ABD ve İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın tehdit ettiği topyekûn yıkımı önlemek amacıyla son dakikada iki haftalık ateşkes üzerinde anlaştı.
Müzakerelere başlamaya hazırlanan ancak savaşı bitirme konusunda birbirinden çok uzak pozisyonlarda bulunan iki ülke arasındaki ateşkes hakkında bildiklerimiz:
ABD ateşkes hakkında ne dedi?
Trump, AFP'ye yaptığı açıklamada ateşkes anlaşmasının Washington için "tam ve eksiksiz bir zafer" olduğunu söyledi.
Washington'ın açıklamasına göre ABD, İran'a yönelik saldırılarını iki hafta süreyle askıya alacak; Tahran ise buna karşılık küresel petrol ticareti için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak yeniden açacak.
Trump, Truth Social paylaşımında Tahran'ın "Hürmüz Boğazı'nın TAM, DERHAL ve GÜVENLİ AÇILMASI" konusunda anlaştığını belirtti.
ABD Başkanı, anlaşmanın ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşta kilit arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan'ın liderleriyle yaptığı görüşmelerin ardından sağlandığını söyledi.
Trump ayrıca AFP'ye İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun iki haftalık ateşkes kapsamında "mükemmel şekilde halledileceğini" söyledi.
Trump, savaşı Tahran'ın atom bombası üretmek amacıyla uranyum zenginleştirdiği iddiasıyla gerekçelendirmişti. Ancak BM nükleer denetim kurumu bu iddiayı desteklemiyor ve İran bunu reddediyor.
ABD, Tahran'ın kabul etmediği önceki bir barış planında İran'dan uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını, füze programına sınırlamalar kabul etmesini ve bölgedeki militan gruplara desteğini kesmesini talep etmişti.
Bu şartlar son ateşkes anlaşmasında ayrıntılı olarak yer almıyor.
Trump, savaşı bitirme koşullarında tutarsız davranarak sert taleplerinden düzenli olarak geri adım attı.
ABD lideri geçen ay İran'ın "koşulsuz teslim olmasının" savaşı bitirmek için kabul edilebilir tek sonuç olduğunu söylemişti.
İran ne diyor?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Tahran'ın dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndan iki hafta boyunca güvenli geçişe izin vereceğini doğruladı.
İran, savaşın sona erdirilmesi için 10 maddelik bir plan önerdi ve Trump bu planın "uygulanabilir" olduğunu söyledi.
Plan bu haftanın ilerleyen günlerinde olası müzakerelerin temelini oluşturabilecek olsa da Washington'ın daha önce uygulanamaz olarak nitelendirdiği birçok tartışmalı madde içeriyor.
İslam Cumhuriyeti'nin yayımladığı açıklamaya göre plan, "İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün sürdürülmesini, uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesini ve tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılmasını" öngörüyor.
Uranyum zenginleştirme talebi Tahran'ın BM ile paylaştığı İngilizce açıklamada yer almazken, İran devlet medyasının dağıttığı Farsça açıklamada bu madde bulunuyor.
Diğer talepler arasında ABD'nin Orta Doğu'dan askeri çekilmesi, İran ve müttefiklerine yönelik saldırıların sona erdirilmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve anlaşmayı bağlayıcı kılan bir BM Güvenlik Konseyi kararı yer alıyor.
