Malta, St Paul's Bay ile havalimanını birbirine bağlayacak 24 kilometrelik bir hafif raylı sistem hattı inşa etmeyi planlıyor. Ulaştırma Bakanı Chris Bonett projeyi Perşembe günü açıkladı.
Yeni raylı hat, 'Malta in Motion' adı verilen yeniden tasarlanmış ulaşım ağının "omurgası" olacak. Bu ağ; otobüs, feribot ve bisiklet yollarını tek bir sistem altında birleştirmeyi hedefliyor.
Perşembe günü açıklanan ulaşım ağı planları 15 yıllık bir süreyi kapsıyor. Hızlı toplu taşıma sistemi (RTS) ya da hafif raylı sistemin ilk aşamasının inşaatı bundan beş yıl sonra başlayacak. İlk teknik çalışmalar önümüzdeki 18 ay içinde yürütülecek.
Hattın havalimanı ile Valletta arasındaki bölümü önümüzdeki on yıl içinde hizmete girecek. Hattın tamamı ise 15 yıl içinde tamamlanacak.
Bonett'in "Malta tarihinin en büyük altyapı projesi" olarak nitelendirdiği planları, uluslararası danışmanlık firması ARUP ve Maltalı tasarım firması Mizzi Studios birlikte geliştiriyor.
Planları sunan ARUP yetkilileri Donald McDaid ve Larissa Miller, hattın bazı bölümlerinin yeraltından, bazılarının ise bölgenin topoğrafyası ve yapılaşma yoğunluğuna göre cadde seviyesinde veya yükseltilmiş olarak geçeceğini belirtti.
"La Valette hattı" adı verilen güzergâh toplam 24 kilometre uzunluğunda olacak. Hat üzerinde havalimanı, Qormi, Valletta, Mater Dei ve üniversite ile St Paul's Bay durakları yer alacak.
İstasyonların bir kısmı yeraltında, diğerleri ise cadde seviyesinde konumlanacak.
"Gel ve bin" hizmeti
RTS'nin geliştirilmesinin 2,8 milyar euroya mal olması bekleniyor. Bu tutarın 1,8 milyar eurosu inşaat maliyetlerine, 160 milyon eurosu ise tasarım, planlama ve mühendislik çalışmalarına ayrılacak.
Yetkililer, 2,8 milyar euroluk nihai rakamın olası riskleri hesaba katmak için yüzde 40 ile yüzde 45 arasında bir ödenek içerdiğini açıkladı. Bu da projenin her kilometre raylı hat için 130 milyon ile 150 milyon euro arasında bir maliyete sahip olacağı anlamına geliyor.
İkinci ve üçüncü hat için de planlar hazırlanıyor ancak bu aşamada ilk planlar tek bir hat üzerine odaklanıyor.
ARUP, sistemin "gel ve bin" prensibiyle çalışacağını belirtti. Yolcular karmaşık sefer çizelgeleriyle uğraşmak zorunda kalmayacak ve birkaç dakikadan fazla beklemeyecek.
Yolcu kapasitesine ilişkin ayrıntılar henüz netleşmemiş olsa da yetkililer, Kopenhag'daki gibi benzer hafif raylı sistemlerin günde 300.000'den fazla yolcu taşıdığını belirtti.
Yetkililer, sistemin "Malta'nın kentsel merkezleri arasında yüksek kapasiteli ve yüksek frekanslı bağlantılar" sunacağını vurguladı.
Vatandaşların otobüs ve feribotta olduğu gibi bu hizmeti de ücretsiz kullanıp kullanamayacağı henüz belli değil.
ARUP, revize edilen planların 2021 yılında büyük bir tantanayla tanıtılan yeraltı metro projesinin evrimleşmiş hali olduğunu açıkladı.
ARUP'a göre o dönemde metronun maliyeti 3,9 milyar euro olarak açıklanmıştı ve o zamandan bu yana inşaat maliyetleri büyük ölçüde artmıştı.
Yeni otobüs ihalesi hazırlanıyor
Hafif raylı sistem manşetleri kapsa da yetkililer, bunun öngörülen entegre ulaşım ağının sadece bir parçası olduğunu belirtti. Malta'nın otobüs ağının önümüzdeki yıllarda yeniden tasarlanması planlanıyor.
Malta'nın mevcut otobüs işletme sözleşmesi Malta Public Transport ile 2029'da sona erecek. Yetkililer, yeni bir otobüs hizmeti ihalesi için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Yeniden tasarlanan otobüs ağı, Malta'nın en yoğun güzergâhlarında ana otobüs hatları sunacak. Bunun yanı sıra küçük besleyici otobüsler yolcuları ana merkezlere ve RTS hizmetine taşıyacak.
Mevcut otobüs ağı günde 250.000'den fazla yolcu taşıyarak kapasitesinin sınırlarına dayanmış durumda. Yetkililer daha verimli ve daha sık seferli bir hizmet vaat ediyor. Önemli yol altyapıları otobüslere öncelik verecek şekilde yeniden düzenlenecek.
Yetkililer, bu kapsamda özel otobüs şeritleri ile trafik ışıkları ve kavşaklarda otobüslere öncelik tanınacağını belirtti.
Daha fazla feribot hattı, daha iyi yaya ve bisiklet altyapısı
Bu arada Malta'nın feribot hizmetini genişletme planları da devam ediyor. Sliema, Buġibba ve Gozo arasında çalışacak yeni bir feribot hattı önümüzdeki haftalarda hizmete girecek. Marsascala'dan kalkacak bir feribot hizmeti de hazırlanıyor.
Plan ayrıca aktif ulaşımı önceliklendirmeyi, yaya ve bisiklet altyapısını iyileştirmeyi vaat ediyor.
