazetecinin cinayetinde doğrudan rol oynadığını ima etti ama sonra anlatısını değiştirdi.
Yardımcı Komiser Keith Arnaud, Theuma'nın polis komiserini istediğine dair ifade verdi, ancak Theuma yemin altında bunu reddetti.
Theuma, Johann Cremona ile yaptığı görüşmelerde Schembri'den bahsederken sadece blöf yaptığını söyledi. Eski polis komiseri Lawrence Cutajar'a 15 bin euro ödeme bahsini kayıtlarında dile getirirken de blöf yaptığını iddia etti.
Schembri ile buluşup hayali işini aldığında Castille'e sadece bir kez gittiğini ısrarla savundu. Ancak Fenech'in savunma ekibi, Theuma'nın 2 Mart 2017'de Craus'a "kişisel ziyaret" için 12.51 ile 15.30 saatleri arasında kayıtlı olduğu bir ziyaret fişi ortaya çıkardı.
OPM Destek Hizmetleri Genel Müdürü John Abela, o ziyaret fişinin doğruluğunu teyit etti. Theuma, 1 Mart 2017'de ortağının kızına gönderdiği mesajlarda Castille'de yapılacak başka bir randevudan da söz etti.
Theuma, açıkça af şartlarını ihlal etti. İstenildiğinde tanıklık etmeyi reddetti ve tanıklık ettiğinde dürüst davranmadı, kendini defalarca çelişti ve Castille'deki uzun ziyaretine ilişkin o ziyaret fişiyle karşı karşıya kaldığında histerikleşti.
Ülke, Theuma'nın affından hiçbir şey elde etmedi. Polis, Theuma'yı tutukladığında kayıtlarına zaten sahipti. Theuma'nın tanıklığıyla ya da onsuz Fenech'i suçlamak için yeterli delili vardı. Muscat'ın affına gerek yoktu. Ayrıca Theuma'nın tanıklığı jüri tarafından güvenilir bulunmadı ve mahkumiyete yol açmadı.
Bu arada Theuma hayatının en büyük piyangosunu kazandı. Çok sayıda suçu affedildi. Caruana Galizia'nın cinayetinin işlenmesindeki rolü bağışlandı. Theuma on yıllardır ülkeyi aldattı. Tutarsızlıkları ve çelişkileri, güvenilmezliği ve istikrarsızlığı şimdi ülkeyi hak ettiği adaletten mahrum bıraktı.
Theuma anlaşmanın kendi tarafını tutmadı. Affının iptal edilmesi gerekiyor. Theuma'nın çok sayıda suçu nedeniyle yargılanması ve sebep olduğu tüm acıların bedelini ödemesi gerekiyor. Ülkenin biraz adalet görme zamanı geldi.
Cumhurbaşkanı'nın Theuma'nın "cumhurbaşkanlığı" affını iptal etme anayasal yetkisi olmayabilir, ama af şartlarının ihlal edilip edilmediğinin gözden geçirilmesini talep etme ve ihlal varsa iptal isteme konusunda kesinlikle ahlaki bir görevi var. Bundan daha azı, Cumhurbaşkanlığı'nı, çatışmalı bir siyasi liderin haksızlığa uğramış bir ulusa yüklediği bir başka ağır haksızlığın sorumluluğunu üstlenmeye mahkûm eder.
