İran, Pazartesi günü Orta Doğu genelinde yeni saldırılar başlattı ve "yıkıcı" misilleme tehdidinde bulundu. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'a Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması yönünde küfür dolu uyarı yapmasının ardından geldi.
İsrail, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri, Pazartesi günü erken saatlerde yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları bildirdi.
Saldırılar, Tahran'ın Trump'a yönelik sert söylemini artırmasıyla eş zamanlı gerçekleşti. İran'ın merkezi askeri komutanlığı, düşmanların sivil hedefleri vurması halinde "çok daha yıkıcı" bir karşılık verileceği uyarısında bulundu.
Bu uyarı, Trump'ın İran'ın sivil altyapısını yok etmekle tehdit etmesinden saatler sonra geldi. Trump, Körfez'in deniz trafiğine yeniden açılması için bir anlaşma yapılmasını talep etti.
İran, kritik bir enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Bu durum Trump'ı Pazar günü şu sözleri söylemeye itti: "Lanet olası boğazı açın, sizi manyaklar, yoksa cehennemde yaşarsınız."
Trump, kısa bir takip paylaşımında İran'ın uyması için yeni bir son tarih belirledi: "Salı, akşam 8:00" (Çarşamba 00:00 GMT).
Hristiyanlar Paskalya'yı kutlarken Trump, İran'ın enerji santralleri ve köprülerine hava saldırısı uyarılarını yineledi. Bunu, savaş uçağı İran içinde düşen yaralı bir Amerikan pilotunun kurtarılmasını kutladıktan sonra yaptı.
İran görüntüleri birkaç uçağın enkazını gösterdi ancak Tahran, ABD kuvvetlerinin pilotu kurtardığını yalanlamadı. Pilot, Amerikan özel kuvvetleri ve İran birlikleri onu bulmak için yarışırken dağlık bir bölgede sığınmıştı.
Trump, Truth Social'daki paylaşımında pilotun kurtarıldığını duyurarak Pazartesi günü basın toplantısı yapacağını söyledi.
Petrol Fiyatları Yükselişte
28 Şubat'ta ABD-İsrail'in Tahran'a yönelik ölümcül saldırılarıyla başlayan savaş, Orta Doğu'yu sarmış ve küresel ekonomiyi zorlamaya devam ediyor.
İran füzeleri İsrail şehirlerini ve Körfez'deki ekonomik altyapıyı vurarak dünya enerji fiyatlarını yükseltti.
Asya'daki erken işlemlerde petrol yükselişle açıldı. ABD referans petrolü WTI yüzde 1,86 artışla varil başına 113,62 dolara, Brent petrol ise 110 doların üzerine çıktı.
Trump, Fox News'e İran'ın anlaşmaya "yakın" olduğunu söylese de güvenlik analisti Danny Citrinowicz, "mevcut koşullarda İran ile müzakere yoluyla bir anlaşma ihtimali neredeyse sıfır" değerlendirmesinde bulundu.
Trump, "Salı günü İran'da Enerji Santrali Günü ve Köprü Günü olacak, hepsi bir arada. Böyle bir şey görülmemiş olacak!!!" diye ilan etti. Tahran ise Trump'ı İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun emirlerini yerine getirmekle suçladı.
İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, sosyal medyada "Netanyahu'nun emirlerini izlemekte ısrar ettiğiniz için tüm bölgemiz yanacak" mesajını paylaştı.
İran'ın müttefiki Rusya da Trump'ın tehdidini kınadı. Moskova, Washington'ın "ültimatom dilini" bırakarak müzakerelere dönmesi gerektiğini söyledi. Bu açıklama, Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un İranlı meslektaşıyla yaptığı son görüşmenin ardından geldi.
Tahran'daki birçok kişi Trump'ın hakaretlerine kayıtsız göründü. Genç İranlılar, Pazar günü şehrin batısındaki büyük bir parkta spor yaparak, uçurtma uçurarak ve piknik düzenleyerek vakit geçirdi.
ABD Pilotunun Kurtarılması
New York Times'ın haberine göre kurtarılan ABD pilotu, kurtarma ekipleriyle koordinasyon sağlamak için bir tabanca, bir işaret cihazı ve güvenli bir iletişim cihazıyla donatılmıştı.
Pilotu ve kurtarma ekibini güvenli bölgeye taşıması planlanan iki uçak İran'da mahsur kaldı ve İran'ın eline geçmesini önlemek için imha edildi.
ABD kuvvetleri, pilotu ve kurtarma ekibini taşımak için üç başka uçak kullandı.
İran ordusu, operasyonda terk edilmiş bir havalimanını kullanan ABD'ye ait dört uçağı imha ettiğini açıkladı. İran medyası, operasyon sırasındaki saldırılarda beş kişinin öldüğünü bildirdi.
İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun yayınladığı görüntüler, çöl alanına yayılmış bir Amerikan uçağının yanmış ve dumanlı enkazını gösterdi.
İran, savaş uçağını düşürdüğünü ve mürettebatın paraşütle atladığını iddia ederken ABD medyası yalnızca uçağın vurulduğunu bildirdi. Washington, uçağın düşme nedenini doğrulamadı.
Körfez Ülkelerine Yoğun Saldırılar
Körfez ülkeleri, Pazar'dan Pazartesi'ye uzanan süreçte yeni bir saldırı dalgası bildirdi. Kuveyt, topraklarına yönelik yoğun füze ve insansız hava aracı saldırısını önlemeye çalıştığını açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri de Pazartesi günü hava savunma sistemlerinin bir füze ve insansız hava aracı saldırısına karşılık verdiğini duyurdu. Bu gelişme, BAE'nin Sharjah'taki yetkililerin İran saldırısının ardından önemli Khor Fakkan limanında bir "olay" ile ilgilendiğini açıklamasının ardından geldi.
İsrail ordusu da Pazartesi günü İran'dan ülkeye yönelik yeni bir füze dalgası tespit ettiğini bildirdi.
BAE cumhurbaşkanlığı danışmanı Anwar Gargash, İran'ı Arap komşularını hedef almanın "Amerikan rolünü somutlaştıracağı" konusunda uyardı ve BAE'nin "Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferi güvence altına almak için Amerikan liderliğindeki veya uluslararası her türlü çabaya katılmaya hazır" olduğunu belirtti.
Tahran'a Saldırılar ve Lübnan Cephesi
İran'da yerel medya, Pazartesi günü Tahran'ın yerleşim bölgelerine yönelik birçok saldırı bildirdi. Devlet televizyonu, bir üniversiteye yapılan saldırının ardından başkentin bazı bölgelerinde doğal gaz kesintileri yaşandığını duyurdu.
İsrail ordusu, Pazartesi günü erken saatlerde Tahran'daki "rejim hedeflerine" yönelik bir saldırı dalgasını tamamladığını açıkladı.
Bir diğer cephede ise İran destekli Hizbullah'ın İsrail'i yeniden hedef almasından bu yana Lübnan giderek daha fazla çatışmanın içine çekiliyor. İsrail karşılık vererek güçlerini güney Lübnan'a ilerletti. İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, Pazar günü bölgeyi ziyaret ederek Hizbullah'a yönelik saldırıların yoğunlaştırılacağı sözünü verdi.
Lübnan'daki BM barış gücü askerleri, bölgedeki tırmanma konusunda uyarılarda bulundu.
