Gazeteci Daphne Caruana Galizia cinayetine ilişkin kamu soruşturmasının yaptığı tavsiyeler, genel seçimlerde yarışan siyasi partilerin programlarında farklı düzeylerde ele alındı. Bu durum, yakın tarihli bir analizde ortaya çıktı.
Milliyetçi Parti (PN) ve ADPD, henüz uygulanmamış 23 tavsiyenin tamamını hayata geçirmeyi taahhüt etti. Momentum'un programı beş tavsiyeye yönelik vaatler içerirken, İşçi Partisi'nin programında yalnızca iki tavsiyeyi ele alan önlemler yer aldı.
Daphne Caruana Galizia Vakfı'na göre şu ana kadar yalnızca iki tavsiye tam olarak uygulandı, iki tavsiye ise kısmen hayata geçirildi.
Analiz, suikasta kurban giden gazetecinin ailesi tarafından kurulan ve şeffaflık ile demokratik reform alanında çalışan Daphne Caruana Galizia Vakfı tarafından gerçekleştirildi.
Yasama, yargı sistemi ve medyaya yönelik muameleyi kapsayan tavsiyeler, yaklaşık iki yıl süren soruşturmanın ardından 2021 yılında açıklanmıştı.
Analize göre İşçi Partisi programı, kamu görevlilerinin uygunsuz davranışlarına karşı yasal düzenleme yapılmasına ilişkin tavsiye kapsamında bakanlar ve parlamento sekreterleri için etik kurallarının güncellenmesini taahhüt ediyor.
İşçi Partisi programı ayrıca Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'ne (OECD) katılım hazırlıklarının önümüzdeki ay ve yıllarda süreceğini belirtiyor.
Gazetecileri yıldırmak veya mali baskı altına almak için kullanılan SLAPP (Kamu Katılımına Karşı Stratejik Dava) davalarına ilişkin tavsiye ise İşçi Partisi tarafından kısmen ele alındı.
Parti, tavsiyenin önemli bir unsuru olan miras kalan iftira davalarının kaldırılmasını taahhüt etmedi. Ancak mevcut SLAPP karşıtı mevzuatın geliştirileceğini açıkladı ve "iftira ile karalayıcı ifadelerin mağduru olanları" koruma ihtiyacına dikkat çekti.
Analize göre İşçi Partisi programında başka herhangi bir tavsiye yer almıyor.
Momentum, görevi kötüye kullanmanın suç olarak tanımlanması yönündeki tavsiyeyi 12 farklı program vaadiyle ele aldı.
Bu öneriler arasında siyasi iyilik isteyen ve yapanlar için açık cezai yaptırımlar, milletvekillerinin beyan ettikleri varlıkları gösteren bir "varlık panosu", güçlendirilmiş muhbir koruması, daha güçlü bir Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu ve yüksek profilli yolsuzluk davaları için bir Özel Savcılık Ofisi'nin kurulması yer alıyor.
Momentum'un hükümet ve muhalefet temsilcilerinden bağımsız bir medya otoritesi kurma vaadi, Yayın Otoritesi'ni oluşturan Anayasa maddesinin gözden geçirilmesi tavsiyesini karşılıyor.
Parti ayrıca Bilgi Edinme Özgürlüğü (FOI) Yasası'nın güçlendirilerek hükümetin bilgileri otomatik olarak yayımlamasını zorunlu kılmayı taahhüt etti. Bu vaat, FOI reformuna ilişkin tavsiyeyi ele alıyor.
Programda ayrıca gazeteci ve sivil toplum kuruluşları için SLAPP karşıtı korumaların güçlendirilmesi de yer alıyor. Bu da soruşturmanın bir başka tavsiyesine karşılık geliyor.
'Çok az ilerleme kaydedildi'
Perşembe günü yayımlanan analiz, tavsiyelerin hayata geçirilmesi konusunda geçen yıl temmuz ayından bu yana çok az ilerleme kaydedildiğini gösteriyor. Daphne Vakfı o dönemde yalnızca iki tavsiyenin uygulandığını belirterek "neredeyse hiçbir şey değişmedi" demişti.
Tavsiyeler, Caruana Galizia'nın ölümüne ilişkin kamu soruşturmasının suikastta devletin sorumluluk taşıması gerektiği sonucuna varmasının ardından yayımlanmıştı.
Soruşturmanın temel talebi, devletin 2017'deki bombalı saldırıya giden süreçte Joseph Muscat hükümetinin "ciddi eksikliklerini" resmen kabul etmesiydi.
Başbakan Robert Abela, kısa süre sonra Caruana Galizia cinayetine katkıda bulunan devlet eksiklikleri için kamuoyu önünde özür diledi.
