İnsan papilloma virüsü (HPV) çoğu zaman belirti vermeden herkesi etkileyebiliyor. Malta'da bu aşı, 2000 yılında veya sonrasında doğan kişiler için ücretsiz.
HPV aşısı nedir ve neden yaptırmak önemli?
“HPV aşısı” denince akla genellikle serviks kanseri geliyor. Oysa HPV, yani insan papilloma virüsü, erkekler dahil herkesi etkileyebiliyor. Cinsel yolla bulaşan çok yaygın bir enfeksiyon. Bulaşma çoğunlukla cinsel temas sırasında, cilt ile cilt veya cilt ile mukoza arasındaki yakın temasla gerçekleşiyor. Vajinal, anal ve oral seks bu temas türlerine dahil. HPV çoğu zaman belirti vermediği için, kişi virüsü taşıdığını bilmeden başkalarına bulaştırabiliyor.
Aşı hangi HPV tiplerine karşı koruma sağlıyor?
100'den fazla HPV tipi var, ancak hepsi kansere yol açmıyor. Malta'da uygulanan aşı 9 değerlikli bir aşı. Yani 9 HPV tipine karşı koruma sağlıyor:
HPV 6 ve 11: Genital siğillerin çoğuna neden olan tipler.
HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58: Yüksek riskli tipler. Penis, boğaz, vulva, serviks ve anüs gibi bazı kanserlere yol açabiliyorlar.
HPV enfeksiyonlarının çoğu belirti vermiyor ve genellikle birkaç yıl içinde kendiliğinden geçiyor. Bazı HPV tipleri ise genital siğillere neden olabiliyor. Yüksek riskli tiplerin uzun süre vücutta kalması ise zamanla bazı kanserlere yol açabiliyor.
Erkeklerde HPV; penis, anüs, ağız ve orofarinks kanserleriyle ilişkilendiriliyor. Orofarinks, boğazın arka kısmını, bademcikleri ve dil tabanını kapsıyor (Dünya Sağlık Örgütü, 2024). Kadınlarda ise HPV, serviks kanseriyle birlikte vulva, vajina, anüs ve orofarinks kanserleriyle ilişkilendiriliyor. HPV, cinsiyet fark etmeksizin herkesi etkileyebiliyor.
Kadınlar için ulusal aşılama programlarından elde edilen veriler, aşının kanser önlemedeki faydalarını da gösteriyor. Danimarka'da 860.000'den fazla kadının dahil olduğu bir çalışmada Kjaer ve meslektaşları (2021), 16 yaş ve altında aşılanan kadınlarda serviks kanseri görülme sıklığının, aşılanmamış kadınlara kıyasla yaklaşık yüzde 86 daha düşük olduğunu tespit etti.
