Malta Merkez Bankası'nın yıllık raporuna göre, geçen yıl konut fiyatları GSYİH büyümesi ve enflasyon gibi ekonomik temel göstergelerle karşılaştırıldığında düşük değerlendi.
Rapor, 2025'in ilk üç çeyreğinde konut fiyatlarının temel göstergelerle uyumlu seviyenin altında kaldığını belirtti. Bu durumun başlıca nedeni iki gösterge oldu: konut fiyatı-varsayımsal kredi oranı (bir hanenin gerçekçi olarak alabileceği maksimum mortgage tutarının modellenmiş tahmini) ve konut yatırımı-GSYİH oranı (ekonominin toplam üretiminin ne kadarının mülk inşa etmeye ve almaya yönlendirildiğini gösteren oran).
Rapora göre bu iki oran, konut fiyatı uyumsuzluk endeksine en büyük negatif katkıyı yaptı.
Malta Merkez Bankası, mülk fiyatlarının temel değerinden sapıp sapmadığını değerlendirmek için konut fiyatı uyumsuzluk endeksi tahminlerini her çeyrek yayımlıyor. Banka verileri, 2025'in ilk üç çeyreğinde konut fiyatlarının yaklaşık yüzde 5 düşük değerlendiğini gösterdi.
Malta'da mülk fiyatları yalnızca ekonomik aktivitenin görece zayıf olduğu dönemlerde aşırı değerlendi. Çünkü mülk fiyatları nadiren aşağı yönlü düzeltme yaşıyor. Bu dönemler arasında 2008 finansal krizinin öncesi ve süreci olan 2006 ortası ile 2010 ortası arasındaki dönem ile 2020 ve 2021'deki COVID-19 pandemisi yer aldı.
Geçen aralık ayında Malta Business Weekly'de yayımlanan bir görüş yazısında, bankanın mevcut başkanı Alexander Demarco rakamların mülk piyasasında spekülatif balon işareti olmadığını gösterdiğini, ancak göstergenin satın alınabilirliği değerlendirmede sınırlı kaldığını belirtmişti.
Daha yavaş artış
Malta Merkez Bankası'nın yıllık raporu, gerçek apartman ve ev satışlarına dayanan Ulusal İstatistik Ofisi'nin (NSO) konut fiyat endeksine (RPPI) de değiniyor.
2025'in ilk üç çeyreğinde endeks, ortalama yıllık yüzde 5,7 oranında arttı. Bu artış, 2024 yılı genelinde kaydedilen yüzde 6,7'lik artışa kıyasla daha yavaş bir tempoyu yansıtıyor.
Merkez Bankası ayrıca 2025'te ilan edilen kira fiyatlarındaki yıllık değişim oranının yüzde 4 ile yüzde 5,1 arasına gerilediğini tespit etti. Bu bilgiler internet kaynaklarından derlendi.
Banka, mülk fiyatlarındaki artışın büyük ölçüde dinamik turizm sektörü ve süregelen göçmen işçi akışından beslendiğini, bu durumun konut talebini desteklediğini açıkladı. Rapor ayrıca, ilk kez ev sahibi olacak alıcılara yönelik çeşitli hükümet teşviklerine de değindi.
Rapora göre 2025'te ülkeyi terk eden yabancı işçi sayısı azaldı. Buna rağmen yabancı işçilerde net giriş devam etti ve Eylül 2025'te ülkedeki yabancı işçi sayısı bir önceki yıla göre 120.194'ten 131.277'ye yükseldi.
Malta vatandaşı olmayan işçilerin çoğu hizmet, satış ve temel meslek dallarında çalışıyor. Ancak mutlak rakamlar olarak en büyük artışlar, hizmet ve satış işlerinin yanı sıra teknisyenler ve yardımcı profesyoneller arasında kaydedildi. Temel mesleklerdeki artışlar daha sınırlı kaldı; bu durum önceki eğilimlerden farklılık gösteriyor. Rapor şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu durum, teknisyen, yardımcı profesyonel, yönetici ve profesyonellerin oranı artarken temel mesleklerin payının düştüğünü, 2025'te daha yüksek nitelikli pozisyonlara doğru bir kaymanın yaşandığını gösteriyor."
