Çarşamba günü açıklanan resmi verilere göre, Malta'nın genel hükümet açığı 2026'nın ilk yarısında iki katından fazla artarak 698,5 milyon euroya ulaştı. Bu rakam, 2025'in tamamındaki açığı bile geçti.
Ulusal İstatistik Ofisi'nin açıkladığına göre ikinci çeyrekteki açık 344,1 milyon euro oldu. İlk üç ayda açık 354,4 milyon euroydu. Gelirler yıllık bazda yüzde 10,8 artarak 2,18 milyar euroya yükseldi. Ancak harcamalar yüzde 14,6 artışla 2,52 milyar euroya çıktı. Bu durum çeyreklik açığı 109,2 milyon euro genişletti.
Ayrıca haziran sonu itibarıyla borç 11,98 milyar euroya ulaştı. Bu, GSYH'nin yüzde 47'sine denk geliyor. Borç çeyrek bazında 516 milyon euro, yıllık bazda ise 891 milyon euro arttı.
Bu tablo, aynı gün yayımlanan ikinci Aşırı Açık Prosedürü (AAP) bildirimiyle çelişiyor. Bildirime göre Malta 2025'i 505,7 milyon euro açıkla kapattı. Bu, GSYH'nin yüzde 2,05'i anlamına geliyor. 2024'te bu oran yüzde 3,53'tü.
2025 sonunda borç 11,41 milyar euro, yani GSYH'nin yüzde 46,26'sı oldu. Her iki oran da Maastricht referans değerlerinin, yani yüzde 3'lük açık ve yüzde 60'lık borç sınırının oldukça altında. Bu, 2022'deki yüzde 5,28'lik açığa kıyasla belirgin bir iyileşme.
Ancak veriler, mali konsolidasyonun gelir ağırlıklı olduğunu gösteriyor. 2025'te gelirler 831 milyon euro artarken harcamalar 521,8 milyon euro arttı. Bu da açıkta 309,2 milyon euroluk bir azalma sağladı. Gelirlerin GSYH'ye oranı yüzde 35,1'e çıktı. Bu, dört yıllık seride görülen en yüksek seviye. Şimdi somutlaşan risk ise harcamaların gelire yetişmesi.
Nitekim ikinci çeyrekte personel giderleri yıllık bazda 60,8 milyon euro, ara tüketim 87,6 milyon euro, sosyal yardımlar 53,3 milyon euro ve sermaye transferleri 47,2 milyon euro arttı. Sübvansiyonlar ise 6,9 milyon euro düşen tek kalem oldu.
Malta Mali Danışma Konseyi, ilk yarı değerlendirmesinde Konsolide Fon harcamalarının neredeyse yüzde 18 arttığını belirtti. Konsey, hükümetin 428 milyon euroyu biraz geçen yıl sonu hedefine ulaşmak istiyorsa harcamaların keskin biçimde yavaşlaması gerektiğini uyardı.
Konsolide Fon'un nakit bazlı ikinci çeyrek açığı 379,2 milyon euroydu. ESA 2010 (Avrupa ulusal hesaplar standardı) tahakkuk düzeltmeleriyle bu rakam 35,2 milyon euroluk bir farkla 344,1 milyon euroya indi. İlk çeyrekte ise düzeltme tersi yönde işledi. 84,3 milyon euroluk nakit açığı, 354,4 milyon euroluk tahakkuk açığına dönüştü. Bu nedenle çeyreklik nakit ve tahakkuk rakamları ciddi biçimde ayrışabiliyor. Antlaşma açısından belirleyici ölçü ise yıllık AAP rakamı.
2025'te zamana göre düzeltilmiş nakit işlemler dengeye 391,6 milyon euro ekledi. Bütçe dışı kuruluşlar 176,5 milyon euro katkı yaptı. Eski Ulusal Banka hissedarlarına yapılan 71,8 milyon euroluk tazminat ödemesi ise dengeden düştü. Bu nedenle yüzde 2,05'lik manşet rakamın gösterdiğinden daha az temiz bir yapısal tablo ortaya çıkıyor.
Gelir tabanı da kendi kırılganlıklarını taşıyor. Gelir ve servet vergileri artık hükümet gelirlerinin yüzde 43'ünden fazlasını sağlıyor. Bu oran, AB ortalaması olan yaklaşık yüzde 28'in çok üzerinde. Doğrudan vergi gelirlerinin yüzde 41,7'sini ise kurumlar vergisi oluşturuyor. Bu yoğunlaşma, uluslararası hareketli firmaların dalgalı kârlarına bütçeyi açık hale getiriyor.
Şimdilik Malta'nın, özellikle Brüksel'de, manevra alanı var. Borç oranı yüzde 47 ile Maastricht tavanının 13 puan altında. Avrupa Komisyonu da haziranda Aşırı Açık Prosedürü'nün kaldırılabileceğini teyit etti. 2026 planı hâlâ GSYH'nin yüzde 1,64'ü kadar açık ve yüzde 45,75 borç öngörüyor. Ancak ilk yarının gidişatı bu hedeflere ulaşmayı zorlaştırıyor.
