Malta tahvil piyasasında bugüne kadar hiçbir temerrüt yaşanmadı ancak bazı tahvillerin ne kadar riskli olduğunu kimse tam olarak bilmiyor.
Merkez Bankası Başkanı Alexander Demarco, bankanın yıllık raporunun tanıtıldığı bir konferansta yerel sermaye piyasaları hakkında konuştu.
Demarco, tahvil piyasasındaki şirketler için risk derecelendirme sistemi fikrini gündeme getirdi. Başkan, özellikle özel kurumsal tahvillere yatırım yapmanın risklerine ilişkin farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı.
Bir kişi kurumsal tahvil satın aldığında, aslında bir şirkete borç vermiş ve yıllar sonra parasını faiziyle birlikte geri alacağına güvenmiş olur. Ancak kredi notu olmadan, şirketin sözünü tutma olasılığını bağımsız ve standart bir yöntemle bilmenin yolu yok.
Demarco daha sonra Times of Malta'ya yaptığı açıklamada standartlaştırılmış bir kredi puanlama sisteminin piyasadaki üç yapısal soruna çözüm getireceğini söyledi: dış kredi notlarının yokluğu, sınırlı piyasa likiditesi ve kredi kalitesinin tutarsız yorumlanması.
Başkan, "Bu girişim risk sınıflandırmasında şeffaflığı artıracak, fiyat keşfini iyileştirecek, kurumsal yatırımcılar için erişimi genişletecek ve yerel tahvil ihraçlarına olan güveni güçlendirecek" dedi.
Uygulamada bu öneri, yatırımcılar için daha net risk etiketlemesi, daha doğru fiyatlandırma ve sadece halka değil büyük profesyonel yatırımcılara da hitap eden bir piyasa anlamına geliyor.
Disiplin
Demarco, sistemin aynı zamanda piyasa disiplinini güçlendireceğini belirtti. Bu sistem şirketlere finansal sağlıklarının yatırımcılara geri ödeme kapasitelerini nasıl etkilediğini daha net gösterecek. Bu da daha verimli sermaye yapılarını ve tahvil ihracı öncesinde daha kaliteli bilgilendirmeyi teşvik edecek.
Merkez Bankası Başkanı bu sistemin nasıl şekillenebileceğine dair çeşitli fikirler sundu. Notlar tamamen bağımsız özel bir derecelendirme kuruluşundan gelebilir ya da Malta Finansal Hizmetler Otoritesi'nin (MFSA) listeleme ve onay sürecine entegre bir çerçevenin parçası olabilir.
Ancak Demarco, düzenleyici kurumun doğrudan not vermesinin kurumsal bağımsızlık ve örtük düzenleyici onay algısı konusunda endişe yaratabileceğini kabul etti.
Demarco daha dengeli bir yaklaşım da önerdi: MFSA standartlaştırılmış bir kredi risk sınıflandırması tanımlayıp yayımlayabilir, gerçek not atama işlemi ise yerel veya yabancı akredite bağımsız üçüncü taraf sağlayıcılar tarafından gerçekleştirilebilir.
Başkan, metodolojinin nicel ve nitel faktörlerin yanı sıra yapısal kredi güçlendirmelerini ve ileriye dönük risk faktörlerini de birleştirmesi gerektiğini söyledi.
Demarco, ayrıntılı ağırlıklandırmalar, iç eşikler ve kalibrasyon mekanikleri hariç olmak üzere metodolojinin kamuya açıklanabileceğini, böylece sistemin bütünlüğünün korunacağını ve puan optimizasyonu riskinin azalacağını ifade etti.
Mevcut Durum
Finans yorumcusu Paul Bonello, yerel tahvil piyasasında kredi notu fikrine katılıyor. Bonello'ya göre yatırımcı kitle tahvil piyasasını analiz ederken yüzeysel kalıyor; altta yatan risk yerine kupon oranlarına odaklanıyor. Aracılar ise daha çok kendi komisyonlarına yoğunlaşıyor.
Bonello, Malta'da finansal okuryazarlığın genel olarak zayıf olduğuna dikkat çekti. Yatırımcı kitlenin ağırlıklı olarak ileri yaşta ve düşük riskli kazanç peşinde olduğunu söyledi.
Bonello, "Aslında bazı tahviller hisse senetlerinden daha riskli" dedi.
Malta tahvil piyasasındaki şirketlerin yalnızca birkaçı uluslararası bir kuruluştan kredi notu alıyor. Bunlardan biri Bank of Valletta. Bankanın Yönetim Kurulu Başkanı Gordon Cordina, başkanın kredi notu önerisine bazı çekincelerle birlikte katılıyor.
Cordina, "Bu sistem makul bir maliyetle ve derecelendirme şirketlerinin notlandırılan şirketlerden ve onların rakiplerinden tam bağımsız olduğunun güvencesiyle uygulanabilirse katılırım. Malta'daki piyasaların ve işletmelerin görece küçük boyutu göz önüne alındığında bu zorluklar özellikle aşılması güç olabilir, ancak fikirler kesinlikle araştırılmaya değer" dedi.
Başkaları daha şüpheci yaklaşıyor. Bir sektör temsilcisi, şirketleri kredi notu almaya zorlamanın yatırımcıların daha bilinçli kararlar vermesine yardımcı olacağını ancak yıllık 100 bin avroya kadar maliyetli bir kredi notu sürdürmek zorunda kalan şirketlerden ciddi tepki geleceğini öngörüyor. Temsilciye göre sadece 20 milyon avro toplamak isteyen bir mikro şirketin tahvilin ömrü boyunca yüz binlerce avro harcaması gerçekçi değil, üstelik tahvillerin çoğu fazlasıyla talep görüyor.
Tahvil piyasası, geçen yıl bazı şirketlerin finansal baskı altında olduğunun ortaya çıkmasıyla mercek altına alınmıştı. Times of Malta o dönemde gayrimenkul firmaları MIDI ve Central Business Centres'tan perakendeci Dizz Group'a, denizcilik sektörü işletmecileri Mediterranean Maritime Hub ve Yacht Lift Malta'ya kadar uzanan şirketlerin planlanmış tahvil geri ödemeleri öncesinde finansal baskıyla karşılaştığını duyurmuştu.
O dönemde İşçi Partisi milletvekili Edward Zammit Lewis, maliye bakanına bir tahvil temerrüdünün piyasalar ve yatırımcılar üzerindeki etkisini hafifletmek için herhangi bir tedbirin alınıp alınmadığını sormuştu.
Maliye Bakanı Clyde Caruana ise temerrütlerin sermaye piyasalarına yatırım yapmanın doğasında bulunduğunu ve yatırımcıların tahvile yatırım yaparken kabul ettiği genel riskin bir parçası olduğunu yanıtlamıştı.
Şu aşamada yerel ihraççılar için kredi notları, hayata geçen bir politikadan çok bir hayal olarak görünüyor. Ancak finans çevreleri tahvil piyasasını sıradan yatırımcılar için daha cazip ve güvenli hale getirmenin yollarını tartışmaya giderek daha istekli yaklaşıyor.
