Çevre örgütü Flimkien ghal Ambjent Ahjar (FAA), St Julians'ın merkezinde 1862 yılında inşa edilen tarihi Careel House'un ve bahçesinin 1. Sınıf mülk olarak tescil edilmesiyle, buraya yapılması planlanan otel projesinin geri çekilmesini memnuniyetle karşıladı.
FAA, Gozo'nun Xaghra bölgesinde Kültürel Miras Müdürlüğü (SCH) tarafından yürütülen arkeolojik araştırmalar sonucunda insan kalıntıları, bozulmamış tarih öncesi çömlekler ve MÖ 4100 ile 3800 yılları arasındaki ?ebbu? evresine ait olduğu düşünülen bir mezarlığın bulunması üzerine Planlama Otoritesi'nin (PA) Acil Koruma Kararı çıkarmasını da olumlu buldu.
Ancak örgüt, Planlama Otoritesi ve Kültürel Miras Müdürlüğü'nün Malta'nın tarihi mirasını koruma konusundaki yaklaşımlarında ciddi tutarsızlıklar olduğunu savundu. Triq il-Gdida fi Pjazza Sant’Anton'daki tarih öncesi buluntular acil koruma altına alınırken, Xaghra'daki Sta Verna tarih öncesi tapınak alanının yakınındaki çok daha eski kalıntıların, her iki kurumun onayıyla buldozerlerle yıkıldığını belirtti.
FAA, orada bulunan Ta’ Lablab Neolitik gömü çukurunun ulusal değil, küresel öneme sahip olduğunu vurguladı. Örgüt, yedi kafatasının (çoğunlukla çocuk) yan yana dizildiği ve bazı kafataslarının diğerlerinin içine yerleştirildiği başka bir kaydın bulunmadığını ifade etti.
Arkeologlar Caroline Malone, Reuben Grima, Simon Stoddart ve Nicholas Vella tarafından 2015 yılında yürütülen FRAGSUS kazılarının, bölgenin tüm Neolitik dönemler boyunca (MÖ 5.400 – 2.400) yerleşim yeri olduğunu kanıtladığını belirten FAA, bu alanın Ggantija'dan yaklaşık 2 bin yıl daha eski olduğunu ve şu an koruma altında olan Sant’Anton bölgesinden daha öncelikli olduğunu kaydetti.
Kültürel Miras Müdürlüğü'nün arkeoloji denetçisinin, bu gömü çukurunun yıkılmasına izin verdiğini ve bölge sakinleri kemikleri kamuoyuna açıklayana kadar Tapınak Dönemi'ne ait insan kemiklerini raporlamadığını öne süren FAA, denetçinin Neolitik kalıntıları ancak örgütün basın açıklamasından sonra belgelediğini ve raporun tarihini basın açıklamasından iki gün öncesine çekmesini istediğini iddia etti. Örgüte göre, inşaat makineleri bölgede neredeyse her gün çalışmaya devam ediyor ve paha biçilemez arkeolojik izler içeren molalar, Kültürel Miras Yasası'na aykırı olarak yasa dışı şekilde dökülüyor.
Santa Verna bölgesinden elde edilen ve bir Malta tapınağından alınan en yüksek sayıdaki 23 radyokarbon tarihlemesi, buranın Malta Adaları'ndaki ilk megalitik mimari başlangıcı olduğunu ortaya koydu. FAA, bu durumun yıkılmasını bir ulusal skandal olarak nitelendirdi.
Benzer şekilde FAA, Careel House'dan çok daha eski olan ve Şövalyeler dönemine ait bir yapı olan Villa Nolis'in neden korunmadığını sordu. Kültürel Miras Müdürlüğü'nün binanın yüksek mimari değere sahip olduğunu, cephesinin, ön avlusunun ve giriş portikosunun belirgin bir tarihi önemi olduğunu onaylamasına rağmen, mevcut projenin binanın kimliğini bozacak kadar aşırı olduğunu belirtti.
B’kara Hill'deki Villa Nolis'in 19 odalı bir butik otele dönüştürülmesini, iki ek kat ve çatı katına havuz eklenmesini öngören projenin, daha önceki bir başvuruda bölgenin konut karakteriyle uyumsuz bulunduğu belirtildi. Buna rağmen FAA, Planlama Otoritesi vaka sorumlusunun projeyi 9 Eylül'de onaylamayı önerdiğini savundu.
Flimkien ghal Ambjent Ahjar, tüm planlama başvurularının ve sonuçlarının kaydedildiği Resmi Gazete'de, Kültürel Miras Müdürlüğü'nün itirazlarının neredeyse hiçbir zaman yer almadığına dikkat çekti ve bunun, itirazların görmezden gelindiği gerçeğini gizlemek için yapılıp yapılmadığını sorguladı.
Villa Nolis'i, kentsel koruma alanı sokak yapısını ve St Julian's'ın en eski sağlam sokağının konut karakterini kurtarmak için hala vakit olduğunu belirten örgüt, Malta'nın mirasının daha fazla kaybolmaması için Kültürel Miras Müdürlüğü ve Planlama Otoritesi'ni derhal harekete geçmeye çağırdı.
