Malta'da eski evlerin ve köy merkezlerinin restorasyonu için uygulanan popüler Irrestawra Darek programı, Kuzey Bölgesi'ni de kapsayacak şekilde genişletildi.
Planlama Otoritesi (PA) çarşamba günü yaptığı açıklamada, kentsel koruma alanlarındaki eski evleri ve sokak dokusunu yeniden canlandırmayı hedefleyen bu program için 3,5 milyon euro ayrıldığını duyurdu.
Program, özel mülkiyetteki tarihi binaların cephelerinin yanı sıra Grade 1 ve Grade 2 koruma altındaki binaların bakım ve restorasyon çalışmalarını destekleyecek.
Planlama Otoritesi, tarihi kent alanlarının sürdürülebilir biçimde yenilenmesini teşvik etmek amacıyla 2026 programı kapsamında ülke genelinde toplam 32 milyon euro kaynak ayırdı.
PA, bu genişletilmiş programın tekil konutların ötesine geçtiğini belirtti. Konut sahipleri, ticari işletmeler ve kayıtlı sivil toplum kuruluşları da programa katılabilecek. Böylece tek tek cepheler yerine sokakların ve köy merkezlerinin tamamı yenilenebilecek.
Kimler başvurabilir ve neler finanse ediliyor?
Program, Kuzey Bölgesi'ndeki yerleşim yerlerinde bulunan kentsel koruma alanlarındaki uygun mülklerin sahiplerine ya da kiracılarına açık. Uygun çalışmalar arasında tarihi binaların cephelerinde bilimsel yöntemlerle yapılacak bakım, restorasyon ve değiştirme işleri yer alıyor. Koruma altındaki binalarda ise cephe, iç mekân ve bahçe unsurlarına yönelik çalışmalar da kapsama dahil.
Hibe, ustalık, malzeme ve ekipman kirası dahil uygun maliyetlerin yüzde 100'ünü karşılıyor. Ancak şu üst sınırlar uygulanıyor:
• Kentsel koruma alanlarındaki tarihi binalar için en fazla 15.000 euro
• Grade 1 koruma altındaki binalar için en fazla 100.000 euro
• Grade 2 koruma altındaki binalar için en fazla 50.000 euro
Birden fazla sahibi olan koruma altındaki binalarda, her mülk sahibi ayrı ayrı 15.000 euroya kadar destek alabiliyor. Bütüncül bir restorasyon için ortak başvuru yapanlar ise belirlenen üst sınırın tamamından yararlanabiliyor.
Kuzey Bölgesi; Mellieħa, Mġarr, Mosta, Naxxar, St Paul's Bay, Attard ve Balzan belediyelerini kapsıyor.
Başvuru süreci iki aşamada işleyecek. İlk aşama, ilgi beyanı niteliğinde. Bu başvurular 20 Mayıs 2026 saat 10.30'dan 27 Mayıs 2026 saat 10.30'a kadar, Planlama Otoritesi web sitesi üzerinden çevrim içi ya da Malta ve Gozo'daki danışma masasında bizzat yapılabiliyor. Başarılı bulunan başvuru sahipleri ikinci aşamaya davet edilecek. Bu aşamada kayıtlı bir mimar, Planlama Otoritesi'nin eApps sistemi üzerinden detaylı bir hibe talebi ile birlikte arsa planı, fotoğraflar, yöntem açıklamaları ve metraj cetvelleri gibi belgeleri sunacak.
Önceki bölgesel başvurularda olduğu gibi hibeler, uygunluk koşulları ile planlama mevzuatı, izin şartları ve mesleki restorasyon standartlarına uyum çerçevesinde ilk başvuran ilk alır esasına göre verilecek.
Ayrıntılı bilgi için Planlama Otoritesi'nin pa.org.mt adresine, 2290 0000 numaralı telefona ya da [email protected] e-posta adresine başvurulabilir.
