Gozo kıyı şeridine yerleştirilen yeni bir heykel, dikkatleri üzerine çekiyor ve kamuoyunu ikiye bölüyor.
Geçtiğimiz hafta Gozolu sanatçı Austin Camilleri'nin "WIEĦED" adlı soyut sekiz bacaklı at heykeli, Ras ir-Reqqa'daki Xwejni Tuz Havuzları yakınına kuruldu ve kısa sürede ulusal bir tartışmanın merkezine oturdu.
Eser tanıdık geliyorsa, bunun bir nedeni var.
Camilleri tartışmalara yabancı bir isim değil. Daha önceki at esinli çalışması Żieme de büyük tartışma yaratmıştı; ancak bu kez heykelin boyutu, konumu ve bağlamı işleri çok daha ileri taşıdı.
WIEĦED, Gozo Bakanlığı'nın 2021'de başlattığı açık çağrı kapsamında hayata geçirilen geniş çaplı bir kamusal sanat projesinin parçası. Proje, ada genelinde kamusal alanlara çağdaş sanat eserleri kazandırmayı amaçlıyor.
Proje belgelerine göre kurulum sırasında yeni bir altyapı veya yapay aydınlatma eklenmedi; bu sayede çevredeki doğal peyzaja etkinin en aza indirilmesi hedeflendi.
Ancak bu durum tepkilerin önüne geçemedi.
Proje, özellikle Natura 2000 koruma alanı ve planlama dışı bölgede (ODZ) yer alması nedeniyle kamuoyunu böldü. Çevre ve Kaynaklar Otoritesi, BirdLife Malta ve sivil toplum kuruluşu Għawdix, heykelin hassas bir doğal çevreye yerleştirilmesi konusundaki endişelerini dile getirdi.
Bazı eleştirmenler heykeli "göz zevkini bozan bir yapı" olarak nitelendirdi.
Diğer yandan sanat çevreleri eseri savundu. Bazı sanat insanları heykeli Malta'nın son yıllarındaki en önemli kamusal sanat eserlerinden biri olarak tanımladı.
Proje kamu fonlarıyla finanse edildi. Kaynaklar Lovin Malta'ya heykelin KDV hariç 209.000 Euro'ya mal olduğunu doğruladı.
Bu rakam birçok kişiyi şaşırtırken, tanıdık bir tartışmayı da yeniden alevlendirdi: Sanata yapılan harcamalar neden her zaman bu kadar güçlü tepkilere yol açıyor?
Heykelin gerçekte neyi temsil ettiğine gelince, bu tamamen bakış açısına bağlı.
Bazıları eserde siyasi bir sembolizm görüyor: iç içe geçmiş iki güç, yönsüz ve uçurumun kenarına doğru ilerliyor. Bazıları onu koruyucu, neredeyse mitolojik bir yaratık olarak yorumluyor; doğa ile insan müdahalesi arasında duran bir bekçi. Bir kesim ise daha somut bir bakış açısıyla yaklaşıyor: havada asılı duran iki at formu, pek de iç açıcı olmayan bir açıdan görüntülenmiş.
Sanatçı, heykelin geleneksel anıt stillerini hem tanıdık hem de tedirgin edici bir biçimde yeniden yorumladığını, otoriteyi sorguladığını ve insanın ötesindeki doğal dünyayı yansıttığını belirtti.
Camilleri, "Eserin formu, bulunduğu alanın kıyı hatlarını yansıtıyor ve su altındaki Billighurst Mağarası ile diyalog halinde" dedi.
Yorumunuz ne olursa olsun, maliyetine veya doğal bir ortama yerleştirilmesine katılın ya da katılmayın, bir şey kesin:
WIEĦED, kamusal sanatın genellikle yapması beklenen şeyi yaptı.
İnsanları durdurmayı, bakmaya ve konuşmaya sevk etti.
