“Artık göz ardı edilemeyecek bir sorun bu.”
Malta Uluslararası Römork Operatörleri Derneği (ATTO), 2027 Bütçesi’nin ardından Malta’nın profesyonel ağır yük sürücüsü ihtiyacını güvence altına almak için ulusal bir strateji çağrısında bulundu.
Dernek, medyaya gönderdiği açıklamada şunları yazdı: “Yabancı istihdam ve Malta’nın Üçüncü Ülke Vatandaşlarına (TCN) bağımlılığına ilişkin süregelen ulusal tartışma, ulaştırma ve lojistik sektörünün karşı karşıya olduğu en acil sorunlardan birini ele almak için önemli bir fırsat sunuyor: Nitelikli profesyonel ağır yük sürücülerindeki büyüyen açık.”
ATTO Başkanı Joseph Bugeja ise şöyle dedi: “Profesyonel sürücüler Malta’nın ekonomisinin işlemesinde temel bir rol oynuyor. Şimdi, Hükümet ile sektör arasında Ulusal Profesyonel Sürücüler Stratejisi’nin geliştirilmesine yönelik yapılandırılmış bir diyalog kurmanın tam zamanı.”
Malta ile Avrupa anakarası arasında mal taşıyan şirketleri temsil eden ATTO, mevcut TCN tartışmasının yabancı istihdamın ekonomik ve sosyal etkilerini ele aldığını, ancak ulaştırma ve lojistik gibi temel sektörlerin özel iş gücü ihtiyaçlarının da kabul edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Dernek, sorunun boyutunu gösteren verileri de paylaştı. Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği’nin (IRU) yayımladığı en son Küresel Sürücü Açığı Raporu’na göre, 2025’te Avrupa’daki tır şirketlerinin yüzde 65’i sürücü açığını birincil sorunu olarak gördü. Avrupa’nın karayolu taşımacılık sektörü 502.000’den fazla boş sürücü pozisyonuyla karşı karşıya. Ayrıca 660.000 profesyonel sürücünün 2030’a kadar emekli olması bekleniyor.
Bay Bugeja, Malta’nın durumunun bu daha geniş Avrupa sorununu yansıttığını söyledi: “Taşıma operatörleri yıllardır yeterli sayıda Maltalı sürücü almakta zorlanıyor ve faaliyetlerini sürdürebilmek için giderek daha fazla TCN’lere başvurmak zorunda kalıyor. Bu bağımlılık tercihten değil, zorunluluktan doğdu. Çünkü yerel iş gücü sektörün ihtiyaçlarını karşılayacak sayıda nitelikli aday sunamıyor.”
Bugeja, profesyonel sürücülerin sıradan bir çalışan kategorisi olmadığını da vurguladı: “Onlar Malta’nın ekonomik altyapısının temel bir parçası. Onlar olmadan mallar dağıtılamaz, işletmeler verimli çalışamaz ve ekonomimizin dayandığı tedarik zincirleri giderek kırılganlaşır.”
ATTO, sorunun işe alımla sınırlı kalmadığını belirtiyor. Artan ücret maliyetleri, yükselen konaklama giderleri ve ek istihdam ile idari yükümlülükler, operatörlerin deneyimli sürücüleri çekmesini ve elde tutmasını giderek zorlaştırıyor.
Kamu sektörü kuruluşları da dahil olmak üzere diğer istihdam sektörlerinden gelen rekabet, bu sorunu daha da ağırlaştırıyor. Dernek, yoğun ticari rekabetin yaşandığı bu sektörde operatörlerin ek maliyetleri müşterilere yansıtma imkânının sınırlı olduğunu ve bu baskıların özellikle zor karşılandığını ekliyor.
Dernek açıklamasında ayrıca şu noktalara dikkat çekiyor: “Uluslararası profesyonel sürücü almak, yalnızca bir çalışma izni almaktan çok daha fazlasını gerektiriyor. Sürücü belgelerinin tanınması, uygun C/CE ehliyetine erişim ve Sürücü CPC gereklilikleri önemli pratik zorluklar olmaya devam ediyor.”
Derneğe göre aynı zamanda Maltalı gençlerin bu mesleğe girişinin yolu da uzun, maliyetli ve yeterince cazip değil. Ehliyet, eğitim ve yeterlilik gereklilikleri de yeniden gözden geçirilmeli.
Bay Bugeja, kendi gelecek nesil profesyonel sürücülerimizi yetiştirmeden neredeyse tamamen uluslararası işe alıma dayanmaya devam edemeyeceğimizi ifade ederek şunları ekledi: “Maltalı çalışanlar için bu mesleği daha cazip kılacak, aynı zamanda uluslararası sürücülere duyulan acil ve meşru ihtiyacı da kabul eden koordineli bir ulusal yaklaşıma ihtiyacımız var.”
ATTO, Identità Malta ve Transport Malta ile sağlanan mevcut desteği tamamen kabul ettiğini belirtiyor. Ancak dernek, Hükümetin artık sektörle daha yakın çalışarak beş ana ayağa dayanan bir ulusal strateji geliştirmesi gerektiğine inanıyor:
• Mesleki eğitim: Profesyonel sürücü eğitimi ve gelişimine daha iyi erişim.
• Ehliyet reformu: Güvenlik standartlarından ödün vermeden daha erişilebilir, verimli ve uygun maliyetli bir ehliyet süreci.
• Yerel işe alım: Maltalı gençleri profesyonel sürücülük kariyerine yöneltecek mali teşvikler.
• Sürdürülebilir istihdam politikaları: Hem yerel hem uluslararası sürücüleri etkileyen işe alım, elde tutma ve konaklama sorunlarının çözülmesi.
• Adil rekabet: Eşit koşulları sağlamak için uyumsuz operatörlere ve yasa dışı istihdam uygulamalarına karşı daha sıkı denetim.
“Malta, tedarik zincirlerini ayakta tutan insanları planlamadan ekonomik büyümesini, ithalat, ihracat ve dağıtım gereksinimlerini planlayamaz. Bu yüzden ATTO, Hükümeti sektörle yapılandırılmış bir diyalog başlatmaya ve Ulusal Profesyonel Sürücüler Stratejisi’ni geliştirmek için somut adımlar atmaya çağırıyor.”
Bay Bugeja sözlerini şöyle bitirdi: “Malta’nın yerel ve uluslararası lojistik sektörünün ihtiyacı olan profesyonel ağır yük sürücüleri yalnızca yarın için değil, önümüzdeki yıllar için de gerekli. Vizyon uzun vadeli planlama gerektiriyor ve bu planlama bugün başlamalı.”
