Son iki haftada, her yeni bir planlama tartışması ortaya çıktığında veya güzel bir bina yıkılıp tehdit altına girdiğinde sosyal medya yorum panoları alaycı yorumlarla dolup taştı.
Bilindik nakarat şu: 'İşte, insanların oy verdiği şey bu.'
Tüm bu mesajlar, demokrasiye dair son derece alaycı bir anlayışı teşvik etmekten başka işe yaramıyor: seçim bittikten sonra vatandaşlar ne olursa olsun kabullenmeli ve seçilmiş yetkilileri sorgulamaktan kaçınmalı.
Ayrıca her İşçi Partili seçmenin tüm planlama kararlarını, çevre ihlallerini veya açgözlülük tezahürlerini onayladığını varsaymak da haksızlıktır. Doğrusu, sisteme içeriden mücadele eden birçok İşçi Partili yetkili var.
Malta ile ilgili olumlu olan bir şey varsa, o da sivil toplum kuruluşlarının (STK), aktivistlerin ve gazetecilerin seçim günü çok sonrasında bile iktidarı sorgulama konusunda kendilerini her zamankinden daha güçlü bir şekilde donatmış olmalarıdır. Hükümetler meşruiyetini seçimlerden alır, ancak hesap verebilirliği katılımcı bir kamuoyundan alır.
Çok az kişi Malta'nın modern tarihinin en popüler başbakanlarından biri olan Joseph Muscat'ın 2020 yılında istifa etmek zorunda kalacağını hayal edebilirdi. Ancak, Daphne Caruana Galizia cinayet soruşturmasından ortaya çıkan şoke edici ifşaatlarla beslenen sürekli kamu baskısı, artık görmezden gelinemeyecek bir hareket yarattı. Binlerce kişi haftalarca Valletta'da toplandı ve hesap verebilirlik talep etti; siyasi gerçeklikten kaçış imkansız hale geldi.
Aynı şey Jean Paul Sofia'nın ölümüyle ilgili kamu soruşturması için de söylenebilir. Bu soruşturma, ancak mağdurun annesinin, sivil toplum örgütlerinin ve hesap verebilirlik eksikliğini kabul etmeyi reddeden sıradan vatandaşların desteğiyle yürüttüğü amansız kampanya sayesinde güvence altına alındı.
Manoel Island, STK'ların ve bölge sakinlerinin aralıksız çalışmaları sayesinde yakında halka açık bir parka dönüştürülecek.
Yine geçen yıl, çevre örgütleri, bölge sakinleri grupları ve vatandaşlar tartışmalı imar yasalarına fren getirmeyi başardı.
Sayılarda güç vardır ve bu sayılar ortak iyiliği etkileyen kararlara karşı tek bir sesle konuştuğunda değişim yaratabilir.
Bu ders şu anda Arnavutluk'ta dikkate değer bir güçle sergileniyor.
Arnavutluk'ta tartışmalı bir turizm geliştirme projesine (ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından kurulan bir yatırım firması tarafından desteklenen) karşı muhalefet olarak başlayan şey, ülkenin yıllar içindeki en büyük sivil seferberliklerinden birine dönüştü.
Sadece birkaç hafta içinde, hükümetin istifasını talep eden bir hareket oluştu; binlerce kişi yolsuzluğa, oligarşik güce ve birçok Arnavut'un ülkeyi tükettiğini söylediği siyasi sisteme meydan okuyor.
Bu sadece bir örnek. Protestocuların sadece Facebook duvarlarında şikayet etmekten daha fazlasını yaptığı ülkelerde devrimlerin başladığını, despotların devrildiğini, yasaların kökten değiştirildiğini gördük.
Bu nedenle yapabileceğimiz en kötü şey, sırf bir seçim mevcut iktidarı geri getirdi diye ellerimizi teslimiyetle kaldırmaktır. Bunu yapmak, kazanan partiye oy verenlerin ne kadar zararlı olursa olsun her kararı körü körüne onaylayacağını varsaymaktır.
Malta'nın sivil toplumu hiçbir seçimi kaybetmedi; aksine, 30 Mayıs seçimlerinden bu yana birçok STK, yasadışı Armier villasından avlanma olaylarına kadar çevre suçlarını ifşa etmenin ön saflarında yer aldı. Bunu yapıyorlar çünkü kendi kendini sansürlemenin sadece terk edilmek olduğunu biliyorlar.
Aşırı yapılaşmayı, çevresel bozulmayı ve kötü yönetişimi körükleyen güçler, kamu yorgunluğundan beslenir. Vatandaşlar direnişin boşuna olduğuna ikna olduğunda bundan fayda sağlarlar ve insanlar sinizme ve kopuşa çekildiğinde onlar kazanır.
Elbette, özellikle Malta'nın inşaat kargaşası söz konusu olduğunda uğursuz bir duygu var. Ancak hesap verebilirlik, şeffaflık ve çevre koruma mücadelesi bir seçim bitti diye bitmez. Hatta daha yeni başladı.
