Malta hükümeti, uzun süredir ertelenen Mater Dei Hastanesi genişleme projesi için Başbakan Robert Abela'ya yakınlığıyla bilinen Bonnici Brothers liderliğindeki konsorsiyuma 120 milyon Euro'luk doğrudan sipariş verdi. Aynı proje için 2024'te açılan kamu ihalesine yönelik itiraz süreci hâlâ devam ederken bu karar alındı.
Söylentilere göre genel seçimden sadece birkaç hafta önce alınan bu emsalsiz karar, projeyi başlangıçta 80 milyon Euro olarak değerlendiren rekabetçi ihale sürecini fiilen devre dışı bıraktı. Yeni verilen doğrudan sipariş, orijinal tahminden 40 milyon Euro daha yüksek.
Kamu alımlarından ve devlet bütçesinden sorumlu Maliye Bakanı Clyde Caruana, The Shift gazetesinin sorularını yanıtlamadı. Gazete, hükümetin neden devam eden itirazın sonucunu bekleyip yeniden rekabetçi bir ihale açmak yerine doğrudan sipariş yolunu seçtiğini sormuştu.
Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela da sorulara yanıt vermedi.
The Shift, her iki bakana da doğrudan siparişin kamu ihale kurallarına nasıl uygun olduğunu sordu. Özellikle şeffaflık ve rekabet gerektiren AB düzenlemeleri çerçevesinde ve orijinal ihale süreci hukuken hâlâ çözüme kavuşmamışken bu kararın nasıl verilebileceğini öğrenmek istedi.
Hükümetin e-ihale portalına göre orijinal ihale çağrısı (CT2329/2024) hâlâ resmi olarak "değerlendirme aşamasında" olarak işaretli. Kamu Sözleşmeleri İnceleme Kurulu (PCRB) da aynı konsorsiyum CE-BB Projects Limited tarafından yapılan itirazın hâlâ karara bağlanmadığını doğruladı.
Tüm bunlara rağmen hükümet, aynı sözleşmeyi doğrudan Bonnici liderliğindeki konsorsiyuma vererek her türlü rekabeti ortadan kaldırdı ve proje maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.
Başlangıçta 80 milyon Euro olarak tahmin edilen projenin nasıl olup da 120 milyon Euro'ya çıktığına dair şu ana kadar hiçbir açıklama yapılmadı.
Bu gelişme, Mater Dei genişleme projesi için yürütülen ihale sürecini çevreleyen aylarca süren tartışmaların ardından geldi. Proje, hastanenin acil servisindeki kronik aşırı kalabalığı çözmek için acilen gerekiyor.
2024'te açılan ve sonuçlandırılmayan ihaleye şaşırtıcı bir şekilde yalnızca bir teklif geldi. CE-BB Projects'in verdiği 136 milyon Euro'luk teklif, hükümetin tahminini çok aştı.
Konsorsiyum, Bonnici Brothers ve CE Installations'dan oluşuyor. CE Installations'ın sahibi İşçi Partisi yerel meclis üyesi Marlon Brincat.
Sağlık Bakanlığı, aşırı teklif gerekçesiyle 2025'te ihaleyi iptal etti. Ancak konsorsiyum, hükümetin maliyet tahminlerinin gerçekçi olmadığını ve ihalenin iptalinin ayrımcı olup şeffaflıktan yoksun olduğunu öne sürerek bu karara PCRB önünde itiraz etti.
Konsorsiyum, avukatları Matthew Paris ve John Gauci aracılığıyla PCRB'den ihalenin iptalini durdurmasını ve sözleşmenin kendilerine verilmesini talep etti. Süreç hâlâ devam ediyor.
Bu emsalsiz durumun ironisi gözden kaçmadı.
Bonnici Brothers'ın Başbakan Robert Abela'ya yakınlığı yaygın olarak biliniyor. Şirketin genel müdürü Gilbert Bonnici, daha önce Başbakan'ın gayrimenkul geliştirme alanında iş ortağıydı. Konsorsiyumun diğer ortağı CE Installations ise bir İşçi Partisi yerel meclis üyesine ait.
Son yıllarda Bonnici Brothers, birçok milyon Euro'luk kamu ihalesi ve doğrudan sipariş aldı.
Mater Dei genişleme projesi, hastanenin acil servisini büyütmeyi ve uzun süredir söz verilen Mount Carmel Hastanesi'nin yerine geçecek ek kapasite dahil yeni tesisler eklemeyi amaçlıyor.
