ABD Başkanı Donald Trump, Financial Times gazetesine verdiği röportajda İran'ın Harg Adası'nı "çok kolay" ele geçirebileceklerini söyledi.
İran'ın batı kıyısı açıklarında bulunan Harg Adası, ülkenin en önemli petrol terminallerinden biridir. Pentagon, adada kara operasyonu planları üzerinde çalışıyor; ancak ABD, tam kapsamlı bir işgalden kaçınacağını açıkladı.
Trump, adadaki İran savunması hakkında sorulan soruya şu yanıtı verdi: "Herhangi bir savunmaları olduğunu sanmıyorum. Çok kolay ele geçirebiliriz."
İsrail'in Tahran saldırıları devam ediyor
İsrail, pazartesi günü Tahran genelindeki askeri hedefleri vurduğunu açıkladı. Bu açıklama, ABD Başkanı Trump'ın bir anlaşmaya "yakında" ulaşılabileceğini söylemesinin ve kara operasyonlarını dışlamamasının bir gün ardından geldi.
İran da hafta sonu elektrik tesislerine yönelik saldırıların ardından İsrail, Kuveyt ve Suudi Arabistan'a taze saldırılar düzenledi. Saldırılar Tahran ve çevresinde elektrik kesintilerine neden oldu.
Savaş, küresel ekonomide büyük bir tahribata yol açtı. Asya'nın büyük bölümünde yakıt sıkıntısı yaşanıyor, borsalar çalkantı içinde ve petrol fiyatları fırladı: ABD referans petrolü varil başına 100 doları aşarken, Brent petrolü 117 dolara yaklaştı.
İsrail, güney Lübnan'da İran destekli Hizbullah'a yönelik saldırısını sürdürürken, Endonezya pazartesi günü barış gücü askerlerinden birinin hayatını kaybettiğini doğruladı. BM gücü, bir merminin konuşlarından birine isabet ettiğini açıklamıştı.
Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL), merminin kaynağını bilmediğini ancak soruşturma başlattığını belirtti.
Trump, bir aydır süren ABD-İsrail savaşında öldürülen İran liderlerinin sayısına dikkat çekerek "rejim değişikliği"nin gerçekleştiğini ve yeni liderliğin "çok daha makul" olduğunu söyledi.
Trump, Air Force One'da gazetecilere şunları söyledi: "Rejim değişikliği yaşandı. Daha önce kimsenin muhatap olmadığı farklı insanlarla görüşüyoruz. Tamamen farklı bir kadro. Bu yüzden bunu rejim değişikliği olarak kabul ediyorum."
İran ile bu hafta anlaşma sağlanıp sağlanamayacağı sorulduğunda Trump, "İran'da bir anlaşma görüyorum. Yakında olabilir" yanıtını verdi.
Diplomatik çabalar
Sahada çatışmalar hız kesmedi. İsrail, pazartesi günü savunma sistemlerinin "İran'dan fırlatılan füzelere" karşılık verdiğini açıkladı. Daha önce ise "Tahran genelindeki terör rejimi askeri altyapısını" vurduğunu duyurmuştu.
Diplomatik cephede ise Pakistan, Washington ile Tahran arasında arabuluculuk rolü üstlenerek Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır dışişleri bakanlarını İslamabad'da kriz görüşmeleri için ağırladı.
Trump defalarca İran ile diplomatik temastan söz etti; ancak Tahran bu iddiaları her seferinde yalanladı.
Pakistan Dışişleri Bakanı Dar, ziyaretçi diplomatların "savaşa erken ve kalıcı bir son getirmeyi" görüştüğünü söyledi.
Dar, İran ve ABD'nin "görüşmeleri kolaylaştırması için Pakistan'a güven duyduğunu" belirterek Çinli mevkidaşı Wang Yi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve bu fikri destekleyen diğer dışişleri bakanlarıyla da görüştüğünü ekledi.
Ancak İran Meclis Başkanı, Washington'u diplomasiyi bir perde olarak kullanmakla suçladı.
Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, resmi IRNA haber ajansının aktardığı açıklamasında şunları söyledi: "Düşman alenen müzakere ve diyalog mesajları gönderirken, gizlice kara saldırısı planlıyor."
Galibaf sözlerini şöyle sürdürdü: "Adamlarımız, Amerikan askerlerinin karaya ayak basmasını bekliyorlar; onları ateşe verecek ve bölgesel müttefiklerini bir kez ve sonsuza dek cezalandıracaklar."
ABD, savaşı sona erdirmek için 15 maddelik bir plan önermek dahil diplomatik girişimlerde bulunmasına rağmen bölgeye askeri yığınak yapmaya devam etti.
Yaklaşık 3.500 deniz piyadesi ve denizci taşıyan amfibi saldırı gemisi USS Tripoli, cuma günü Orta Doğu'ya ulaştı.
Washington Post'un haberine göre Pentagon, haftalarca sürecek kara operasyonları için planlar hazırlıyordu. Bu operasyonlar Hürmüz Boğazı yakınlarındaki hedeflere yönelik baskınları içerebilir; ancak Trump henüz herhangi bir konuşlanmayı onaylamadı.
Uykusuz geceler
Haftalardır süren amansız saldırılar, İran'daki sıradan insanları derinden etkiledi.
Tahran'da yaşayan bir sanatçı AFP'ye konuşarak "Huzurlu bir gece uykusunu özlüyorum" dedi ve gece saldırılarının "tüm Tahran'ı sallayacak kadar yoğun" olduğunu belirtti.
Savaş, Tahran'ın Körfez ülkelerine misilleme saldırıları düzenlemesi ve kritik Hürmüz Boğazı petrol nakliye yolunu fiilen kapatmasıyla bölgesel bir yangına dönüştü.
İran'ın Kuveyt'teki bir enerji santraline ve su arıtma tesisine yönelik saldırısında bir Hintli işçi hayatını kaybetti ve tesisteki bir bina hasar gördü. Kuveyt Enerji Bakanlığı açıklamayı pazartesi günü yaptı.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, güçlerinin beş balistik füzeyi tespit edip etkisiz hale getirdiğini bildirdi.
İran Enerji Bakanlığı, "elektrik sanayi tesislerine yönelik saldırıların ardından" başkentte, çevre bölgelerde ve Elburz ilinde elektrik kesintileri yaşandığını açıkladı.
Trump, daha önce İran müzakere etmezse elektrik santrallerini vurmakla tehdit etmiş, ardından son tarihi defalarca uzatmıştı.
İran, daha önce dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin dörtte birini ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının beşte birini karşılayan Hürmüz Boğazı'nı düşman ülkelerin gemilerine kapattığını açıkladı.
