Eski Sağlık Bakanı Chris Fearne, Pazartesi günü mahkemede Vitals ve Steward Healthcare CEO'su Armin Ernst'in kendisine açıkça "Ben seninle müzakere etmiyorum, Bakan Konrad Mizzi ile müzakere ediyorum" dediğini aktardı.
Fearne, kendisi ve eski Maliye Bakanı Edward Scicluna aleyhine açılan ceza davasında ifade verdi.
İki saatten fazla süren ifadesinde Fearne, VGH veya Steward'dan hiç kimseye ayrıcalık tanımadığını kesinlikle reddetti. Ayrıca Mizzi'nin bilgisi dışında aldığı kararlar konusunda defalarca anlaşmazlık yaşadığını anlattı.
Fearne, Mizzi'nin altında sağlıktan sorumlu parlamento sekreteri olarak atandıktan bir süre sonra Mizzi'nin kendisine Gozo hastanesi projesi için bir ihale açılacağını söylediğini aktardı. Ancak ihale St Luke's Hastanesi ve Karin Grech Hastanesi'ni de kapsayacaktı. O dönemde hastane yatağı sıkıntısı vardı ve bu fikir Fearne'e mantıklı gelmişti.
Mart 2015'te bir teklif çağrısı yayımlandı ve birden fazla teklif sahibi başvurdu. Değerlendirme kurulu imtiyaz için VGH'yi seçti.
Fearne, VGH'yi ancak değerlendirme komitesinin seçiminden sonra tanıdığını belirtti. Şirketin atanmasına veya çalışmalarına dahil olmadığını söyledi.
Mizzi imtiyaz sözleşmesini 2015 yılında imzaladı. Fearne, kendisinin ve Genel Sekreter Joseph Rapa'nın sözleşmeleri ancak imzalandıktan sonra gördüklerini ifade etti.
İmtiyaz sahibi inşaat, tadilat ve yapısal işlerin bedelini ödeyecekti; hükümet ise hizmet bedelini karşılıyordu. İlk yıl hükümet dört taksitte toplam 51 milyon Euro ödedi. VGH'den gelen faturalar kalem kalem değil, götürü bedel olarak düzenlenmişti.
Adil fiyat
Hükümet, VGH'ye ödenen tutarı değerlendirmesi için özel bir denetçi atadı. Denetçi, hükümetin aldığı hizmetler karşılığında "adil" bir fiyat ödediğini tespit etti. Fearne, 51 milyon Euro'nun personel maaşlarını da içerdiğini ekledi.
Fearne, sağlık bakanı olduktan sonra sağlık alanındaki iki sendikanın imtiyaz sözleşmesi hakkında daha fazla şeffaflık ve açıklık talep ettiğini hatırlattı. Sendikalar, Ulusal Denetim Ofisi'nden sözleşme hakkında soruşturma açmasını istedi ancak bu talep reddedildi.
Fearne, böyle bir soruşturmanın yapılmaması için hiçbir neden görmediğini belirterek soruşturmayı bizzat kendisinin talep ettiğini söyledi.
İmtiyazın başlamasından aylar sonra ödeme sorunları yaşanmaya başladı.
Sorunlardan biri çalışan sayılarının mutabakatıyla ilgiliydi.
Fearne şöyle konuştu: "51 milyon Euro'nun 30 milyonu maaşlara, 21 milyonu imtiyaz bedeline gidecekti. Ancak VGH çalışan sayısı konusunda bizimle anlaşmıyordu."
"Belirli ödemeleri ve hizmetleri tartışıyorduk, sonra bana 'Mizzi ile anlaştık' diyorlardı" diye ekledi Fearne.
Fearne, 2017 yılı sonlarına doğru parlamentoda dönemin Başbakanı Joseph Muscat'ın yanında otururken Muscat'ın kendisine "Bir haberim var: imtiyaz sahibi değişecek, VGH yerine Steward Health Care gelecek" dediğini aktardı.
Fearne, şirketi araştırdığını ve muhalefet milletvekili ve gölge sağlık bakanı Stephen Spiteri ile kısaca görüştüğünü, şirketin "ciddi bir kuruluş" olduğunu gördüğünü söyledi.
Eski VGH yöneticisi Ram Tumuluri'nin ifadesinde, Muscat New York'tayken yeni imtiyaz sahibiyle görüşmeler yapıldığını ve Fearne'in de bu görüşmelere katıldığını iddia ettiğini hatırlatan Fearne, "Ben bu görüşmelerde bulunmadım" dedi. Şubat 2018'de Boston'da gerçekleşen VGH'den Steward Health Care'e hisse devrinde de yer almadığını vurguladı.
Steward Health Care'e yapılan ödemeler durduruldu
Fearne, Steward Health Care ile yaşanan sorunları aktardı. Bunların başında ödenecek tutar konusundaki anlaşmazlıklar geliyordu. Fearne, hedef tarihler karşılanmadığı için yıllık ücret artışının durdurulması gerektiğini düşündüğünü söyledi. Ancak hedeflerin tamamlanma süreleri inşaat izinlerinin alınmasıyla başlayacaktı ve izinler henüz çıkmamıştı; dolayısıyla teknik olarak sözleşme ihlali yoktu.
Fearne, "Hükümet yeni hastaneleri alamadığı için parayı tuttuk" dedi. Dönemin Maliye Bakanlığı Genel Sekreteri Alfred Camilleri'nin de — kendisi de ceza davasıyla karşı karşıya — süreçten haberdar edildiğini ekledi. Sorunlardan biri personel maaşlarının mutabakatıyla ilgiliydi. Steward Health Care yaklaşık 40 milyon Euro talep ederken hükümet ödemeyi durdurdu. Başsavcılığın tavsiyesi ve bir Bakanlar Kurulu toplantısının ardından sonunda tam ve kesin uzlaşma olarak 25 milyon Euro ödendi.
Bir diğer sorun performans garantisiyle ilgiliydi. VGH'nin Deutsche Bank ile performans garantisi varken Steward Health Care garantiyi kendi ana şirketiyle vermek istiyordu. Fearne, "Bunu istemedim çünkü hükümetin konumunu zayıflatıyordu" dedi ve ardından bunun Mizzi ile kararlaştırıldığının söylendiğini aktardı.
Fearne durumu Bakanlar Kurulu'na bildirdi ve Steward Health Care'e pozisyonunu düzeltmesi için iki ay süre verildi. Mizzi sonunda bir muafiyet belgesi çıkardı ve ardından istifa etti.
Fearne'in değindiği bir diğer konu da Eurostat'ın özel yatırımın hükümet defterlerinde görünmesi gerektiğini bildirmesiydi.
Fearne şöyle devam etti: "Maliye Bakanlığı bizden Steward ile görüşmemizi istedi. Otomatik olarak belirli sayıda yatak satın almak yerine ihtiyaca göre yatak alınmasını teklif ettik. Bu müzakereleri Mizzi yürüttü. Mutabakat Muhtırası taslağına geldiğimizde beni rahatsız eden iki madde vardı: Biri Barts Tıp Okulu'nun bir ABD gayrimenkul şirketine satılıp ardından Barts'a kiralanması, diğeri ise yüzde 9'luk otomatik ücret artışıydı."
