Malta'nın başkenti Valletta'da Fitch Ratings tarafından yapılan açıklamada, Malta'nın A+ kredi notunun onaylandığı ve istikrarlı bir görünümün korunduğu belirtildi. Açıklamada, güçlü ekonomik büyüme, yüksek gelir seviyesi ve Avrupa Birliği ile euro bölgesine üyeliğin altı çizildi.
Fitch Ratings, Malta'nın ekonomisinin 2026 ve 2027 yıllarında %4'ün biraz altında büyüyeceğini öngördü. Ajans, son on yılda yaşanan bu olağanüstü ekonomik genişlemenin büyük ölçüde ucuz iş gücü ithalatı ve aşırı nüfuslanmadan desteklendiğini, hükümetin ise artık yabancı işçi sayısını kontrol altına alma çabalarına giriştiğini kaydetti.
Ajans, Malta'nın ekonomisinin 2015'ten bu yana %90 büyüdüğünü, euro bölgesindeki büyümenin ise %16 olduğunu vurguladı. GSYH büyümesi, bu dönemde ortalama %6,5 olarak gerçekleşerek Malta'yı ajans tarafından notlandırılan en hızlı büyüyen ekonomiler arasına yerleştirdi.
Fitch Ratings, Malta'nın Avrupa Birliği'nin en yüksek istihdam oranlarından birine sahip olduğunu ve 2025'te işsizlik oranının %3,1'e gerilediğini belirtti. Bu oran, Avrupa Birliği ortalamasının oldukça altında kalırken, istihdam 2015'te 198.000'den bu yılın ilk çeyreğinde 330.000'e yükseldi.
Bilgi teknolojileri, turizm ve finansal hizmetler, ekonomik ve istihdam büyümesinde ana sürücüler olarak tanımlandı.
Fitch Ratings, Malta'nın kamu maliyesinde de bir iyileşme olduğunu ve açığın 2023'te GSYH'nin %4,4'ünden 2025'te %2,2'ye düşerek ülkenin Avrupa Birliği'nin aşırı açık prosedüründen çıkmasına yardımcı olduğunu kaydetti.
Kamu borcunun ise bu yıl ve 2028 arasında GSYH'nin %46'sı civarında kalması bekleniyor. Bu oran, Avrupa Birliği'nin %60'lık referans eşiğinin altında bulunuyor.
Ancak Fitch Ratings, Malta'nın yönetim göstergelerinde son on yılda "önemli bir bozulma" yaşandığına dikkat çekti. Dünya Bankası'nın 2024 verilerine göre 84 ülke arasında 71. sırada yer alan Malta'da, yolsuzluk kontrol göstergesi 2013-2024 arasında %20 geriledi. Ajansın bu tespiti, 2018 yılında hukukun üstünlüğü ve hükümet etkinliğini A+ notunu destekleyen unsurlar arasında saymasının ardından gelmesi bakımından dikkat çekici. Yönetim göstergelerindeki bu düşüş, Malta'nın kurumsal çerçevesi ve mali suçlarla mücadeledeki etkinliğine yönelik yıllardır süren uluslararası incelemelerin de gölgesinde, ülkenin kredi profiline dair kısıtlayıcı bir faktör olarak öne çıkıyor.
Öte yandan Başbakan Robert Abela, Fitch'in not teyidini ekonominin dayanıklılığının bir kanıtı olarak nitelendirerek, büyüme performansı ve kamu maliyelerindeki iyileşmeye odaklandı.
Ajans, hükümetin enerji sübvansiyonlarına ilişkin de uyarılarda bulundu. Bu yıl tahmini 230 milyon avro, yani GSYH'nin neredeyse %1'i olan ve gelecek yıl 200 milyon avroya düşmesi beklenen sübvansiyonların sadece elektrik değil, yakıt fiyatlarını da kapsadığı belirtildi. Sübvansiyonlar hanehalkları ve işletmeleri enflasyonist şoklardan korurken, elektrik tüketimini azaltma konusunda çok az teşvik sağlıyor ve uluslararası enerji fiyatlarındaki değişimlere karşı hükümeti risklere açık hale getiriyor. Ayrıca Malta'nın küçük ve dışa son derece açık bir ekonomi olması, hızlı genişlemesine rağmen dış şoklara karşı kırılganlığını koruyan yapısal bir zayıflık olarak değerlendirildi.
Fitch Ratings, Malta'nın bankacılık sektörünü ise esas olarak hanehalklarına yapılan artan kredi ile desteklenen, esnek, güçlü ve yüksek likiditeye sahip olarak tanımladı.
