AP milletvekili Peter Agius ile Ulusalcı Parti (PN) milletvekili Adrian Delia, AB'nin yeni ithalat ücretlerinin ardından Malta'da ücretsiz teslimat için yıllık 15 milyon euroluk bir program önerdi.
"Maltalı tüketicilerin çıkarına işleyen, aynı zamanda yerel üreticileri ve küçük işletmeleri de destekleyen farklı bir yaklaşıma ihtiyacımız var" diyen Delia'nın bu sözleri, Avrupa Komisyonu'nun kasım ayından itibaren AB dışından ithal edilen her düşük bedelli ürüne ek bir işlem ücreti uygulamaya hazırlandığı bir dönemde geldi.
PN temsilcileri öneriyi 3 Ekim'de sundu. İkiliye göre artan ithalat maliyetleri tüketiciye uygun fiyatlı alternatif bırakmıyor, çünkü Avrupalı perakendecilerden teslimat hâlâ pahalı.
Açıklamalarına göre bu yaz yürürlüğe giren AB gümrük ücreti, Çin, Birleşik Krallık ve AB dışındaki diğer ülkelerden gelen ithalata ürün başına 3,54 euro ekliyor. Kasım ayında 2 euroluk bir işlem ücretinin daha gelmesi bekleniyor; böylece toplam yük ürün başına 5,54 euroya çıkacak.
İki siyasetçi, bu ücretlerin Avrupa malı ürünlerin alımını teşvik etmeyi amaçladığını söyledi. Ancak yüksek teslimat maliyetlerinin Maltalı tüketicilerin yerel ya da Avrupalı satıcılara yönelmesini engellediğini savundular.
İkili, Avrupa Komisyonu'nun yeni yayımlanan Ada Stratejisi'ne atıfta bulundu. Strateji, sınırlı erişim, parçalanmış coğrafya ve daha küçük ölçek ekonomileriyle bağlantılı teslimat engellerini anlatıyor. Açıklamalarına göre strateji, adalara teslimatın Avrupa anakarasına teslimattan yüzde 300 daha pahalı olabildiğini ortaya koyuyor.
Önerilen program, Malta'da teslim edilen ürün kategorisi başına 3 euroya kadar nakliye maliyetini karşılayan işletmelere 30.000 euroya kadar hibe verecek. Programa katılan işletmeler tüketiciye ücretsiz teslimat sunmak zorunda olacak.
Program 2027 ve 2028'de yürürlükte olacak; yıllık bütçesi 15 milyon euro ve uzatılması da mümkün. Ocak 2027'deki planlanan başlangıçtan önce, 2026'da ilgi beyanı çağrısına çıkılacak.
Program, Malta'daki tüketicilere satış yapan AB merkezli küçük ve orta ölçekli işletmelere açık olacak. Buna kendi satış platformuna sahip üreticiler ile Avrupalı perakendeciler için yerel teslim alma noktası olarak hizmet veren işletmeler de dahil.
AB içinde zaten serbest dolaşımda olan ürünleri satan işletmeler de katılabilecek. Başvurular, başvuru başına 30.000 euroluk üst sınıra tabi olarak altı ayda bir geri ödenecek.
Programın başlangıç finansmanını hükümet üstlenecek; Agius ve Delia, 2027'nin bir bölümü ve 2028 için maliyetin yüzde 75'ine kadarını karşılamak üzere AB desteği aranmasını öneriyor.
Ancak bu finansman başvuru gerektirecek. İkili, programın ayrıca Avrupa Komisyonu'na bildirilmesi gerektiğini söyledi; Komisyon'un bunu onaylaması gerektiğini savunuyorlar, çünkü program uyruğuna bakılmaksızın AB'li küçük ve orta ölçekli işletmelere açık olacak.
Agius, önerinin işletmeleri çevrimiçi satışa, teslim alma noktalarına ve teslimat ağlarına yatırım yapmaya teşvik edebileceğini söyledi. Çevrimiçi mağazalar ve işletmelerin dijitalleşmesi için mevcut AB desteğini olası bir finansman yolu olarak gösterdi.
Delia ise hükümete, yaklaşan bütçeyi hazırlarken bu öneriyi değerlendirme çağrısında bulundu.
"Bunun siyasi bir mesele olması gerekmiyor; gelin, tüm vatandaşlarımızın, tüketicilerin ve işletmelerin yararına Avrupa'yı kullanmak için birleşelim" dedi.
