Malta hükümeti, tartışmalı 120 milyon euroluk Mater Dei Hastanesi projesinden AB fonlarını sessizce çıkardı ve projeyi Bonnici Brothers liderliğindeki bir ortak girişime emsalsiz bir doğrudan siparişle verdi. Kaynaklar, bu hamlenin Avrupa ihale denetiminden kaçınmak amacıyla yapıldığını öne sürüyor.
Sözleşme, Mater Dei Hastanesi acil servisinin genişletilmesini ve uzun süredir vaat edilen Mount Carmel Hastanesi'nin yerine yeni ruh sağlığı koğuşlarının inşasını kapsıyor.
Bonnici Brothers genel müdürü Gilbert Bonnici, daha önce Başbakan Robert Abela ile özel ticari girişimlerde yer almıştı.
Proje için açılan orijinal ihale (CT2329/2024), işlerin yaklaşık yüzde 80'inin AB fonlarıyla finanse edilmesinin beklendiğini açıkça belirtiyordu.
Hükümet kamu ihalesini iptal edip 120 milyon euroluk doğrudan sipariş vermeyi tercih ettikten sonra, AB fonlama bileşenini tamamen çıkardı ve yerel finansmanla değiştirdi.
Üst düzey hükümet kaynakları, bu hamleyi Maliye Bakanı Clyde Caruana'nın onayladığını ve Sözleşmeler Müdürü Adrian Dalli'nin uygulamaya koyduğunu belirtti.
Bu karar, projeyi AB tarafından finanse edilen sözleşmelere bağlı daha sıkı denetim ve ihale yükümlülüklerinden fiilen çıkardı.
AB ihale kurallarına göre, Avrupa fonlarıyla finanse edilen bu ölçekteki projeler gelişmiş şeffaflık yükümlülüklerine ve rekabetçi ihale prosedürlerine tabidir. İhale uzmanları, AB finansmanı projede kalsaydı bu büyüklükte bir doğrudan siparişin denetimden büyük olasılıkla geçemeyeceğini söyledi.
The Shift gazetesinin Adrian Dalli'ye yönelttiği sorular yanıtsız kaldı. Dalli, AB fonlama unsurunun projeden neden çıkarıldığını ve hükümetin neden yeni bir kamu ihalesi açmadığını açıklamadı.
Dalli, tartışmalı ihaleyi doğrudan Başbakan Robert Abela ile görüşüp görüşmediği sorusuna da yanıt vermedi.
Maliye Bakanı Clyde Caruana ve Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela da bu ölçekteki bir proje için rekabetçi sürecin neden terk edildiğini açıklayamadı.
Bu gelişme, Malta tarihinin en büyük doğrudan siparişlerinden birini sonuçlandırma acelesininin İşçi Partisi'nin süregelen milyonlarca euroluk seçim kampanyasıyla bağlantılı olduğu şüphesini artırdı.
Oldukça olağandışı bir şekilde, 2024'te açılan orijinal ihaleye yalnızca bir teklif sahibi katıldı: Bonnici Brothers ve CE Installations ortaklığı olan CE-BB Projects Ltd. Şirket, hükümetin yaklaşık 80 milyon euroluk tahminine karşılık yaklaşık 136 milyon euroluk bir teklif sundu.
Hükümet, kamu ihale süreci üzerinden müzakerelere devam etmek veya revize edilmiş bir ihale açmak yerine süreci aniden tamamen iptal etti.
Bonnici liderliğindeki konsorsiyum ardından Kamu Sözleşmeleri İnceleme Kurulu'na itirazda bulunarak hükümetin tahminlerinin gerçekçi olmadığını ve ihalenin iptal edilmemesi gerektiğini savundu.
Ancak bu itiraz süreci devam ederken hükümet, aynı konsorsiyumla 120 milyon euroluk bir doğrudan sipariş için sessizce müzakerelere başladı. Bu tutar, projenin orijinal tahmini değerinin 40 milyon euro üzerindeydi.
Hükümet kayıtları, doğrudan sipariş müzakereleri kapalı kapılar ardında ilerlerken orijinal ihaleyi hâlâ "değerlendirme aşamasında" olarak listelemeye devam etti.
Geçen hafta son anda yapılan bir manevrayla Bonnici liderliğindeki konsorsiyum kendi itirazını aniden geri çekti ve hükümetin anlaşmayı imzalamasının önündeki son yasal engeli kaldırdı.
