Malta Meclis Başkanı Anġlu Farrugia, yeni bir dönem daha görev yapamayacağını öğrendiğinde “şok olduğunu” ve “hayal kırıklığına uğradığını” söyledi. Farrugia, “Evet, hayal kırıklığına uğradım çünkü devam edeceğimi umuyordum ama elbette bunun kontrolüm dışında bir karar olduğunu anlıyorum. Yeni dönem için çok hazırlık yapmıştım, bu yüzden şok oldum” dedi.
Times of Malta'ya konuşan Farrugia, parlamentoyu yönettiği 13 yıllık benzersiz dönemini anlattı. Bu dönemde, eski bir Afgan Meclis Başkan Yardımcısının Taliban'ın eline teslim edilmesi ve “kesin ölümle” karşı karşıya kalması ihtimalini önlemek için Pakistan hükümetiyle arabuluculuk yaptığı diplomatik bir kriz de yer aldı.
Farrugia, geçtiğimiz hafta görevini bırakarak yerini Carmelo Abela'ya devretti. Avukat ve eski polis müdürü olan Farrugia, Başbakan Robert Abela'nın kendisine bu kararı seçimlerden kısa süre sonra bildirdiğini söyledi. 70 yaşındaki Farrugia, “Bana çalışmalarım için teşekkür etti ancak devam etmememi istediğini belirtti” dedi.
Tarihte bu görevi en uzun süre yürüten kişi olmasına rağmen Farrugia, hâlâ verebileceği çok şey olduğuna inandığını söyledi. “Nedenler açıktı ama kalabileceğimi düşünüyorum. Örneğin İtalya Senatosu Başkanı Ignazio La Russa neredeyse 80 yaşında. Ama karar buydu” diye konuştu.
‘Affetmeyi bilen bir adamım’: Joseph Muscat'la arasının bozulması
Farrugia, İşçi Partisi'nin 2013 seçimlerini kazanmasının ardından Meclis Başkanı olarak atandı. Bu atama, dönemin İşçi Partisi lideri Joseph Muscat'la kamuoyuna yansıyan bir tartışma yaşamasının ardından geldi. Aralık 2012'de Muscat, bir yargıcı siyasi taraflı olmakla suçlayan yorumları nedeniyle Farrugia'yı parti genel başkan yardımcılığından kovdu. Farrugia sadece partinin 2 numaralı ismi olarak değil, aynı zamanda PL üyeliğinden de istifa etti.
2013 seçimlerinden haftalar önce Times of Malta'ya verdiği bomba etkisi yaratan röportajda Farrugia, istifasına yol açan kararın haksız olduğunu söylemiş ve Muscat'ın eylemlerini “siyasi cinayet” olarak nitelendirmişti. “Bence Joseph Muscat, Anġlu Farrugia'dan rahatsızdı. Ne yazık ki Anġlu Farrugia, Joseph Muscat'a o kadar sadıktı ki ona tam bir serbestlik tanıdı ve arkasından hançerlendiğini fark etmedi. Bu, en yakın arkadaşını çağırıp soğukkanlılıkla vurmak gibi bir şey. Siyasi cinayetti” demişti. O dönemi değerlendiren Farrugia, “Söylediklerim o an hissettiklerimdi” dedi. Ancak daha sonra Muscat'la parlamentoda iyi bir çalışma ilişkisi kurduğunu belirten Farrugia, “Kin tutan biri değilim. Affederim ve ileriye bakarım. Geçmişte ne olduğunu bilmek iyidir ama orada yaşamamak gerekir” diye ekledi.
Tarafsızlık eleştirileri: ‘Duyunca neredeyse gülüyorum’
Eski bir PL milletvekili ve genel başkan yardımcısı olan Farrugia, Meclis Başkanı olarak sık sık İşçi Partisi hükümetini kayırdığı eleştirilerine maruz kaldı. Bu iddiaları reddeden Farrugia, “Duyunca neredeyse gülüyorum” dedi. Meclis Başkanı olduğunda İşçi Partisi'nden sadece genel başkan yardımcılığından değil, üyelikten de istifa etmiş olduğunu hatırlatan Farrugia, “Başkan olduğumda hiçbir bağım yoktu” ifadelerini kullandı. Kararlarının her zaman ayrıntılı olduğunu ve yasaya ile parlamentonun içtüzüğüne dayandığını söyleyen Farrugia, “Tüm kararlarım iyi araştırılmış, önceki kararlara ve İngiliz Milletler Topluluğu kararlarına atıfta bulunuyordu. Hiçbir kararıma itiraz edilmedi” dedi.
‘Taliban'a teslim edilselerdi kesin ölüm’
Farrugia, Meclis Başkanı olarak uluslararası çalışmalarına da değindi. Görev süresinin sona ermesinden duyduğu hayal kırıklığının nedenlerinden biri olarak bu uluslararası rollerinden ayrılmak zorunda kalmasını gösterdi. Farrugia, İngiliz Milletler Topluluğu Meclis Başkanları ve Başkan Vekilleri Konferansı yürütme kuruluna yeniden seçildiğini, Parlamentolararası Birlik'in Uluslararası İnsancıl Hukuka Saygıyı Teşvik Komitesi'nin başkanı olduğunu ve Ukrayna ile Rusya parlamentoları arasında arabuluculuk yapan dört başkanlı ekipte yer aldığını belirtti. Farrugia, en gurur duyduğu anlardan birinin Parlamentolararası Birlik tarafından kendisinden istenen bir arabuluculuk rolü olduğunu söyledi. Afganistan Meclis eski Başkan Yardımcısı Amanullah Paiman'ın Taliban'ın ülkeyi yeniden kontrolü ele geçirmesinin ardından 2021'de Pakistan'a kaçtığını anlatan Farrugia, Paiman'ın Pakistan hükümetinin vize uzatmayı durdurması nedeniyle sınır dışı edilme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını söyledi. Farrugia, “Taliban onu bekliyordu ve ailesiyle birlikte sınır dışı edilselerdi kesin ölümle karşı karşıya kalacaklardı” dedi. Aylar süren görüşmeler sonucunda Pakistan hükümetiyle Paiman'ın sınır dışı edilmesini durdurmak için müzakere ettiğini ve bunu başardığını belirten Farrugia, cuma sabahı bir teşekkür mektubu aldığını söyledi.
‘Ubiquitous’ olayı
Farrugia'nın başkanlığı sırasında, özellikle İngilizce telaffuzuyla dalga geçen birçok video ortaya çıktı. En viral olanı, Farrugia'nın uluslararası bir toplantıda “ubiquitous” (her yerde hazır ve nazır) kelimesini telaffuz etmekte zorlandığı videoydu. Gülümseyen Farrugia, bu videolardan veya yorumlardan hiçbir zaman alınmadığını söyledi: “Yazmayı severim ama arada bir konuşurken dilim dolaşabiliyor... Hiçbir zaman kişisel algılamadım.”
Times of Malta ayrıca Farrugia ile çalınan bir Caravaggio tablosunu araştırmak ve Daphne Caruana Galizia'yı tutuklamak da dahil olmak üzere polislik kariyeri hakkında da konuştu. Röportajın bu kısmı Times of Malta'nın başka bir sayısında yayınlanacak.
