Malta'da 2026 genel seçim kampanyasının üçüncü haftasında her iki taraf da vaatler konusunda oldukça hareketliydi.
İşçi Partisi, cuma günü düzenlediği genel konferansta 263 sayfalık ve 24 bölümden oluşan manifestosunu açıkladı. Manifesto, 1.000'den fazla vaat içeriyor. Öne çıkan vaatler arasında çalışanlara yılda 1.000 euroluk "süper bonus", altı ay devlet tarafından ödenen ebeveyn izni, ötanazi konusunda referandum ve hafif raylı sistem niteliğinde olmayan hızlı bir toplu taşıma sistemi bulunuyor.
Milliyetçi Parti (PN) de boş durmadı. Geçen hafta partinin manşet vaadi, 35 yaş altındaki çalışanlara yılda en fazla 50.000 euro olmak üzere beş yıl vergisiz gelir sağlamaktı.
Ancak en çok konuşulan vaat, ilk kez ev satın alacaklara yönelik oldu. Alex Borg, bir PN hükümetinin ilk kez konut alan vatandaşların ipotek faizinin yarısını on yıl boyunca karşılayacağını duyurdu. Vaat cömert görünse de rakamlar kısa sürede karmaşık bir hal aldı.
2,8 milyon euroluk soru
Alex Borg perşembe günü, ilk kez ev alacaklara yönelik programın yılda 2,8 milyon euroya mal olacağını söyledi. Bu rakam hemen tepki çekti. İşçi Partili Maliye Bakanı Clyde Caruana bir basın toplantısı düzenleyerek PN'nin kendi hesaplarına göre bütçenin tükenmesinden önce yalnızca 750 kişinin bu olanaktan yararlanabileceğini açıkladı.
Ertesi gün PN, 2,8 milyon euronun yalnızca Eylül-Aralık 2026 dönemine ait olduğunu duyurdu. Gerçek maliyetin ilk tam yılda 10,5 milyon euro olacağını, 2035'e kadar yıllık 60,5 milyon euroya yükseleceğini ve bu dönemde ortalama yıllık 37 milyon euro tutacağını belirtti. PN, ilk dört ayda yaklaşık 900, sonraki dönemde ise her yıl yaklaşık 2.500 ilk kez konut alıcısının bu programdan yararlanacağını öngörüyor.
"Herkesle görüşürüm"
Haftanın en çok konuşulan anı, Times of Malta'nın Robert Abela'ya yönelttiği soruyla yaşandı. Abela, PN'nin Hurd's Bank'taki yakıt terminali önerisinin "Malta'nın en büyük yakıt kaçakçısından" geldiğini iddia etmişti. Bunun üzerine kendisine, kara para aklama veya kaçakçılıkla suçlanan biriyle görüşüp görüşmediği soruldu.
Abela görüşmeyi inkâr etmedi. Görüşmeyi "seçim bölgesi çalışmasına" bağladı ve şunları söyledi: "Mahkûmlar dahil herkesle görüşürüm. Önemli olan görüşmeden sonra ne yaptığınızdır." Abela, kaçakçının adını vermedi ve görüşmede başka kimlerin bulunduğuna dair soruları geçiştirdi.
Borg ise kampanyanın başlarında, yakıt merkezi konusunda suç faaliyetine karışmış kimseyle görüşmediğine dair yeminli ifade vermiş ve Abela'yı raporunu polis komiserine götürmeye davet etmişti.
Delia ile güvenlik görevlileri karşı karşıya
Bu arada haftanın en çok izlenen anı Adrian Delia'dan geldi. PN adayı, hükümetin aynı hastaneyi yeniden inşa etmek için 1,5 milyar euroluk bir plan açıklamasından iki gün sonra elinde telefonuyla Karin Grech Hastanesi'ne gitti, ancak güvenlik görevlileri tarafından durduruldu.
Ortaya çıkan video binlerce kez izlendi. Delia, hükümetin projedeki güvenilirlik eksikliğini ortaya koymak için orada bulunduğunu söyledi. İşçi Partisi bu eylemi siyasi bir gösteri olarak nitelendirdi. Genel İşçi Sendikası ise işini yapan çalışanlara karşı sergilenen "kibirli davranışı" kınadı.
Sessizce duyurulan manifesto
Momentum partisi de geçen hafta manifestosunu açıkladı. Her bir konu başlığında 60 ila 100 kişiyle yapılan istişareler sonucunda hazırlanan manifesto, dört temel sütun üzerine kurulu 259 vaat içeriyor. Öne çıkan vaatler arasında 2 eurodan başlayan sübvansiyonlu paylaşımlı taksi yolculukları, ikinci konuttan itibaren boş evlere uygulanacak emlak spekülasyonu vergisi, on kat ve üzeri binalar için iki yıllık inşaat ruhsatı moratoryumu ve dört yıl içinde aşamalı olarak hayata geçirilecek haftalık 360 euroluk "insanca yaşam ücreti" bulunuyor.
Parti, ulaşım planının seyahat sürelerini yüzde 60 azaltabileceğini ve 2033'e kadar özel araç sayısını 200.000'e düşürebileceğini öngörüyor. Bir "Momentum hükümeti" ücretleri düşük tutmak için bilet sübvansiyonlarına yılda 234 milyon euro harcayacak.
Toplumsal cinsiyet cephesinde durum
Dikkat çeken küçük bir haber daha var: oy pusulasındaki 162 adaydan 46'sı kadın. Bu, 2022'ye göre küçük bir iyileşme olsa da artışın büyük kısmı kadın aday sayısını 16'dan 28'e neredeyse iki katına çıkaran İşçi Partisi'nden kaynaklanıyor. Milliyetçi Parti ise geçen seçime göre dört kadın aday daha az çıkararak sayıyı 17'den 13'e düşürdü. Konuyla ilgili sorulan soruya Alex Borg, gerçek bir neden olmadığını söyledi.
