Daphne Caruana Galizia cinayetini araştıran polis ekipleri, Keith Schembri'nin adını davayla ilk kez Melvin Theuma'nın 2019 sonunda tutuklanmasıyla duydu. Theuma, içinde kayıtlar, cihazlar, belgeler ve eski başbakanlık genel sekreteriyle birlikte çekilmiş bir fotoğraf bulunan bir dondurma kutusuyla yakalanmıştı.
Bu delil kutusu, Komiser Yardımcısı Keith Arnaud liderliğindeki soruşturmada bir dönüm noktası oldu. Arnaud, Cuma günü Yorgen Fenech'in davasında ifade verdi. Fenech, Caruana Galizia'nın kasten öldürülmesine suç ortaklığı ve suç örgütü üyeliğiyle suçlanıyor.
Fenech suçlamaları reddediyor. İddianameye göre Fenech, Caruana Galizia'yı, onun iş ilişkileri ve yolsuzluk iddialarıyla ilgili yayınladığı araştırmaları nedeniyle ortadan kaldırmayı amaçlayan bir komplonun merkezinde yer alıyor.
Schembri ise çok sayıda yolsuzluk davasıyla karşı karşıya olmasına rağmen henüz herhangi bir suçtan hüküm giymiş değil.
Arnaud, "Öldürülmesinin çalışmaları dışında bir nedeni olabileceğini düşünmedik, bu yüzden cinayetle bağlantılı olması neredeyse kaçınılmaz bir sonuçtu" dedi.
Komiser yardımcısının Cuma sabahı başlayıp öğleden sonra devam eden ifadesi, jüriye araştırmacıları Bidnija'daki cinayet mahallinden infazcıların yakalanmasına ve nihayetinde iddiaya göre aracı olan ve daha sonra Fenech aleyhine kovuşturmanın kilit tanığı haline gelen Theuma'ya götüren yolu anlattı.
Theuma başlangıçta cinayeti finanse ettiği iddia edilen kişinin adını vermeyerek Fenech'i korumaya çalışmıştı. Arnaud mahkemeye, Vincent Muscat'ın Nisan 2018'de avukatı Arthur Azzopardi aracılığıyla polise başvurması üzerine Theuma'ya yaklaşmaya başladıklarını söyledi.
Arnaud, Muscat'ın anlattıklarının polisin halihazırda topladığı kanıtlarla "mükemmel" uyum gösterdiğini belirtti. Muscat, planda önce Caruana Galizia'ya tüfekle saldırılmasının düşünüldüğünü, ancak daha kesin bir yöntem olarak bombada karar kılındığını anlattı.
Muscat ayrıca cinayet talebini Alfred Degiorgio'ya götüren kişinin Melvin Theuma olduğunu söyledi. Cinayet ücreti 150 bin euro olarak belirlenmiş, infazı gerçekleştiren üç kişi arasında 30 bin euroluk avans paylaştırılmıştı.
Arnaud ifadesinin ilerleyen bölümlerinde Theuma'nın tahminlerine göre aracının, Degiorgio kardeşlerin yasal masraflarını karşılamak ve kendileriyle ilgilenileceği konusunda güvence vermek için onlara yaklaşık yarım milyon euro aktardığını açıkladı.
Muscat'ın verdiği bilgiler büyük ölçüde kulaktan dolmaydı ve tek başına delil olarak kullanılamazdı. Polis bu nedenle Theuma'ya karşı harekete geçmeden önce destekleyici delillere ihtiyaç duydu. Polis, Degiorgio kardeşlerin cezaevinden yaptığı aylarca süren görüşmeleri izledikten sonra varlığından haberdar olduğu gizli kayıtları riske atmadan Theuma'yı yakalamaya yönelik bir strateji geliştirmeye çalıştı.
Muscat için af talebi başlangıçta reddedildi. Bu arada araştırmacılar, suç örgütünün Muscat'ın polisle konuştuğunu öğrendiğinden endişelenmeye başladı. Arnaud, bunun Muscat da dahil olmak üzere güvenlik endişelerine yol açtığını söyledi.
Soruşturma daha sonra Theuma'ya odaklandı. Polis, Theuma'nın Portomaso ile olan profesyonel bağlantılarını tespit etti ve giderek paniğe kapıldığını gözlemledi. Arnaud, Mayıs 2018'e gelindiğinde araştırmacıların Theuma'nın "çılgına döndüğüne" ve ciddi sorun yaşadığı henüz kimliği belirlenemeyen bir kişi hakkında endişelendiğine inandığını belirtti.
Haziran 2018'de polis, Theuma'nın henüz kimliği belirlenemeyen bu kişiyle yaptığı konuşmaları gizlice kaydettiğini anladı. Arnaud, araştırmacıların bu kayıtların delil değeri olup olmadığını ya da Theuma'nın daha sonra Fenech olduğu belirlenen bu kişiyi tuzağa düşürmeye çalışıp çalışmadığını bilmediğini söyledi.
Theuma'yı uyarma riskiyle karşı karşıya kalan Arnaud, onu erken tutuklamaya karşı çıktığını söyledi. Yeterli delil olmadan yapılacak bir sorgulamanın polisin ne bildiğini ortaya çıkarabileceğini ve yine de 48 saat sonra Theuma'yı serbest bırakmak zorunda kalacaklarını belirtti.
2019'da polis, Theuma'nın yasadışı loto operasyonuna ilişkin paralel bir kara para aklama soruşturması başlattı. Mali Suçlar Araştırma Departmanı devreye girdi, Ağır Suçlar birimi de hazır bekledi.
Ekim ayına gelindiğinde polis baskın için bir tarih belirlemişti. Ancak 14 Kasım 2019'da araştırmacılar Theuma'nın planlanan operasyondan haberdar olduğunu öğrenince hemen tutuklama kararı aldı.
Arnaud, Theuma'nın dışarıya karşı sert görünümüne rağmen hemen Caruana Galizia cinayeti hakkında konuşmak istediğini söylediğini ve dondurma kutusunda sakladığı kayıtlara başka kimsenin dokunmasını istemediğini aktardı.
Arnaud'a göre Theuma'nın ilk söylediği şeylerden biri, hükümetle bağlantılı kişilere güvensizlik ima ederek "Milliyetçi Parti'den" bir avukat istemesi oldu.
Kutu aynı gün sorgu hâkimi huzurunda açıldı. Polis kutunun içinde üç cep telefonu, bir ses kayıt cihazı, üç USB bellek, kablolar, kağıtlar, sohbet ekran görüntüleri ve Theuma'ya hayali bir iş verildikten sonra Castille'de Schembri ile birlikte çekilmiş bir fotoğraf buldu.
Arnaud, Theuma'nın bildiği her şeyi açıklamadan önce cumhurbaşkanlığı affı konusunda ısrar ettiğini söyledi. 19 Kasım 2019'a gelindiğinde nihai anlaşma hazırlandı ve Başbakan, Başsavcı ve Polis Komiseri tarafından imzalandı.
Theuma'nın verdiği istihbaratın eyleme dönüştürülebilir ve doğru olduğu kanıtlanınca cumhurbaşkanlığı affı yayımlandı.
Dava devam ediyor.