Netanyahu İran'ın 'yerle bir edildiğini' söyledi, Tahran Körfez petrol tesislerini hedef aldı

İsrail Başbakanı ABD Başkanı Donald Trump ile işbirliğini övdü

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Perşembe günü İran'ın "yerle bir edildiğini" ve ülkeyi kimin yönettiğinin belli olmadığını söylerken, Tahran'ın Körfez'deki petrol ve doğalgaz tesislerini hedef almasıyla küresel piyasalar sarsıldı.

İsrail ve ABD tarafından başlatılan Ortadoğu savaşının yaklaşık üçüncü haftasında Netanyahu, İslam Cumhuriyeti'nin artık uranyum zenginleştirme veya balistik füze üretme kapasitesine sahip olmadığını belirtti.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile yaptığı görüşmede İsrail ile İran müttefiki Hizbullah arasında ateşkes ve müzakerelerin başlatılması çağrısını yineledi.

Ufukta herhangi bir ateşkes görünmezken, Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in güney ve doğu Lübnan ile Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarında ölü sayısının 1.000'i aştığını açıkladı.

Brüksel'de Avrupa Birliği, AB liderlerinin toplantısının ardından enerji ve su tesislerine yönelik saldırılara moratoryum çağrısında bulundu ve 27 üyeli bloğa yönelik "kontrolsüz göç hareketlerini" önleme sözü verdi.

Basın toplantısında konuşan Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile işbirliğini överek şunları söyledi: "Kazanıyoruz ve İran yerle bir ediliyor."

"Bu savaş insanların düşündüğünden çok daha hızlı sona eriyor" dedi ancak belirli bir zaman çerçevesi vermedi.

Netanyahu'nun açıklamaları, Washington'ın 28 Şubat'ta İran'a karşı başlatılan savaşın sona ermesi için herhangi bir son tarih bulunmadığını belirtmesinin ardından geldi.

Netanyahu, "Şu anda İran'ı kimin yönettiğinden emin değilim" dedi.

"Yerine geçen ayetullah Mücteba yüzünü göstermedi" diyerek, savaşın ilk gününde İsrail hava saldırısında öldürülen Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu olan İran'ın yeni atanan dini liderine atıfta bulundu.

Netanyahu, "Çatlaklar görüyoruz ve bunları mümkün olduğunca hızlı yaymaya çalışıyoruz, sadece üst komutada değil. Sahada da çatlaklar görüyoruz" dedi.

İsrail ve ABD savaş çabalarına güven ifade ederken, İran'ın Katar'daki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz tesisine ve Suudi Arabistan ile Kuveyt'teki rafinerilere saldırması enerji piyasalarını sarstı.

Petrol piyasaları, İran'ın stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısından çoktan sarsılmıştı.

İran füzelerinin, İsrail'in Çarşamba günü Güney Pars gaz sahasına düzenlediği hava saldırısına misilleme olarak Katar'ın devasa Ras Laffan doğalgaz kompleksini vurmasının ardından, referans Brent petrolü yüzde altı artışla varil başına 119 dolara fırladıktan sonra 110 dolara geriledi; Avrupa doğalgaz fiyatları ise yaklaşık üçte bir oranında yükseldi.

Ras Laffan'a yönelik son saldırı, QatarEnergy'nin yılda 20 milyar dolarlık gelir kaybına yol açabileceğini ve onarımın beş yıl sürebileceğini belirttiği "kapsamlı hasara" neden oldu.

İran bölgedeki başka noktalara da saldırdı; Suudi Savunma Bakanlığı, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanı Yanbu'daki Samref rafinerisine bir insansız hava aracının çarptığını bildirdi.

Suudi hükümeti, buna karşılık "askeri eylem hakkını" saklı tuttuğunu açıkladı.

Kuveyt'te ise insansız hava aracı saldırıları, günlük toplam 800.000 varil kapasiteye sahip Mina Abdullah ve Mina El-Ahmedi rafinerilerinde yangınlara yol açtı.

İsrail'de ise Perşembe günü Hayfa limanındaki bir petrol rafinerisi vuruldu. Medya, kompleksten yükselen siyah duman görüntülerini paylaştı.

Trump, İsrail'in İran'ın iç ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini karşılayan Güney Pars'a yönelik saldırısından önceden haberdar olmadığını belirtti. Ancak Netanyahu'ya İran gaz sahalarını bir daha vurmamasını söylediğini ifade etti.

"Harika geçiniyoruz. Koordineli ama zaman zaman" Washington'ın karşı çıktığı "bir şeyler yapıyor" dedi Trump.

Netanyahu, İsrail'in bu saldırıyı tek başına gerçekleştirdiğini savundu.

İsrail Başbakanı ayrıca, İran'a yönelik ortak saldırıda küçük ortak olduğu ima edilerek Trump'ı çatışmaya sürüklediği yönündeki iddiaları reddetti.

"Birinin Başkan Trump'a ne yapacağını söyleyebileceğini gerçekten düşünen var mı?" dedi Netanyahu. "İkna edilmeye ihtiyacı yoktu."

Trump, Tahran'ın Katar'a saldırmayı durdurmaması halinde ABD'nin Güney Pars'ı "havaya uçuracağını" uyardı, ancak şu anda İran'a kara kuvveti gönderme planı olmadığını söyledi.

İran meydan okuyarak karşılık verdi; ordunun Hatem El-Enbiya operasyonel komutanlığı, İsrail saldırısının tekrarlanması halinde Körfez enerji altyapısının "tamamen yok edilmesine" yemin etti.

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın altyapısının tekrar vurulması halinde "SIFIR kısıtlama" olacağını söyledi.

Çatışmanın ekonomik yansıyorlarına ilişkin artan endişeler arasında İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve Hollanda, "Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi sağlamak için uygun çabalara katkıda bulunacaklarını" açıkladı.

Roma ve Berlin daha sonra herhangi bir eylemin ancak ateşkes durumunda gerçekleşeceğini vurguladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, saldırılardaki "pervasız tırmanmayı" kınadı ve "Amerikalılar ile İranlılar arasında doğrudan görüşmeler" çağrısında bulundu.

İngiltere, "kritik altyapılara yönelik saldırıların bölgeyi daha derin bir krize sürükleme riski taşıdığı" uyarısında bulundu.

Hindistan ve Çin de Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol arzı konusundaki endişelerini dile getirdi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, savaşın sona ermesi için bir zaman çerçevesi olmadığını ancak "çok doğru yolda" olduklarını ve Trump'ın savaşı ne zaman bitireceğine karar vereceğini söyledi.

"Sonuçta 'Hey, ihtiyacımız olanı başardık' diyeceğimiz anı başkan belirleyecek" dedi.