Ulusal bir insan hakları ve eşitlik komisyonu kuran yasa tasarısı, muhalefet milletvekillerinin son oylamadan önce meclisi terk etmesiyle Çarşamba günü parlamentoda kabul edilemedi. Yasa, Anayasa'da değişiklik öngördüğü için milletvekillerinin üçte ikisinin desteğini gerektiriyordu.
Muhalefet sıraları boşalınca, yasa tasarısı hükümet milletvekillerinden 38 oy aldı ve aleyhte oy çıkmadı. Ancak bu oy sayısı gereken çoğunluğun gerisinde kaldı. Muhalefet grup başkanvekili Ivan Castillo, hükümete oylamayı erteleme ve paydaşlar ile sivil toplum kuruluşlarıyla yeniden müzakere masasına oturma çağrısı yaptı.
Castillo, muhalefetin prensipte bir eşitlik komisyonu kurulmasını desteklediğini ve yasa tasarısını ikinci okumada onayladığını söyledi. Ancak hükümetin daha fazla istişare yapmadan yasayı ilerletmesine destek veremeyeceklerini belirtti. Castillo, hükümeti parlamentoyu ve sivil toplumu hiçe saymakla suçlayarak muhalefet milletvekillerinin oylamaya katılmak yerine meclisi terk edeceklerini açıkladı.
Yasayı meclisten geçiren Eşitlik Bakanı Rosianne Cutajar ise bu kararı eleştirdi. Bakan, parlamentonun ilk kez insan haklarını ve eşitliği korumaktan sorumlu bir kurum oluşturma fırsatı yakaladığını söyledi. Yasanın üçüncü okumasına geçilmeden önce muhalefet milletvekillerine hitaben, "Tarih sizi ve bizi yargılayacak" dedi. Bunun üzerine muhalefet meclisi terk etti ve Meclis Başkanı Carmelo Abela oylamayı gerçekleştirdi.
Yaygın eleştirilerin ardından meclisi terk etme
Meclisi terk etme kararı, işveren, iş dünyası, sigorta, eczacı, kadın ve kilise okullarını temsil eden kuruluşların artan eleştirileri sonrasında geldi. Bu kuruluşlar, anayasal ve toplumsal açıdan bu kadar önemli bir yasanın daha geniş istişare yapılmadan onaylanmaması gerektiğini savundu.
Kuruluşlar genel olarak ayrımcılığa karşı daha güçlü korumaları desteklerken, belirli hükümler ve yasanın meclisten hızla geçirilmesi konusunda endişelerini dile getirdi. Malta İşverenler Derneği ve Malta Ticaret Odası, yasanın sosyal taraflarla yeterli tartışma yapılmadan aceleye getirildiğini söyledi. Ticaret Odası ayrıca mevcut yasalarla olası çakışmalara dikkat çekti ve yasal netlik ile yeterli güvenceler sağlanması için daha fazla inceleme yapılması gerektiği uyarısında bulundu.
Malta Sigorta Birliği, yasa tasarısının daha önce paydaşlarla tartışılan taslaklardan önemli noktalarda farklılaştığını belirtti. Birlik, eşitlik kurallarının sigortacıların risk değerlendirmesi için objektif aktüeryal, istatistiksel ve tıbbi kanıtları kullanmasını engellememesi gerektiği uyarısını yaptı.
Eczacılar Odası, eczacıların bilim ve vicdanlarına göre mesleklerini icra etme özgürlüğü konusunda endişelerini dile getirdi. Malta Kadın Lobisi ise, Eşitliğin Teşviki Ulusal Komisyonu'nun daha geniş bir insan hakları kurumu içinde eritilmesinin kadın-erkek eşitliğine odaklanmayı zayıflatma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Kilise eğitim kurumları, yasanın inanç temelli okulların dini kimliklerini koruma ve geliştirme haklarını güvence altına alması gerektiğini söyledi. Önerilen yasa, eşitlik ve insan hakları korumalarını tek bir çatı altında toplayacak olan Ulusal İnsan Hakları ve Eşitlik Komisyonu'nu kuracaktı. Bu, yeni yönetimin sunduğu ilk yasa tasarısıydı. Benzer bir yasama girişimi, 2017 yasama döneminin sonunda süresi dolduğu için rafa kalkmıştı. O dönemdeki teklif de Katolik kimlikleri üzerindeki olası etkiden endişe duyan kilise okulları dahil birçok kesimden itiraz almıştı.
