Malta siyaset haberleri
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'a 24,3 milyar dolarlık F-35 satışını Kongre'ye bildirdi. Paket 48 adet F-35 uçağı ve destek sistemlerini içeriyor. Anlaşma henüz sözleşme değil, Kongre'nin onayına tabi.
Adalet Bakanı Clifton Grima, Yorgen Fenech davasındaki karar sonrası yaptığı video açıklamada kurumların işleyişine müdahale edilmemesi gerektiğini vurguladı. Grima, hukukun üstünlüğüne seçici yaklaşımın yanlış olduğunu belirterek soruşturmanın hüküm yerine geçmeyeceğini söyledi.
Milliyetçi Parti'nin 10 maddelik adalet reformu paketine yönelik bir değerlendirme yazısı, mevcut jüri sistemi, delil derleme aşaması ve ceza avukatlığı ücretleri gibi konularda köklü değişiklik çağrısı yapıyor. Yazar, Daphne Caruana Galizia kamu soruşturması önerilerinin görmezden gelindiğini ve adaletin sıradan vatandaş için erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Polis Komiseri ataması ve Adaletin Yönetimi Komisyonu yetkilerinin güçlendirilmesi de talep ediliyor.
Daphne Caruana Galizia Kamu Soruşturması 2021'de hukukun üstünlüğünü güçlendirmek için bir dizi reform önermişti. MaltaToday, beş yıl sonra bu önerilerin büyük bölümünün uygulanmadığını, kısmen hayata geçirilenlerde bile önemli eksikler kaldığını ortaya koyuyor. Yorgen Fenech'in beraatının ardından muhalefet, soruşturmanın tavsiyelerini içeren kapsamlı bir yasa tasarısı hazırladığını duyurdu.
Marsa Belediye Başkanı Luke Farrugia, yerel sorunları ele alış biçimini ırk meselesi olarak görmediğini, doğru ile yanlış meselesi olarak gördüğünü vurguladı. Sosyal medyada yaptığı paylaşımlarla bilinçlendirme yaptığını belirten Farrugia, özellikle yasa dışı atık dökümüyle sert mücadele ettiklerini ve bu yaklaşımın sonuç verdiğini söyledi.
Hükümet, AB Genel Mahkemesi'ne atanan Malta yargıcını yeni bir başvuru çağrısı yapmadan seçti. Devlet Savcısı Yardımcısı Andria Buhagiar, önceki üç adayın AB uzman paneli tarafından reddedilmesinin ardından doğrudan aday gösterildi. Süreç şeffaflık sorularını gündeme getirirken, Malta'nın gelecek yıl göstereceği ilk başsavcı için de henüz bir çağrı yapılmadığı belirtiliyor.
Filistin Yönetimi Başkanı Mahmoud Abbas, Kahire’de gazetecilerle yaptığı görüşmede Mısır’ın Filistin davasına verdiği desteği vurguladı. Abbas, Gazze’deki savaşın durdurulması için Kahire’nin çabalarını övdü ve iki devletli çözüm ile Filistin seçimlerinin önemine işaret etti.
Eski Başyargıç Vincent De Gaetano, Daphne Caruana Galizia cinayeti kamu soruşturmasına başkanlık etmeyi kabul ettiğini ancak sürekli müdahale girişimleri yüzünden geri çekildiğini açıkladı. De Gaetano, dönemin Adalet Bakanı Owen Bonnici'nin kendisine ilettiği önerilerin bağımsız çalışmayı engelleyeceğini savundu. Açıklama, soruşturmanın 2021'de devlet sorumluluğu tespitiyle sonuçlanmasının ardından yeniden tartışma yarattı.
Yorgen Fenech davasında 8-1 beraat kararının ardından jüri üyelerinin geçmişteki görüşleri ve yemin altındaki açıklamaları soruşturuluyor. Yazar, önceki bir fikrin varlığının tek başına yargılamayı geçersiz kılmak için yeterli olup olmayacağını tartışıyor. Yeniden yargılama talebinin somut bir gerekçeye dayanması ve jüri sisteminin dijital çağdaki önyargı tanımına göre güncellenmesi gerektiği vurgulanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka ve Grönland ile varılan anlaşmayla ülkesinin Grönland'da güvenlik üzerinde kalıcı kontrol elde ettiğini duyurdu. Anlaşmanın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalanması bekleniyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın egemenliği değiştirmeden Arktik güvenliğini güçlendirdiğini belirtti.
Muhalefet lideri Alex Borg, Floriana'daki bağımsızlık kutlamasında önümüzdeki beş yılın kritik olduğunu belirterek kurumsal reform, gazetecilik koruması ve eğitime yatırım çağrısı yaptı. Borg, Daphne Caruana Galizia kamu soruşturması önerilerinin uygulanması ve yargı ile polisin bağımsızlığı talebini yineledi.
İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Alex Agius Saliba'nın Avrupa Parlamentosu üyeliği dönemindeki iletişim hizmetleri ihalesi polis tarafından inceleniyor. Soruşturma kapsamında dört kişi gözaltına alındıktan sonra ifade verdi, Agius Saliba ise süreci siyasi kumpas olarak niteledi. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola'nın ofisi iddiayı kesin şekilde yalanladı.
İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Alex Agius Saliba ve iki çalışanı, AB fonlarıyla ilgili ihale süreci kapsamında polis tarafından sorgulandı. Soruşturmanın Avrupa Başsavcılığı EPPO liderliğinde yürütüldüğü belirtiliyor. Agius Saliba, AB fonlarının zimmete geçirilmediğini savunurken, iddiaların Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola’nın ofisinden geldiği yönündeki suçlaması reddedildi.
Yorgen Fenech'in Daphne Caruana Galizia cinayeti davasından beraatının ardından jüri üyelerinin gözaltına alınması Malta'da büyük yankı uyandırdı. Polis soruşturmanın jüri yemini ve duruşma öncesi sosyal medya paylaşımlarıyla sınırlı olduğunu söylerken, soruşturmanın Mali Suçları Soruşturma Departmanı tarafından yürütülmesi soru işaretleri doğurdu. Hukukçular bu uygulamanın jüri sistemine yönelik olağanüstü ve riskli bir baskı olarak görülebileceği uyarısında bulundu.
Milliyetçi Parti, 2025 mali yılına ilişkin denetlenmiş hesaplarını Seçim Komisyonu'na sundu. Parti yıl sonunda 100 bin euronun biraz üzerinde fazla ile kapattığını ve borcunu önceki yıl seviyesinde tuttuğunu bildirdi. Sunum, Siyasi Partilerin Finansmanı Yasası kapsamındaki yıllık yükümlülüğün yerine getirilmesi olarak gerçekleşti.
Roma'da toplanan FAO, WFP ve IFAD İcra Kurulları'nın ortak toplantısında Fas temsilcisi Youssef Balla, insani kriz yönetiminde kalıcı çözümlere geçiş çağrısı yaptı. Balla, daralan kaynaklar karşısında acil durum odaklı yaklaşımın terk edilip ulusal kapasitelerin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Fas, iş birliği Yol Haritası'nın krizden çıkış ilkesini açıkça benimsemesini önerdi.
Sürdürülebilir Ulaşım Bakanı Chris Bonett için çalışan kıdemli bir Transport Malta görevlisi, fazla mesai kötüye kullanımı iddiasıyla soruşturma kapsamında ihtiyati olarak askıya alındı. Yetkililer usulsüzlüğün binlerce avroyu bulabileceğini belirtirken, görevlinin 2024'te Bonett'in tavsiyesiyle işe girdiği ve 2026 genel seçimi öncesinde terfi aldığı öne sürüldü.
Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasına yönelik planları destekledi. İki taraf kritik madenler, savunma, enerji ve araştırma alanlarında derin iş birliği önerdi. ABD Başkanı Donald Trump'ın tepkisi üzerine Carney ekonomik entegrasyonun silahlaştırılmasına karşı çıktı.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, Strasbourg'da Kanada Başbakanı Mark Carney'i ağırlayarak savunma, ticaret, enerji ve eğitimde iş birliğinin artırılması gerektiğini söyledi. Metsola, iki dünya savaşında Avrupa için savaşan Kanada birliklerine teşekkür ederken, ortak değerler temelinde ilişkilerin derinleştirilmesinin önemini vurguladı.
Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, Cezayir Dışişleri Bakanı Ahmed Attaf ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede iki ülke arasındaki ekonomik, ticari ve yatırım iş birliğinin yanı sıra Filistin, Sudan, Sahel ve Libya’daki son gelişmeler ele alındı. Taraflar Arap ülkeleri arasında koordinasyonun artırılması ve Libya’nın birliği ile egemenliğinin desteklenmesi konusunda mutabık kaldı.
Valletta'daki protesto, Daphne Caruana Galizia cinayeti sonrası adalet talebinin geniş bir sivil toplum kesimini bir araya getirme gücünü koruduğunu gösterdi. Yorgen Fenech'in beraatinin ardından yeniden canlanan sivil enerji, siyasi bölünmeleri aşan ortak bir platform oluşturma potansiyeli taşıyor. Hükümetin tepkisi ise kendi içindeki ikilemi ortaya koydu.
İçişleri Bakanı Glenn Bedingfield, “Lilu King” lakaplı Mohamed Ali Elmushraty’nin mülteci statüsünün iptal edildiğini duyurdu. Elmushraty, San Ġwann’daki cinsel saldırı iddiası da dahil organize suç ve kara para aklama davalarıyla yargılanırken Corradino Cezaevi’nde önleyici gözaltında tutuluyor. Libya makamları da cinayet soruşturması nedeniyle kendisini istiyor.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, Fransa'da bulunan II. Dünya Savaşı dönemine ait bir Kanada MK II çelik kaskını Kanada Başbakanı Mark Carney'e sundu. Kaskın Operasyon Totalise ile bağlantılı olduğu düşünülüyor ve Kanada Savaş Müzesi'nde sergilenmek üzere ülkesine geri gönderilecek. Carney de jesti geleneksel Kanada akçaağaç şurubu ile karşıladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'nin Kanada'yı ilk ortak üyesi yapma planını gülünç bulduğunu belirterek ciddi gümrük tarifesi tehdidinde bulundu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Kanada Başbakanı Mark Carney'e yaptığı davet, Kanada'nın ABD'ye bağımlılığını azaltma çabalarıyla örtüşüyor.