NASA'nın Ay çevresinde uçuş gerçekleştiren dört Artemis II astronotu, Pazartesi günü insanlık tarihinin Dünya'dan en uzağa giden insanları oldu. Mürettebat, daha önce hiçbir insanın çıplak gözle görmediği Ay bölgelerini incelemeye hazırlanıyor.
Artemis II ekibi, 1970 yılındaki Apollo 13 görevinin koyduğu rekoru kırdı. Ekip, bu yolculuğun Dünya'dan en uzak noktası olan 406.778 kilometre mesafeye ulaştığında önceki rekoru yaklaşık 6.606 kilometre geride bırakmış olacak.
Astronotlar, Ay'ın çevresinde tarihi bir uçuş gerçekleştiriyor. Bu uçuş sırasında altı saatten fazla süreyle Ay yüzeyindeki oluşumları analiz edip belgeliyorlar.
NASA'nın uzay aracı daha önce Ay'ın yerçekimi etki alanına girmişti. Bu, uzay aracının Ay'ın komşuluğunda bulunduğu ve Ay yerçekiminin Dünya'nın çekim gücünü bastırdığı anlamına geliyor.
Orion kapsülü, Ay'ın çevresinde hızla ilerledikten sonra "serbest dönüş yörüngesi" adı verilen bir rotayla U dönüşü yaparak Dünya'ya yöneliyor. Dönüş yolculuğu yaklaşık dört gün sürecek.
Astronotlar bu tarihi güne, Apollo 8 ve Apollo 13 görevlerinde yer alan merhum Jim Lovell'ın ölümünden kısa süre önce kaydettiği bir mesajla başladı.
Lovell mesajında astronotlara şöyle seslendi: "Bugün tarihi bir gün ve çok meşgul olacağınızı biliyorum ama manzaranın tadını çıkarmayı unutmayın."
Lovell sözlerini şöyle sürdürdü: "Eski mahalleme hoş geldiniz. Siz Ay'ın çevresinde dönerken bu meşaleyi size devretmekten gurur duyuyorum."
Dört kişilik mürettebat, Ay'ın arka tarafını geçerken daha önce hiç görülmemiş Ay bölgelerini gözlemliyor. Ay, kapsül pencerelerinden devasa bir küre olarak görünüyor.
ABD uzay ajansının gezegen jeolojisi laboratuvarı başkanı Noah Petro, AFP'ye yaptığı açıklamada Ay'ın astronotlara "kol mesafesinde tutulan bir basketbol topu büyüklüğünde" görüneceğini söyledi.
Reid Wiseman liderliğindeki Artemis II mürettebatı birçok ilke de imza atıyor. Victor Glover Ay çevresinde uçan ilk siyahi astronot, Christina Koch ilk kadın ve Kanadalı Jeremy Hansen ise ilk Amerikalı olmayan astronot olarak tarihe geçti.
Astronotlar Ay'ın arkasından geçerken yaklaşık 40 dakika boyunca tüm iletişim kesilecek.
Chicago Üniversitesi astronomi ve astrofizik profesörü Derek Buzasi, AFP'ye şunları söyledi: "Ay'ın arkasına geçtiklerinde heyecan verici olacak, biraz da korkutucu bir şekilde."
İnsan gözü kameraya karşı
Astronotlar daha önce hiç doğrudan görülmemiş oluşumları gözlemlemeye çoktan başladı. Mürettebatın gönderdiği bir fotoğrafta, daha önce yalnızca insansız yörünge kameralarıyla görüntülenen devasa Orientale havzası yer alıyor.
Astronotlar uçuşun sonuna doğru Güneş'in Ay'ın arkasında kalacağı bir güneş tutulmasına tanıklık edecek.
Apollo döneminden bu yana teknolojik gelişmelere rağmen NASA, Ay hakkında daha fazla bilgi edinmek için hâlâ astronotların gözlem yeteneğine güveniyor.
Artemis II görevinin baş bilim insanı Kelsey Young, AFP'ye şunları söyledi: "İnsan gözü, var olmuş ve var olacak en iyi kameradır. İnsan gözündeki reseptör sayısı, bir kameranın yapabildiğini çok aşıyor."
Orion mürettebatı Ay'a hâlâ önemli bir mesafede olsa da bu uçuş, Ay yüzeyine insanlı iniş görevlerinin hazırlığı açısından kritik öneme sahip.
NASA Başkanı Jared Isaacman, Pazar günü CNN'e yaptığı açıklamada "Uzay aracı hakkında çok fazla şey öğreneceğiz" dedi. Isaacman, elde edilen bilgilerin "2027'deki Artemis III ve 2028'deki Ay'a iniş görevi Artemis IV gibi sonraki görevler için son derece belirleyici olacağını" ekledi.
