ABD ordusu Perşembe günü İran'a 'güçlü' saldırılar düzenledi. Bu saldırılar, Tahran'ın Ürdün'deki ABD üslerine yönelik saldırılarına bir yanıt niteliği taşıyor ve Orta Doğu savaşı yeniden alevlenerek İran'ın vekil güçlerini de içine çekiyor.
Çatışmalara yaklaşık bir hafta ara verilmesinin ardından gelen ilk saldırılar, müzakerelere dönüş umutlarını boşa çıkardı. ABD Merkez Komutanlığı, 'Saldırılar, dün İran'ın Orta Doğu'daki ABD güçlerine yönelik saldırı girişimlerine güçlü bir yanıttır' açıklamasında bulundu.
Suudi Arabistan ve ABD Çarşamba günü Irak'taki militan üslerine saldırı düzenlediklerini duyururken, ABD müttefiki İsrail de İran destekli Hizbullah'ı ateşkes ihlali yapmakla suçladı.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, iki gündür ham madde tesislerini hedef alan ve Riyad'ın Tahran'la müttefik Iraklı gruplara bağladığı insansız hava aracı saldırıları yaşandığını bildirdi.
İran ise ABD müttefiki Ürdün'e füzeler fırlattı. İran devlet medyası daha sonra İran-Irak sınırı yakınlarında bir ABD saldırısı olduğunu duyurdu.
ABD Başkanı son saldırılardan önce Fox News'e yaptığı açıklamada, 'Onlara sert vuracağız... Canlarına okuyacağız' ifadelerini kullandı.
Bu arada İran devlet televizyonu, Piranşahr sınır bölgesinde bir ABD saldırısı olduğunu bildirdi. Fars haber ajansı ise bir füzenin ıssız bir alana isabet ettiğini ve can kaybı olmadığını aktardı.
Daha önce Ürdün ordusu beş İran füzesini durdurduklarını açıklarken, İran Devrim Muhafızları buradaki ABD üslerini hedef aldıklarını söyledi. Devrim Muhafızları, 'İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tehditler devam ettiği sürece...direniş devam edecektir' dedi.
Başka bir cephede ise İsrail, Hizbullah'ı gece boyunca Lübnan'da bir İsrail aracına insansız hava aracıyla saldırmakla suçladı. İsrail ordusu bunu 'ateşkesin bariz bir ihlali' olarak nitelendirdi.
İsrail, savaşın ilk haftalarında ABD'nin yanında İran'a karşı savaşırken Lübnan'da Hizbullah'la da çatıştı, ancak son saldırı turuna henüz katılmadı.
Çarşamba günü petrol fiyatlarındaki sıçramanın ardından ABD hisseleri keskin bir düşüşle kapanırken, 30 yıllık ABD Hazinesi tahvil faizi 2007'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Irak'ta, Riyad'ın 'İran'a bağlı terörist milisler' olarak nitelendirdiği grupların petrol tesislerine düzenlediği saldırıların ardından ortak bir ABD-Suudi hava operasyonu gerçekleştirildi.
ABD ordusu, saldırılarda İran yanlısı bir gruba ait lojistik ve silah tesislerinin hedef alındığını açıkladı.
Irak'ın Haşdi Şabi ittifakı, saldırılarda en az 20 üyesinin öldüğünü duyurdu ve bunu 'resmi bir güvenlik kurumuna' yönelik 'tehlikeli bir tırmanış' olarak kınadı.
Haşdi Şabi'den iki yetkili, ölenler arasında beş İran danışmanının bulunduğunu söyledi. AFP muhabirleri İran bayraklarıyla örtülü tabutlar gördü.
Halk Seferberlik Güçleri olarak da bilinen Haşdi Şabi ittifakı, 2014 yılında cihatçılarla savaşmak amacıyla oluşturulmuş ve ardından orduya entegre edilmişti. İttifak, tek taraflı hareket etmekle bilinen İran destekli gruplara bağlı birlikleri içeriyor.
Irak, ABD-Suudi saldırılarını kınayarak 'sorumlu taraf veya sunulan gerekçeler ne olursa olsun tüm saldırganlık eylemlerini reddettiğini' açıkladı.
Ulusal Güvenlik Bakanlar Kurulu, 'Irak'ın egemenliğine yönelik her türlü ihlalle yüzleşeceklerini ve hiçbir kaynağın Irak topraklarını komşu devletleri tehdit etmek için kullanmasına izin vermeyeceklerini' duyurdu.
Fox News'e göre ise Trump, saldırıların 'Irak hükümetiyle koordine edildiğini' söyledi.
Saldırılar, ABD'nin Irak'a İran yanlısı grupları silahsızlandırma yönündeki baskısının arttığı bir dönemde geldi. Bu ayın başlarında Başbakan Ali el-Zaidi hem ABD'yi hem İran'ı ziyaret etmişti.
ABD, günlerce süren çatışmalara ara verilmesinin, savaş boyunca büyük ölçüde abluka altında tutulan Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere yeni bir müzakere turunu başlatmayı amaçladığını söylemişti.
Devrim Muhafızları, boğazda üç tankere saldırdıklarını ve durdurduklarını belirterek İran'ın daha önce serbest geçişe açık olan su yolu üzerinde 'tam kontrole' sahip olduğunu iddia etti.
Tahran, enerji sevkiyatı için hayati öneme sahip bu geçidin kontrolünü elinde tutmakta ısrar ediyor ve ayrıca Washington'un karşı çıktığı geçiş ücreti toplama planlarını duyurdu.
ABD ayrıca, boğazdan geçen gemileri haraca bağlamakla suçladığı İran Devrim Muhafızları'na bağlı kuruluşları hedef alan yeni yaptırımlar duyurdu.
Hürmüz'ün kapanması, Riyad'ın alternatif ihracat rotası olan Kızıldeniz'in önemini daha da artırdı.
