Başbakan Robert Abela, konut fiyatlarından yabancı işçilere, planlama reformlarından yapay zekâya kadar Malta'nın karşı karşıya olduğu pek çok konuya değindi. Röportajda Sanat Bakanı Malcolm Paul Agius Galea'yı çevreleyen tartışma da gündeme geldi.
Lovin Malta, WhosWho.mt ve Malta Daily gazetecilerine verdiği röportajda Abela, Malta ekonomisindeki büyümenin ailelerin yaşam kalitesine yansımaya devam etmesi gerektiğini savundu.
Başbakan, artan mülk fiyatlarına ilişkin kaygıları kabul etti. Ancak ülkenin yüksek ev sahipliği oranına işaret ederek bunu ekonominin gücünün bir göstergesi olarak sundu.
Abela'nın aktardığı rakamlara göre Maltalı ve Gozolu sakinlerin yüzde 85'i kendi evinde yaşıyor. Avrupa ortalaması ise yüzde 68.
Abela ayrıca Malta'da 122.000 ev sahibi bulunduğunu, bunların 93.000'inin mülkü üzerinde ödenmemiş kredisi olmadığını öne sürdü.
Yabancı işçilere gelince Abela, Hükümetin üçüncü ülke vatandaşlarına yaklaşımını savundu. Ona göre Malta'da yaşayıp çalışan kişiler aldıkları kamu hizmetleri ve yardımlar karşılığında katkı sunmalı.
Bunlar arasında sağlık ve eğitim hizmetleri ile elektrik ve akaryakıt fiyatlarını sabit tutmayı hedefleyen Hükümet sübvansiyonları yer alıyor.
Öte yandan Abela, Malta'da beş yıllık ikamet süresini tamamlayan yabancı işçilerin uzun dönemli oturma başvurularını işleyen Identità'nın (kimlik dairesi) verimliliğini artırmanın gerekli olduğunu kabul etti.
Abela, uyruğu ne olursa olsun tüm işçilerin onur ve saygıyı hak ettiğini de vurguladı.
Planlama konusunda Başbakan, Hükümetin halkın kaygılarına yanıt olarak değişiklikler getirdiğini söyledi. Bu değişiklikler, imar izinlerine yapılan itirazlar çözülmeden inşaat çalışmalarının başlamasını önlemeyi amaçlıyor.
Önerilen reforma göre, imar izni kapsamındaki inşaat, bu izne karşı yapılan itiraz karara bağlanana kadar başlayamayacak.
Abela ayrıca tartışmalı bir konu olan kaçak yapıların yaptırıma bağlanmasına da değindi. Kaçağı meşrulaştırmayacağında ısrarlı olan Abela, ancak konunun gerçekçi bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini savundu.
Endüstriyel geliştirmelerin önerilen yaptırım çerçevesinin dışında kalacağını açıkça belirtti.
Başbakan ayrıca DC27'ye, yani mevcut boşlukları kapatmayı, tasarım standartlarını iyileştirmeyi ve Malta'nın yapılı mirasına daha fazla koruma sağlamayı amaçlayan planlama politikalarındaki önerilen güncellemeye de değindi.
Ulaştırmada Abela, Hükümetin “Malta in Motion” stratejisini savundu. Kitlesel toplu taşımanın fizibilitesi de dahil olmak üzere büyük ulaşım projelerini değerlendirmek için teknik çalışmaların yürütüldüğünü söyledi.
Abela, deniz ulaşımına ilişkin planlara ve Malta'nın kamu otobüs hizmetinin gelecekte verilecek imtiyazına da değindi.
Yapay zekâ da röportajın öne çıkan konularındandı. Abela, Hükümetin “AI for Everyone” girişimini öne çıkardı.
Başbakan'a göre her hafta ortalama 1.000 kişi yapay zekâ eğitim kursunu tamamlıyor.
Abela, teknolojik ilerlemenin işçilerin ve toplumun pahasına gerçekleşmemesi gerektiğini belirtirken Malta'nın yapay zekâya yatırım yapmayı sürdürmesi gerektiğini savundu.
Röportajda ayrıca Sanat Bakanı Malcolm Paul Agius Galea'yı çevreleyen tartışmaya değinildi. Bakanın sözleri, Malta'daki sanat camiasından eleştirilere yol açmıştı.
Abela, Bakanı “gerçek bir insan” olarak nitelendirdi. Yine de sektörde güvenin sarsıldığını kabul etti.
Abela'ya göre Agius Galea'nın şimdi bu güveni yeniden inşa etmek ve sanatçıların dile getirdiği kaygılara yanıt vermek için çalışma sorumluluğu var.
Başbakan'a ayrıca Malta'daki jüri sistemine yönelik olası reformlar soruldu.
Abela, bu tür değişikliklerin zamanlamasına dikkat edilmesi gerektiği konusunda uyardı. Özellikle bazı davaların hâlâ mahkemede olduğu bir dönemde bunun önemli olduğunu belirtti.
Abela, reform ihtiyacının yalnızca tekil kararlar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Sıradan vatandaşların jüri üyesi olarak görev yapabileceğine de güvendiğini ifade etti.
Röportajı noktalayan Başbakan, Hükümetin önceliğinin ekonomik büyümenin Maltalı ve Gozolu ailelere fayda sağlamaya devam etmesi olduğunu yineledi.
Hane halklarını desteklemek için atılan adımlara örnek olarak bütçe tedbirlerini gösterdi. Bunlar arasında çalışan ebeveynlere vergi indirimleri, mali ikramiyeler ve sürdürülen enerji sübvansiyonları yer alıyor.
Abela, uluslararası ekonomik zorluklara rağmen yönetiminin seçim vaatlerini yerine getirmeye kararlı kaldığını söyledi.