Avrupa kredi derecelendirme kuruluşu Scope Ratings, Malta'nın A+ kredi notunu teyit etti ve ülkenin görünümünü durağan olarak korudu.
Kuruluş, 15 Mayıs'ta yayımlanan rapora göre Malta'nın kısa vadeli ihraççı notunu da S-1+ seviyesinde teyit etti.
Scope, Malta'nın notunun "güçlü ekonomik momentum", Avrupa'daki emsallerine kıyasla yüksek büyüme potansiyeli, ihtiyatlı mali yönetim geçmişi ve ılımlı kamu borcuyla desteklendiğini açıkladı.
Kuruluş, Malta ekonomisinin güçlü tüketim, canlı işgücü piyasası, yükselen reel gelirler ve destekleyici maliye politikasından yararlanmaya devam ettiğini belirtti.
İhracat odaklı sektörler, özellikle turizm ve diğer hizmetler, yabancı şirketleri çekmeye devam eden vergi rejimiyle birlikte güçlü yönler olarak gösterildi.
Ancak kuruluş, Malta'nın ağırlıklı olarak işgücü genişlemesine dayanan mevcut büyüme modelinden uzaklaşıp, verimlilik artışları ve sermaye yatırımına dayalı bir modele geçme zorluğuyla karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.
Scope, "Büyümenin ılımlı seyretmesi ancak emsal ortalamasının önemli ölçüde üzerinde kalması bekleniyor" ifadelerini kullandı.
Rapor, 2026 için yüzde 3,6, 2027 için yüzde 3,8 ve 2028 için yüzde 4 reel GSYİH büyümesi öngörüyor. Malta ekonomisi 2024'te yüzde 6,2 büyüdü, 2025 için ise tahmini büyüme yüzde 4 olarak hesaplandı.
Rapora yakından bakıldığında, Malta'nın daha yüksek bir AA- notuna yakın olduğu, ancak niteliksel faktörleri yansıtmak amacıyla bu notun bir kademe düşürülerek A+'ya çekildiği görülüyor.
Scope, Malta'nın mali durumunun iyileşmekte olduğunu ve ülkenin bu yıl AB'nin Aşırı Açık Prosedürü'nden çıkmasını beklediğini belirtirken, "kalıcı kurumsal sorunların" sürdüğünü ve yönetişim göstergelerinin emsallerin gerisinde kaldığını ifade etti.
Kuruluş, yönetişimi açıkça "zayıf" olarak sınıflandırdı ve ESG değerlendirmesinde 1/3 kademe negatif düzeltme uyguladı.
Borç ve risk faktörleri
Kamu borcunun kademeli olarak azalması ve 2025'teki yüzde 46,4 seviyesinden 2031'e kadar yüzde 39,4'e düşmesi öngörülüyor. Kuruluş, bu eğilimin arkasındaki etkenler olarak güçlü nominal büyümeyi, iyileşen birincil bakiyeyi ve kontrol altındaki faiz maliyetlerini gösterdi.
Yine de çeşitli riskler sürüyor. Malta küçük, dışa açık ve kaynakları sınırlı bir ekonomi olmaya devam ediyor; bu da ülkeyi dış talebe ve yabancı işçi girişlerine bağımlı kılıyor. Enerji sübvansiyonları, yaşlanan nüfus ve devlete ait kuruluşlara verilen hükümet garantileri de aşağı yönlü riskler arasında sayıldı.
Durağan görünüm, Scope'un nota yönelik risklerin şu anda dengeli olduğu yönündeki değerlendirmesini yansıtıyor.
Malta, ekonomik çeşitlendirmeyi destekleyecek yapısal reformlar yaparsa veya mali konsolidasyon kamu borcunda beklenenden hızlı bir düşüş sağlarsa notu yükseltilebilir.
Buna karşılık, büyüme beklentilerinin kötüleşmesi, mali görünümün önemli ölçüde zayıflaması veya kurumsal kırılganlıkların yeniden ortaya çıkarak Malta'nın ekonomik cazibesini tehdit etmesi durumunda not düşürülebilir.
İşçi Partisi yaptığı açıklamada, Scope'un Polonya'nın kredi notunu düşürdüğü gün Malta'nın A+ notunu teyit ettiğine dikkat çekti.
Parti açıklamasında, "Bir İşçi Partisi hükümeti istikrar ve başarı garantisidir. Bu zor zamanlarda yalnızca bir İşçi Partisi hükümeti, ekonomimizin güçlü performans göstermeye ve ailelerimizin refahında iyileşme sağlamaya devam etmesini güvence altına alabilir" denildi.
