Trump, ABD'nin İran savaşını 'sona erdirmeyi' değerlendirdiğini söyledi

ABD, enerji fiyatları üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla İran petrolüne uygulanan yaptırımları gevşetti.

ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü İran'a yönelik askeri operasyonları "sona erdirmeyi" değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, ABD'nin küresel arz krizini hafifletmek amacıyla İran petrol sevkiyatlarına uygulanan yaptırımları geçici olarak gevşetmesinin ardından geldi.

Bu sırada İran, Suudi Arabistan ve İsrail'e yeni bir drone ve füze saldırısı dalgası başlattı. Dini lider Mücteba Hamaney, ülkesinin düşmanlarına "baş döndürücü bir darbe" indirdiğini iddia etti.

Trump, Truth Social'daki bir paylaşımında, ABD'nin "Orta Doğu'daki büyük askeri çabalarımızı sona erdirmeyi değerlendirirken hedeflerimize ulaşmaya çok yaklaştığını" belirtti.

Bu paylaşım, Trump'ın 28 Şubat'ta başlayan düşmanlıklara yakında son vermeye hazır olabileceğine dair şimdiye kadarki en güçlü işaret oldu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın mesajının hemen ardından X platformundaki bir paylaşımında "Başkan ve Pentagon bu görevin yaklaşık 4-6 hafta süreceğini öngörmüştü" dedi.

Leavitt sözlerine şöyle devam etti: "Yarın 3. haftayı dolduruyor ve ABD Silahlı Kuvvetleri olağanüstü bir iş çıkarıyor. Gün geçtikçe İran Rejimi zayıflatılıyor ve ABD ile müttefiklerimizi tehdit etme kapasiteleri önemli ölçüde azaltılıyor."

Petrol fiyatları ve küresel arz sıkıntıları konusundaki artan endişelerin ortasında ABD Hazine Bakanlığı, gemilere halihazırda yüklenmiş İran petrolüne uygulanan yaptırımların geçici olarak kaldırıldığını açıkladı.

Yetkilendirme, 20 Mart'tan önce gemilere yüklenen İran ham petrolü ve diğer petrol ürünlerinin teslimatına ve satışına izin veriyor ve 19 Nisan'a kadar geçerli olacak.

Hazine Bakanı Scott Bessent, "Mevcut bu arzı dünya için geçici olarak serbest bırakarak ABD, küresel piyasalara yaklaşık 140 milyon varil petrolü hızla ulaştıracak, dünya genelindeki enerji miktarını artıracak ve İran'ın neden olduğu arz üzerindeki geçici baskıları hafifletmeye yardımcı olacaktır" dedi.

İran'ın, dünya petrol ve gazının yüzde 20'sinin normal koşullarda aktığı Hürmüz Boğazı'nı fiilen abluka altına alması ve Orta Doğu'daki enerji altyapısına yönelik çok sayıda saldırı, ham petrol fiyatlarının fırlamasına neden oldu.

Kuzey Denizi Brent ham petrolünün varili Cuma günü yüzde 3,26 artışla 112,19 dolara yükseldi.

Wall Street'te ise hisse senetleri, uzun süreli arz kesintilerinin küresel ekonomik gerilemeye yol açacağı korkusuyla petrol fiyatlarının yükselmesinin ardından sert düşüşle kapandı.

Cuma günü Tahran'da yeni patlamalar yaşandı ve İsrail, İran'ı Kudüs'teki kutsal mekânlara saldırmakla suçladı. Saldırıda Eski Şehir'de Mescid-i Aksa, Ağlama Duvarı ve Kutsal Kabir Kilisesi yakınında bir krater oluştu.

Suudi Arabistan, Cumartesi sabahı erken saatlerde ülkenin doğusunda 20'den fazla İran drone'unu "önleyip imha ettiğini" açıklarken, İsrail de İran'dan yeni bir füze dalgasının ateşlendiğini bildirdi.

İran'ın Körfez'deki enerji altyapısına yönelik saldırıları bu sırada devam etti.

Cuma günü drone saldırıları Kuveyt'in dev Mina El-Ahmedi rafinerisini vurarak bir yangına neden oldu; yangın daha sonra kontrol altına alındı. Bu saldırı, Katar'ın hayati önem taşıyan Ras Laffan doğalgaz tesisinin doğrudan vurulmasının bir gün ardından gerçekleşti.

Diğer gelişmelerde İsrail ordusu, Cumartesi sabahı erken saatlerde Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta İran destekli militan grup Hizbullah'ı hedef alan bir dizi saldırı başlattığını ve birçok bölge sakinini tahliye etmeleri çağrısında bulunduğunu açıkladı.

Bu arada Türkiye, İsrail'in Suriye'nin güneyindeki Suriye ordu kamplarını bombalamasını "tehlikeli bir tırmanma" olarak nitelendirerek sert tepki gösterdi.

Suriye şimdiye kadar bölgesel savaşa sürüklenmekten kaçındı.

Trump, Cuma günü Beyaz Saray'da gazetecilere İslam Cumhuriyeti ile ateşkes aramadığını söyledi.

"Bence biz kazandık" dedi. "Ateşkes yapmak istemiyorum. Karşı tarafı tam anlamıyla yok ederken ateşkes yapmazsınız."

Trump, NATO müttefiklerini "korkaklar" olarak eleştirdikten sonra, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlama sorumluluğunu diğer ülkelerin üstlenmesi gerektiğini söyledi.

"Hürmüz Boğazı, onu kullanan diğer ülkeler tarafından korunmalı ve gerektiğinde denetlenmelidir — ABD tarafından değil!" diye paylaştı.

"Talep edilirse, bu ülkelere Hürmüz çabalarında yardım edeceğiz, ancak İran'ın tehdidi ortadan kaldırıldığında bunun gerekli olmaması lazım."

Trump, ABD'nin İran ile konuşmak istediğini ancak İran'ın eski dini lideri ve diğer üst düzey yetkililerin öldürülmesi nedeniyle "konuşacak kimse olmadığını" söyledi.

İran'ın yeni dini lideri, babası Ali Hamaney'in halefi olarak atanmasından bu yana kamuoyu önüne çıkmadı.

Mücteba Hamaney, Nevruz yani Fars Yeni Yılı dolayısıyla yayımladığı yazılı açıklamada, İranlıların "düşmana baş döndürücü bir darbe indirerek onun artık çelişkili sözler ve saçmalıklar söylemeye başlamasına neden olduğunu" belirtti.

Hamaney, "Şu anda, yurttaşlarımız arasında oluşan özel birlik sayesinde... düşman yenilgiye uğramıştır" dedi.

Trump, İran'a karşı kara kuvvetleri göndermeyeceğini defalarca söyledi, ancak The Wall Street Journal, bölgeye 2.200 ile 2.500 arasında ek ABD Deniz Piyadesinin gönderildiğini bildirdi.

Trump, Axios haber sitesinin, Tahran'ı boğazı yeniden açmaya zorlamak için İran'ın Harg Adası petrol merkezinin işgali veya ablukasını değerlendirdiğine dair haberini doğrulamadı.

ABD kuvvetleri, Trump'ın adadaki tüm askeri hedefleri "tamamen yok ettiğini" söylediği saldırılarla Harg'ı vurdu, ancak Washington şimdiye kadar adanın petrol altyapısını vurmaktan kaçındı.