Aile içi şiddet genellikle belirli kalıplar izler ve uzmanlar bu kalıpları belirli risk faktörleri aracılığıyla tespit edebilir. Bu göstergeler, ciddi zarar veya cinayet riski altında olabilecek mağdurların belirlenmesine yardımcı olur.
MARAM Görevlileri (DMO'lar), aile içi istismarı sona erdirmeye ve yüksek riskli vakalara verilen yanıtları iyileştirmeye adanmış İngiltere merkezli kuruluş SafeLives'ın uzmanlarından özel eğitim aldı. SafeLives; araştırma, eğitim ve çok kurumlu iş birliği yoluyla bu alanda öncü çalışmalar yürütüyor.
Eğitim süresince uzmanlar, bir mağdurun ciddi zarar riski altında olduğunu gösteren ve uluslararası düzeyde kabul görmüş kanıta dayalı risk faktörlerini inceledi. Bu faktörler, acil çok kurumlu müdahalenin gerekli olabileceği durumların tespit edilmesine yardımcı oluyor.
Başlıca uyarı işaretleri şöyle sıralanıyor:
Mağdurun failden korkması: Mağdur, failin kendisine ciddi zarar verebileceğine veya öldürebileceğine inanıyorsa bu durum her zaman ciddiye alınmalıdır.
Yakın zamanda ayrılma: İstismarcı bir partnerden ayrılmanın ardından geçen dönem, mağdurlar için en tehlikeli zamanlardan biri olarak kabul edilir.
Hamilelik veya yakın zamanda doğum: Şiddet, hamilelik döneminde başlayabilir veya doğumdan kısa süre sonra tırmanabilir.
Şiddetin tırmanması: İstismarın zamanla daha sık veya daha şiddetli hale gelmesi önemli bir göstergedir.
Yalnızlaştırma: Fail, mağduru ailesinden, arkadaşlarından ve destek ağlarından koparabilir.
Takip davranışı: Mağdurun sürekli izlenmesi, taciz edilmesi veya takip edilmesi ciddi bir risk işaretidir.
Cinsel şiddet: İstismarcı bir ilişki içindeki cinsel saldırı, ciddi zorlayıcı kontrolün göstergesidir.
Boğma veya boğazı sıkma: Ölümcül olmayan boğma, gelecekte öldürücü şiddet uygulanma riskiyle güçlü bir şekilde bağlantılıdır.
Öldürme tehditleri: İnandırıcı tehditler her zaman yüksek risk olarak değerlendirilmelidir.
Silah kullanımı veya silaha erişim: Silahlar, ciddi yaralanma veya ölüm olasılığını önemli ölçüde artırır.
Kontrol edici veya aşırı kıskanç davranış: Fail, mağdurun kiminle konuştuğunu, nereye gittiğini veya parasını nasıl harcadığını kontrol etmeye çalışabilir. Aşırı kıskançlık, sürekli aldatma suçlamaları ve mağdurun nerede olduğunu bilme talepleri de yaygın uyarı işaretleridir.
Çocuk istismarı veya çocukların şiddete maruz kalması: Aile içi şiddetin yaşandığı evlerde büyüyen çocuklar çoğu zaman bizzat mağdur konumundadır. Çocuklar istismara tanık olabilir, tehditleri duyabilir veya bazı durumlarda doğrudan zarar görebilir ya da mağduru kontrol etmek için bir araç olarak kullanılabilir.
Hayvan istismarı: Evcil hayvanlara zarar verme, mağdurları korkutmak veya manipüle etmek için kullanılabilir.
Madde bağımlılığı veya ruh sağlığı sorunları: Alkol veya uyuşturucu kullanımı istismarcı davranışları yoğunlaştırabilir.
İntihar veya cinayet tehditleri: İntihar ya da cinayet eğilimi ifade edilmesi endişe düzeyini önemli ölçüde artırır.
Sabıka kaydı veya mahkeme kararlarının ihlali: Zararlı davranış örüntüleri veya daha önceki yasal kararların ihlali, riskin tırmandığına işaret edebilir.
Mali stres veya ekonomik kontrol: Mali sorunlar veya mağdurun paraya erişiminin kontrol edilmesi, bağımlılığı ve savunmasızlığı artırabilir.
Tekrarlanan istismar vakaları: Devam eden istismar örüntüleri veya tekrarlayan bildirimler, artan tehlikeye işaret edebilir.
Bu risk faktörlerini tanımak, aile içi şiddet alanında çalışan uzmanların yüksek riskli durumları daha erken tespit etmesine ve daha güçlü bir müdahale koordine etmesine olanak tanır. Böylece şiddet daha da tırmanmadan mağdurlar ve aileleri korunabilir.
