Qormi'deki bir Wolt Market dağıtım merkezi, hem Planlama Otoritesi (PA) hem de Çevre ve Planlama İnceleme Mahkemesi (EPRT) tarafından yasadışı ilan edilmesine rağmen cezasız şekilde faaliyetini sürdürüyor. Bu durum bölge sakinlerinin tepkisine neden oldu.
Triq San Bastjan ile Triq l-Arkata'nın köşesinde bulunan dağıtım merkezi 2023 yılında açıldı. Tesis aylarca planlama izni olmadan faaliyet gösterdi; ardından aynı yıl içinde geliştirme için onay almaya çalıştı. Planlama Otoritesi'nin icra bildiriminde, ihlali gerçekleştiren taraflar olarak Wolt ve binanın geliştiricisi Ta' Dernis Ltd gösterildi.
Wolt Market'in merkezinin üzerine inşa edilen onlarca daire, arazi için daha önce sunulan planlama başvurularıyla onaylanmış olsa da aktif bir icra bildirimi, geliştiricilerin onaysız değişiklikler yaptığını ortaya koyuyor.
Bildirime göre geliştiriciler, zemin kattaki açıklıkların boyutunu ve sayısını yasadışı şekilde değiştirdi. Ayrıca arsanın düzenini, daha önce arazide bulunan birkaç farklı küçük bina yerine tek bir birleşik alana dönüştürdü. Bunun yanı sıra arazinin bir bölümünün kullanımını, çevredeki konut alanıyla uyumsuz görülen ticari bir geliştirmeye çevirdi.
Geliştiricilerin sunduğu onay başvurusu Planlama Otoritesi tarafından reddedildi. EPRT'ye yapılan itiraz da geçen yıl Ekim ayında reddedildi. Buna rağmen dağıtım merkezi engellenmeden faaliyetine devam ediyor. Planlama Otoritesi'nin kendi internet sitesinde, ihlalciye kesilen günlük para cezalarının ödenmediği belirtiliyor.
EPRT kararında, geliştiricilerin Wolt Market'in merkezini sıradan bir perakende mağaza olarak sınıflandırılması gerektiğini iddia ettiğini belirtti. Ancak mahkeme, tesisin büyük boyutu ve kurye ile teslimat modeli nedeniyle bunun açıkça bir dağıtım merkezi olduğuna hükmetti. Bu ayrım önemlidir çünkü planlama politikası, dağıtım merkezlerini konut alanlarıyla uyumlu kabul etmemektedir.
Mahkeme kararında şu ifadelere yer verdi: "Soğuk depo normalde endüstriyel kullanımla ilişkilendirilse de, tesiste süpermarketlerde bulunan ürünlerin depolandığı ve müşterilerin çevrimiçi sipariş vermesiyle bu ürünlerin kurye aracılığıyla dağıtıldığı bir gerçektir."
EPRT'nin ret gerekçeleri arasında şunlar da yer aldı: Onaylanan planlar ile geliştiricilerin onay başvurusunda sunduğu planlar arasındaki uyumsuzluklar, geliştirmenin engelli bireylere erişilebilir hale getirilmemesi ve çevredeki konut alanında otopark açığı.
Mahkeme şu değerlendirmede bulundu: "Bu onay başvurusunun kendisi, geliştirmenin verilen izinle uyumlu olmadığının bir itirafıdır."
Dağıtım merkezinin faaliyete geçmesinden bu yana otopark sorunlarının arttığını doğrulayan bölge sakinleri, aşırı hava kirliliği ve gürültüden de şikayetçi oldu.
Bir sakin şu şikayette bulundu: "Gördüğünüz gibi bu bölgede yaşayan insanlar için dışarı çıkan tek bir yol var. Sabah 6'dan itibaren dört, beş, altı teslimat kamyonu yolu tıkadığında trafik hiç durmuyor."
Aynı sakin şunları ekledi: "Bu dağıtım merkezi bir sanayi bölgesinde kurulmalıydı, konut alanında değil. İtiraz ettik, prosedürleri takip ettik ama planlama yasaları açıkça bizi düşünerek yazılmamış. Bu yasalar sıradan vatandaşları değil, zengin iş sahiplerini koruyor."
Yasadışı yapıyı inşa eden Ta' Dernis Ltd şirketinin üç ortağı bulunuyor: Thomas Mifsud, Emanuel Mifsud ve Dormar Borg.
Mifsud kardeşler daha önce E & TM Company Ltd adlı bir şirket de işletiyordu. Bu şirket iki tartışmalı geliştirme projesine imza attı: Żejtun'daki koruma altındaki 17. yüzyıl kilisesinin yakınına beş katlı bir bina inşa etme başvurusu (şu anda geri çekildi) ve Birkirkara'nın ana meydanı yakınında otel geliştirme başvurusu (hâlâ beklemede).
İşletmeci Wolt Malta da kamuoyunun eleştirilerine maruz kaldı. Kuryelere düşük ücret ödendiğine dair yıllarca süren olumsuz haberler ve ardından gelen sendikalaşma girişiminin ardından kamuoyu baskısı, teslimat uygulamalarını sürücülerin çalışma koşullarını iyileştirmeye zorladı.
Wolt'un basın ekibine ve Ta' Dernis'e gönderilen yorum talebi, yayın saatine kadar yanıtsız kaldı.