Neredeyse dünyanın göçmen kuş türlerinin yarısı azalıyor. Yeni küresel bir rapor, kuşların göç yolculukları sırasında bağımlı oldukları yaşam alanlarını giderek kaybettiği uyarısında bulunuyor.
BirdLife International’ın en yeni Dünya Kuşları Durumu raporuna göre göçmen kuş türlerinin %45’i azalıyor ve her dokuz türden biri yok olma tehdidi altında.
Bulgular, hükümetlerin, bilim insanlarının, koruma gruplarının ve finans kuruluşlarının göç yollarının korunmasını tartışmak üzere bir araya geldiği Nairobi, Kenya’daki Küresel Uçuş Yolları Zirvesi sırasında yayımlandı.
Bu yılki rapor, göçmen kuşlara ve kullandıkları uçuş yollarına özel olarak odaklanan ilk baskı oldu.
En endişe verici bulgular arasında 2025’te yok olduğu belirtilen İnce Gagalı Kılkuyruk yer alıyor. Kuş son olarak Şubat 1995’te Fas’ta bir lagünde kaydedilmişti.
BirdLife’a göre son 150 yıl içinde başka altı göçmen türün de yok olduğu doğrulandı ya da şüpheleniliyor.
Kıyı sulak alanlarına, ormanlara ve deniz yaşam alanlarına bağımlı kuşlar en büyük zorluklarla karşı karşıya olanlar arasında. Deniz kuşları ve kıyı kuşları özellikle tehdit altında.
BirdLife, düşüşlerin arkasındaki insan kaynaklı baskıları iklim değişikliği, yoğun tarım, istilacı türler ve sürdürülemez avcılık olarak sıraladı.
Kuruluş, ülkeler tüm göç güzergâhları boyunca birlikte çalıştığında koruma çalışmalarının olumsuz eğilimleri tersine çevirebileceğini söyledi.
Örnek olarak Mısır Akbabası gösterildi. Birkaç ülkenin iş birliği, türün Balkanlar’daki üreme popülasyonundaki düşüşü durdurmaya yardımcı oldu.
Malta’nın ‘derin sorumluluğu’ var – BirdLife Malta
BirdLife Malta CEO’su Mark Sultana, bulguların ciddi bir uyarı olarak ele alınması gerektiğini söyledi ve Malta’nın önemli bir Akdeniz göç yolu üzerinde bulunması nedeniyle özel sorumluluğuna vurgu yaptı.
“BirdLife Malta için bu taahhüt ekstra ağırlık taşıyor” dedi Sultana.
Malta’nın Akdeniz’in “kalbinde” dünyanın en önemli göç uçuş yollarından birinin üzerinde yer aldığını ve bunun adalara göçmen kuşları koruma konusunda önemli bir sorumluluk verdiğini söyledi.
Sultana, BirdLife Malta’nın kuşlar, doğa ve insanlar için koruma çalışmalarını güçlendirmeyi ve genişletmeyi planladığını belirtti.
Nairobi zirvesi sırasında katılımcılar, göçmen kuşların korunması için daha fazla uluslararası iş birliği çağrısında bulunan Nairobi Uçuş Yolları Bildirgesi’ni imzaladı.
Bu yaklaşım, kuşların göç sırasında birkaç ülke arasında seyahat ettiğini ve bu nedenle tek bir ülkedeki eylemle etkili şekilde korunamayacağını kabul ediyor.
2021’den bu yana kalkınma bankaları tarafından 6 milyar dolardan fazla koruma fonu seferber edildi.
Bunların arasında, Asya Kalkınma Bankası’nın önümüzdeki on yıl içinde Doğu Asya-Avustralasya Uçuş Yolu boyunca en az 50 önemli sulak alanı korumak için başlattığı 3 milyar dolarlık girişim yer alıyor.
Birkaç milyar dolar da Dünya Bankası ve BirdLife tarafından Afrika, Avrupa ve Asya’daki projeler için seferber ediliyor; Latin Amerika ve Karayipler’de de daha fazla yatırım planlanıyor.
BirdLife International Baş Bilim İnsanı Dr. Stuart Butchart, göçmen kuşların doğal ekosistemler üzerindeki daha geniş baskılar hakkında önemli bir uyarı işlevi görebileceğini söyledi.
Koordineli korumanın yok oluşları önleyebileceğini ve kuş popülasyonlarının toparlanmasına yardımcı olabileceğine dair bilimsel kanıtların da bulunduğunu belirtti.
BirdLife International, BirdLife Malta da dahil olmak üzere 120 ülkede 125 koruma kuruluşunu bir araya getiriyor.
