Malta hükümeti, Başbakan Robert Abela'nın eski müvekkili ve iş ortağı Bonnici Brothers liderliğindeki bir konsorsiyuma benzeri görülmemiş 120 milyon Euro'luk doğrudan ihale vermek için, daha önce Kamu İhaleleri İnceleme Kurulu'na sunduğu kendi hukuki pozisyonuyla çelişiyor ve bu pozisyonu zayıflatıyor.
The Shift'in incelediği ve Kamu İhaleleri İnceleme Kurulu'na (PCRB) sunulan belgeler, hükümetin Mater Dei Hastanesi acil servis genişletme projesi için 2024 yılında açılan ihaleyi "başarısız süreç" olarak sınıflandırdığını ve bu ihalenin paranın karşılığını vermediğini ortaya koyuyor.
Ancak hükümet keskin bir U dönüşü yaparak kendi açıkladığı pozisyonu terk etti. Bu hamlenin arkasında Başbakan Robert Abela'nın olduğu değerlendiriliyor.
Hükümet, hem kendi hukuki argümanlarının hem de ihale kurallarının gerektirdiği şekilde yeni bir rekabetçi ihale açmak yerine süreci tamamen devre dışı bıraktı. Bunu yaparken önceki ihaleyi iptal etme kararını savunmaya devam etti. Söz konusu iptal, Bonnici Brothers liderliğindeki konsorsiyumun teklifinin hükümetin orijinal tahminini 55 milyon Euro aşması gerekçesiyle yapılmıştı.
Bonnici Brothers iptal kararına itirazını sürdürüyor ve süreç hâlâ devam ediyor. Bu arada aynı proje için doğrudan ihale aldılar.
Hükümet adına Camilleri Preziosi Advocates'in sunduğu hukuki dilekçeler, alınan tek teklifle ilerlemenin kamu ihale kurallarını ihlal edeceğini savunuyor.
136 milyon Euro'luk teklif, hükümetin 80 milyon Euro'luk tahmininden yaklaşık yüzde 70 daha yüksekti.
Hükümet dilekçesinde şunları belirtti: "Yalnızca bir isteklinin teklif vermesi ve bu teklifin tahmini sözleşme bedelinin yaklaşık yüzde 70 üzerinde olması, ihale sürecinin etkin bir rekabet ortamı sağlayamadığını göstermektedir." Hükümet, yeni ihale yayınlanmadan önce hem rekabet hem de vergi mükellefleri için değer sağlamak amacıyla ihalenin iptal edilip yeniden tasarlanması gerektiğini savundu. Ancak bu gerçekleşmedi.
Bunun yerine süreç, hükümetin orijinal tahmininden 40 milyon Euro daha yüksek olan 120 milyon Euro'luk doğrudan bir ihaleyle değiştirildi.
Hükümet, önceki tutumuna rağmen, teklifini aşırı bularak reddettiği aynı konsorsiyum olan CE-BB Projects Ltd'ye sözleşmeyi verdi.
Konsorsiyum iptale itiraz ederek hükümetin tahminlerinin gerçekçi olmadığını savunmuş ve sözleşmenin kendilerine verilmesini talep etmişti. Bu arada orijinal ihale temyiz sürecinde ve resmi olarak hâlâ değerlendirme aşamasında görünüyor.
Hükümet hiçbir açıklama yapmadı. 40 milyon Euro'luk artışı gerekçelendirmedi. Projenin büyük bölümünün AB fonlarıyla finanse edilmesinin beklendiği göz önüne alındığında, kararın ihale kurallarına nasıl uyduğunu da açıklamadı.
Maliye Bakanı Clyde Caruana ve Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela, The Shift'in sorularını yanıtlamadı.
Geçen hafta muhalefet eleştirilerini yoğunlaştırarak şeffaflık ve ihale bütünlüğü konusunda ciddi endişelerini dile getirdi. Ancak Nasyonalist Parti şu ana kadar konuyu Ulusal Denetim Ofisi'ne veya Meclis Kamu Hesapları Komitesi'ne taşımadı.
Bu dava, konsorsiyum ile Başbakan arasındaki bağlantıların yeniden sorgulanmasına da neden oluyor. Bonnici Brothers'ın genel müdürü Gilbert Bonnici, daha önce Abela'nın iş ortağıydı. Konsorsiyumdaki diğer şirket ise İşçi Partili bir yerel meclis üyesine ait.
