Malta Parlamentosu Ulusal Denetim Ofisi Hesaplar Komitesi, MIDI plc'ye 42,3 milyon Euro ödeme yapılmasının önünü açan hükümet kararını oybirliğiyle onayladı. Muhalefet partisi PN, finans analistlerinin vergi mükellefleri tarafından finanse edilen bir 'kurtarma paketi' olarak tanımladığı özel geliştiriciye yapılacak ödeme konusunda İşçi Partisi ile birlikte oy kullandı.
Oylama, Arazi Bakanı Owen Bonnici'nin sunduğu karar üzerine yapılan kısa bir tartışmanın ardından gerçekleşti. Bu karar, Başbakan Robert Abela'nın 'Manoel Adası'nı kamuya iade etmek' için müzakere ettiği anlaşmayı fiilen kesinleştirdi.
Anlaşmaya göre MIDI, hükümetin 99 yıllık imtiyaz sözleşmesini ihlal ettiğini öne sürdüğü ve projeyi teslim edemediğini savunduğu şirket, alanı kamu kasasından ödenen on milyonlarca Euro karşılığında iade edecek.
Hükümet anlaşmayı Manoel Adası'nı geri almak için gerekli bir adım olarak sunsa da The Shift'in ortaya çıkardığı mali detaylar, vergi mükelleflerinin Başbakan Abela'nın başlangıçta söz verdiği restorasyon maliyetlerinin çok ötesinde bir bedel ödeyeceğini gösteriyor.
Parlamentoya sunulan rakamlara göre yaklaşık 42,5 milyon Euro'luk paketin yalnızca 11 ila 12 milyon Euro'su doğrudan tarihi alanın restorasyon çalışmalarıyla ilgili.
Vergi mükellefleri tarafından finanse edilecek maliyetlerin dökümü.İşçi Partisi ve PN tarafından onaylanan kalan tutar, MIDI'nin son 25 yılda biriktirdiği çok çeşitli giderleri kapsıyor. Bunlar arasında 15,2 milyon Euro prim ve arazi kirası, 8 milyon Euro tasarım ve Planlama Otoritesi ücretleri, 2,6 milyon Euro maaş giderleri, 1,5 milyon Euro profesyonel danışmanlık ücretleri, 1 milyon Euro'nun üzerinde güvenlik hizmetleri ve Fort Tigné, markalaşma ile idari giderler yer alıyor.
Komite görüşmeleri sırasında muhalefet milletvekilleri müdahalelerini bu maliyetlerin nasıl doğrulandığına ilişkin teknik sorularla sınırlı tuttu ve bu tür giderlerin dahil edilmesini sorgulamadı. Bu tutum, kararın oybirliğiyle onaylanmasının önünü açtı.
Bakan Bonnici, hükümetin MIDI'nin imtiyazdan elde edeceği gelecekteki kâr kaybı için tazminat almayacağından emin olduğunu ısrarla belirtti. Ancak komiteye hitap eden Arazi Otoritesi CEO'su Robert Vella, anlaşmanın fiziksel restorasyonla ilgisi olmayan çok sayıda operasyonel ve idari maliyet geri ödemesini hâlâ içerdiğini doğruladı.
Ne Bonnici ne de Vella, hükümetin Abela'nın daha önce kamuoyuna verdiği yalnızca restorasyon giderlerinin karşılanacağı sözünden neden geri adım attığını açıkladı.
Anlaşma, özellikle MIDI'nin mali durumu göz önüne alındığında finans çevrelerinde endişelere yol açıyor. Şirketin yaklaşık 3.000 hissedar tarafından tutulan 50 milyon Euro'luk bir tahvil borcu bulunuyor ve yapılan ödemenin MIDI'nin bu yükümlülüklerini karşılamasını sağlayacağı yaygın olarak değerlendiriliyor.
Eleştirmenler, başarısız bir projenin risklerini üstlenmek yerine geliştiricinin artık kamu fonlarıyla korunduğunu savunuyor.
Anlaşma aynı zamanda Abela için keskin bir siyasi U dönüşü anlamına geliyor. Abela daha önce imtiyaz sözleşmesini savunmuş, ancak Manoel Adası'nı ulusal parka dönüştürme yönündeki artan kamuoyu baskısı karşısında tutumunu değiştirmişti.