Güncelleme: 19:00
ABD'ye ait bir savaş uçağı İran üzerinde düştü ve ABD kuvvetleri mürettebattan birini kurtardı. Büyük Amerikan medya kuruluşları bu haberi, İran medyasının uçak enkazına ait görüntüler yayınlamasının ardından Cuma günü duyurdu.
Axios ve CBS News, kimliği açıklanmayan kaynaklara dayanarak uçaktaki iki mürettebattan birinin ABD özel kuvvetleri tarafından kurtarıldığını, ancak ikincisi için arama çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.
The New York Times ve Wall Street Journal'a göre düşürülen uçak, bir pilot ve arka koltukta silah sistemleri subayı tarafından kullanılan F-15E savaş uçağıydı.
CNN de İran medyasının yayınladığı enkaz fotoğraflarının analizinin, bazı İran kaynaklarının iddia ettiği gibi F-35 hayalet uçak değil, F-15 olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Amerikan medyası, Başkan Donald Trump'ın durum hakkında bilgilendirildiğini bildirdi.
Ancak Beyaz Saray ve Pentagon'dan yorum taleplerine anında resmi bir yanıt gelmedi.
Amerikan medyası, Trump'ın savaşı başlatmasından bu yana İran içinde düşürülen ilk jet olacak bu olay sonrasında ABD özel kuvvetlerinin arama kurtarma operasyonu yürüttüğünü bildirdi.
Sosyal medyada ve İran haber kuruluşlarında yayılan fotoğraf ve videolar, ABD helikopterleri ile diğer hava araçlarının düşürülen savaş uçağının bulunduğu tahmin edilen bölge üzerinde alçak irtifada uçtuğunu gösterdi.
İran'ın Fars haber ajansı, "Askeri kuvvetler, bugün daha erken saatlerde vurulan Amerikan savaş pilotunu bulmak için arama operasyonu başlattı" açıklamasını yaptı.
Resmi yerel kanalda bir İran televizyon muhabiri şunları söyledi: "Kohgiluyeh ve Boyer-Ahmad ilinin sevgili ve saygıdeğer halkı, düşman pilotunu veya pilotlarını canlı yakalar ve polis ile askeri güçlere teslim ederseniz, değerli bir ödül ve ikramiye alacaksınız."
Eski Dışişleri Bakanı'ndan barış çağrısı
İran'ın eski üst düzey diplomatı, ABD'nin Foreign Affairs dergisinde yayımlanan makalesinde Tahran'ın nükleer programını sınırlamayı ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı teklif ederek yaptırımların kaldırılması karşılığında ABD ile anlaşma yapması gerektiğini yazdı.
2013-2021 yılları arasında dışişleri bakanlığı yapan Mohammad Javad Zarif, "Tahran zafer ilan edebilir ve hem bu çatışmayı sona erdiren hem de bir sonrakini önleyen bir anlaşma yapabilir" diye yazdı.
İran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Barış zamanında dünya petrol ve doğal gazının beşte biri bu boğazdan geçiyordu. Bunun sonucunda dünya genelinde yakıt fiyatları fırladı.
Boğazı geçmeyi başaran az sayıdaki geminin çoğunun İran ile bağlantıları vardı. AFP'nin denizcilik verilerine yönelik analizi, boğazı geçen emtia taşıyan gemilerin yüzde altmışının ya İran'dan geldiğini ya da İran'a gittiğini gösterdi.
1 Mart'tan bu yana büyük bir Avrupa denizcilik grubunun bilinen ilk geçişi olarak, Fransız deniz taşımacılığı grubu CMA CGM'ye ait Malta bayraklı Kribi gemisi, Marine Traffic verilerine göre Perşembe günü Körfez'den çıkmak üzere boğazı geçti.
İran askeri sözcüsü Ebrahim Zolfaghari, Trump'ın altyapıya saldırı tehditlerine yanıt olarak İran'ın bölgedeki enerji tesislerine yönelik kendi saldırılarını artıracağını uyardı.
Cuma günü Kuveyt ulusal petrol şirketine ait bir rafineriye düzenlenen insansız hava aracı saldırısı, birçok ünitede yangına yol açtı.
Daha sonra İran'ın bir saldırısı Kuveyt'in bir enerji ve tuzdan arındırma tesisine hasar verdi.
Abu Dabi'de hükümet medya ofisinin açıklamasına göre, savuşturma sırasında düşen enkazın yol açtığı bir saldırı sonrası bir gaz tesisi yangın nedeniyle kapatıldı.
Trump daha büyük savunma bütçesi istiyor
Bu arada İsrail ordusu Cuma günü, İran destekli Hizbullah militan grubuyla çatışmaların başladığı aydan bu yana Lübnan genelinde 3.500'den fazla hedefi vurduğunu açıkladı.
Ordu ayrıca Lübnan'ın doğusundaki Bekaa bölgesinde "takviye ve askeri teçhizat transferini engellemek için" iki köprüyü vuracağını ekledi.
Lübnan Sağlık Bakanlığı Perşembe günü savaşın başından bu yana 1.345 kişinin hayatını kaybettiğini ve 4.040 kişinin yaralandığını açıkladı. Ölenlerin 1.129'u erkek, 91'i kadın ve 125'i çocuktu. Bakanlık, ölenler arasında 53 sağlık çalışanı bulunduğunu belirtti.
Hizbullah şu ana kadar kayıplarını açıklamadı.
BM Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL), bir patlamanın mevzilerinden birine isabet ettiğini ve bir hafta içindeki üçüncü benzer olay olarak üç barış gücü askerinin yaralandığını bildirdi. UNIFIL sözcüsü patlamanın kaynağının bilinmediğini söyledi.
Savaşın ekonomik etkisi, enerji ve petrol maliyetlerinin yükselmesiyle Ortadoğu'nun çok ötesine yayılıyor.
Analistler, Trump'ın ulusa sesleniş konuşmasının savaştan çıkış stratejisi konusunda netlik sağlayamadığını belirtti.
Bu arada Beyaz Saray Cuma günü milletvekillerine ABD savunma bütçesinde devasa bir artış çağrısı yapan bir harcama teklifi gönderdi.
Kongre'nin nihayetinde neyi onaylayacağı henüz belli değil; ancak Amerikan medyası 1,5 trilyon dolarlık bütçe talebinin yüzde 42'lik artışla İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Pentagon harcamalarındaki en büyük yıllık artış olacağını bildirdi.
Dünya genelinde enerji maliyetlerinin fırlamasıyla birlikte Mısır, mağazaların, restoranların ve alışveriş merkezlerinin hafta içi saat 21:00'de kapanmasını emretti.
Pakistan'ın Lahor kentinde düzinelerce kişi, hükümeti yakıt fiyat artışlarını geri almaya çağıran bir protesto gösterisi düzenledi.
"Hükümet bir gecede halkının üzerine 'benzin bombası' attı" dedi göstericilerden Naveed.
